Endaf ac Ifan Pritchard – Dan Dy Draed

Owain Williams sy’n holi Endaf ac Ifan Pritchard am sut mae gwneud sŵn wrth fodoli’n ddistaw. Gallwch ffrydio eu sengl newydd ar waelod y dudalen.

CLR 2OVRL-01-01

Yn gynhyrchydd, DJ, cymysgydd a sylfaenydd label, mae Endaf drwy’r amser yn brysur.  Dyma gyfle i’w holi am holl agweddau ei waith

Mewn cyfnod ychydig yn wahanol i ni i gyd wrth i ni hunan ynysu. Wyt ti’n dod i arfer gydag amser?

Mae ’na pro a cons fel DJ / cynhyrchydd yn ystod y cyfnod yma. Ar un llaw mae pob un gig wedi canslo (gutted) ond ar y llaw arall mai’n braf cael amser i ganolbwyntio ar greu tiwns newydd a mae ‘na lawer o diwns newydd ar y ffordd diolch byth. Mae perfformio dros live streams o’n stiwdio wedi bod yn cool ond rhaid imi gyfadda, dwi’n edrych ymlaen at y gig cyntaf yn ol. Sgenai’m syniad faint o effaith mae’r cyfnod yma am ei chael ar artistaid yn y tymor hir – fydd hi’n ddiddorol gweld os fydd bob dim yn mynd nol i normal.

Wrth gwrs! Digon hawdd fyddai meddwl bod y cyfnod hwn yn gyfle euraidd i artistiaid greu ac i gynhyrchu. Er, mae genna’i deimlad eitha’ da nad yw’r fformiwla mor syml â hyn o hyd…

Fel artist dwi bob tro’n rhoi fy hun o dan bwysa’ i greu, felly tydi’r teimlad yna ddim byd newydd imi.  Dwi wedi bod yn eitha tawel ar social media – mai’n braf cael amser i ffwrdd weithia achos mae o’n eitha full on gennai ar adegau. Rhwng chdi a fi dwi wedi bod yn ofnadwy o gynhyrchiol!

Cyffrous! Rhwng yr holl gynhyrchu a’r cymysgu, dwi’n tybio bod yr elfen o foddhad yn eitha’ pwysig i dy waith?

Gyda perfformiadau byw, ti’n cael instant feedback a dwi’n methu’r elfen yna ar hyn o bryd. Ond, mae cynhyrchu tracs yn dod a mwy o satisfaction imi – bosib achos yr holl amser sy’n mynd mewn i orffen trac a’i rhyddhau hi wedyn. Y teimlad gora ydi pan dwi’n cael chwarae un o’n tracs newydd i mewn DJ set.

Law yn llaw â’r creu, es di ati ‘llynedd i sefydlu label dy hun. I le mae’r label wedi mynd a chdi?

High Grade Grooves ydi enw’r label a mae’r syniad wedi bod yna ers blynyddoedd ond neshi take the plunge blwyddyn dwytha. Y bwriad ydi rhyddhau tracs fy hun a chynhyrchwyr eraill o Gymru ‘dan enw’r label. Dechreuodd HGG fel ‘club night’ lle fyddai’n bwcio DJ’s gwahanol i chwarae a mae o wedi mynd a fi i glwbiau nos ym mhobman – a dwi dal yn ffeindio rhai newydd hyd heddiw.

Sut brofiad ydi hyrwyddo dy gerddoriaeth dy hun?
Mi oedd hyrwyddo fy hun yn awkward i ddechrau ond dwi wedi dod dros hynna bellach. Dibynnu ar yn mood i, dwi rhwng introvert ac extrovert dwi’n meddwl felly mae’n haws ar adegau ac yn anoddach ar adegau eraill! Mae defnyddio’r enw High Grade Grooves yn helpu hefyd achos ma’n rhoi dipyn o annonymity i fi.

Dwi’n cofio gweld dy glip ‘Trac mewn 10 munud’ ambell i flwyddyn yn ôl – ers hynny dwi ‘di bod yn cadw llygad ar y traciau ti’n bwydo i mewn i Soundcloud. Faint o chwant arbrofi sydd gen ti?

Fedrai’m helpu fy’n hyn a deud y gwir. Hanner y pleser o greu creddoriaeth ydi arbrofi efo synnau, gêr a plug ins newydd.  Mae’n set up i wedi tyfu eitha dipyn ers hynny a’r prif reswm oedd imi gallu chwarae’n fyw yn ogystal a DJo. Gymerodd o fisoedd i fi greu a programmio’r ‘Live Set’ lle dwi’n defnyddio Drum Machine, Synths, Samplers, Sequencers, Effects a MIDI Controllers – lot gormod o cables! Dwi’n dipin o geek pan maeo’n dod i betha felma.

Mae gan BBC Gorwelion enw da am gefnogi bob mathau o artistiaid a ges di dy gynnwys ymysg y deuddeg ar y prosiect eleni. O ran effaith ar dy waith, faint o hwb mae Gorwelion wedi bod?

Oni’n gwybod am Gorwelion achos cwpwl o flynyddoed cynt geshi’r Launchpad Fund i helpu fi brynu kit i’r stiwdio. Mae Bethan Elfyn wedi bod yn cefnogi ‘ngherddoriaeth am rhai blynyddoedd ‘fyd felly neshi rhoi jyst cais i mewn a croesi bysedd.  Mae’r cynllun wedi bod awesome – y gigs, cynadleddau a’r cysylltiadau dwi wedi ei wneud yn class, ond yn fwy na dim, trwy Gorwelion neshi ffeindio’r hyder i adael fy swydd llawn amser er mwyn imi ganolbwyntio ar yrfa mewn cerddoriaeth.  Roedd hynny yn game changer go iawn!

Da! Dwi’n clywed dylanwadau Flume, FKJ a Cosmo’s Midnight yn dy stwff diweddar – yw rhai o’r artistiaid hyn yn dy ysbrydoli di yn uniongyrchol o gwbl?

100%. Dwi’n gwrando ar yr artistiad yma fflat out deud gwir! Ers i fi gychwyn y set byw dwi’n trio canolbwyntio ar gerddoriaeth mwy upbeat ar gyfer y clwb ac un peth sy’n gyson rhwng y traciau i gyd ydi’r elfen o jazz – chords a synau tebyg i FKJ. Dwi’n trio neud tracs fedri di ddanwsio iddyn nhw yn y clwb ond hefyd mwynhau adref.

Elfen ddiddorol i dy waith di ydi’r gwahaniaeth amlwg sy’n perthyn i dy gasgliad. O lonyddwch ‘Rest of Me’ i’r stwff mwy electronig/house yn ‘Feel It Now’ er enghraifft. Wyt ti’n credu ei fod yn bwysig i beidio a chyfyngu dy hun i arddull penodol?

Dwi wrth fy modd yn creu mathau gwahanol o gerddoriaeth ond yn ddiweddar dwi wedi bod yn canolbwyntio ar y stwff House / Electronic achos dyma’r math o beth fyddai’n chwarae pan dwi’n Djo. Mae’n set byw i wedi galluogi i fi ail-gymysgu traciau chilled gyda rhai mwy House & Electronic. Fydd ‘na un neu ddau newydd yn dod allan cyn hir felly cadwch lygad!

Mae’n eitha prin gweld remixes yn y Gymraeg – sut brofiad oedd hi i weithio ar y sengl ‘Disgwyl’ gyda’r dyn ei hun, Ifan Dafydd?

Dwi’n ffan mawr o Ifan Dafydd, ac wedi bod ers imi ddarganfod ei gerddoriaeth o felly on’i’n chuffed i gal o draw i’r stiwdio efo fi i weithio ar ‘Disgwyl’. Be sy’n braf ydi ei fod o’n hawdd i weithio efo – fo nath chwara’r synth chords a’r guitar fas ar y trac. Oni’n gwybod yn syth ar ol iddo adael bod y trac am fod yn class! Gobeithio alla’i weithio efo fo eto yn y dyfodol!

Y sengl ddiweddara – Dan Dy Draed efo Ifan Pritchard. Pwy welodd honna’n dod! Be alli di ddeud wrthym ni am y broses o’i chreu?

Neshi glicio efo Ifan yn syth pan nes i ei gyfarfod o drwy Gorwelion. Mae be mae o’n neud mor wahanol i fi ond oni’n gallu deud ei fod o’n greadigol o’r munud cynta’. Fel cynhyrchydd neshi nodyn i fi fy hun ar y diwrnod cyntaf o’i gyfarfod – ‘dwi angen neud trac efo’r boi ma!’  So dyma fo’r trac ar fin dod allan, a ‘da ni’n rili hapus efo’r canlyniad.  Hawdd gweithio efo Ifan, neshi yrru’r trac draw idda fo a’r wythnos wedyn, oedd o yn y stiwdio yn recordio’r vocals, no messing!

Diolch Endaf!

Ifan Pritchard yw prif leisydd un o’r bandiau mwyaf poblogaidd yn Nghymru ar hyn o bryd, Gwilym. Mae’n siarad hefo ni am y broses o weithio ar drac ychydig yn wahanol i’r arfer

Felly Ifan, sut beth oedd hi i weithio gyda Endaf?

Ma’ Endaf yn genius. Mae o wasdad mor hawdd gweithio hefo cerddorion sydd yn hollol glir i ba gyfeiriad mae eu creadigrwydd nhw’n mynd.

Mae ‘Dan Dy Draed’ yn drywydd cwbl wahanol i bop pur dy fand felly sut brofiad oedd hi i arbrofi gydag hon?

Oedd sgwennu ar gyfer trac sydd ddim yn cynnwys oleia’ un guitar yn wahanol brofiad imi, ond unwaith neshi gyrraedd y sdiwdio nath bob dim jysd clicio. Y nod oedd sgwennu alaw a geiria’ oedd yn ffitio o amgylch y trac offerynnol, yn hytrach na’r ffor’ arall rownd. Rhwng gwybodaeth Endaf o arddull top-liners ar traciau house, a fy ngallu i falu cachu hefo alawon a geiria’ tan ma’ wbath yn sticio, ma’r trac ‘di troi allan i fod yn rwbath sbeshal iawn ‘uda i!

Ar hynny felly, a’i profiad hollol newydd oedd hi i weithio ar drac lle gafodd y gerddoriaeth ei ‘sgwennu yn barod?

Pan ma’n dod i sgwennu’r geiria’, ia fi nath’u sgwennu nhw, ond eto, ma’r geiria yn sicr yn ymateb uniongyrchol i’r gerddoriaeth. Wrth sgwennu i Gwilym, fel arfer ma’r ddau yn dod law yn llaw, ond ar gyfer ‘Dan Dy Draed’ oedd o’n braf arbrofi hefo arddullia’ canu electronig, a meddwl be fysa’n gneud i’r gynulleidfa ddeffro’n ganol nôs yn canu un llinell o’r alaw a mynd “o be ma hwnna?”.

Deffinet! Mae’n glir gweld bod brawdoliaeth wedi’i magu yn y broses o ysgrifennu’r sengl. .

Fedrai’m diolch i Endaf ddigon am y profiad, a gewchi ddisgwyl mwy genna ni yn y dyfodol yn sicr!

Diolch am y sgwrs a phob hwyl gyda’r ymateb i’r sengl!

Edrych ymlaen i bawb ei chlywed hi!

A dyma eich cyfle! Ffrydiwch Dan Dy Draed gan Endaf a Ifan Pritchard fan hyn!

Endaf · Dan Dy Draed – Endaf & Ifan Pritchard

Mirores: Sgwrs hefo Ani Glass!

OWAIN WILLIAMS

Cawsom ragflas o ​MIRORES​ yn yr EP ‘Ffrwydrad Tawel’ yn 2017. Bellach, mae’r cnewyllyn artistig hwnnw wedi blaguro. Dyma’r Dyfodol, Dyma Ani Glass.

Ani

Sut deimlad yw rhyddhau corff hynod o waith i’r byd ar ôl i ti berchnogi, datblygu a pherffeithio’r sain?
Mae’n deimlad hynod braf, rhaid dweud. Y Pencadlys wnaeth gynhyrchu fy EP cyntaf felly mae’r sain wedi datblygu eithaf tipyn ers hynny gan taw fi wnaeth gynhyrchu’r albwm. Er bod naws electronig cryf i Mirores, mae yna gymysg pwrpasol o dempo a synau i adlewyrchu’r profiad o fyw mewn dinas.

Mae’r sôn am gynhyrchu albym yn ei chyfanrwydd yn dyddio yn ôl ambell i flwyddyn, yw natur y casgliad wedi addasu ar hyd ei chwrs?
Dim mewn gwirionedd, mi ydw i wedi bod yn eithaf cyson o ran fy ngweledigaeth ac er bod yna ambell gân wedi mynd a dod oddi ar yr albwm, mae’r cyfeiriad o ran teimlad a naws wedi bod yn gwbl glir yn fy mhen.

Mae elfen amlgelfyddydol gref yn perthyn i’r casgliad, gan ystyried mewnbwn artist/ffotograffydd Carys Huws, a’r defnydd o interludes i greu ymdeimlad dynamig o fyw yng nghanol prysurdeb y Ddinas. Sut wyt ti’n treuddio dy greadigrwydd – boed yn weledol neu’n gerddorol i mewn i dy gerddoriaeth ac o le y daw’r ysbrydoliaeth?

Fe wnes i astudio ffasiwn yn y coleg felly mae’r hyn a ddysges i ynglŷn â lliw, siapau a delwedd yn dal i gael dylanwad arna i. Felly pan fyddai’n cyfansoddi caneuon fe fydd yr elfen weledol yma yn aml yn dod ar yr un pryd. Mi oedd yn grêt gweithio gyda Carys achos er bod gen i syniadau clir o ran lliwiau, steil, delwedd a’r cyfeiriad artistig, nid ydw i’n un sy’n deall ffilm a strwythuro fideo yn dda iawn felly roedd gallu gwireddi’r holl syniadau hyn trwy gydweithio ag artist arall yn brofiad gwbl ffantastig. Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mi ydw i wedi dechrau teimlo mwy o ryddid creadigol i arbrofi. Mae lot o hyn yn ymwneud gyda hyder ac oedran wrth i mi ddysgu sut i ymateb yn ymarferol at y teimlad o ofn a methiant. Mae gweld eraill yn mentro yn rhoi gymaint o hwb i mi felly’r gobaith yw y gallaf basio’r teimlad yma ymlaen rhywsut.

Mae’n deg dweud bod y byd wedi newid eitha’ tipyn ers iti gyflwyno Ffôl / Little Things yn 2015 a’r EP yn 2017 – datblygiadau gwleidyddol, yr Ewros a’r hinsawdd i enwi llond llaw… Faint o effaith y mae materion o’r fath yn eu cael ar dy waith a dy weledigaeth i greu?

Mi fuaswn i’n tybio bod yr holl bethau hyn yn cael cryn ddylanwad ar waith pawb. Does dim o angenrheidrwydd angen canu yn uniongyrchol am wleidyddiaeth neu drafod materion cyfoes yn llythrennol i adlewyrchu’r gymdeithas o’n cwmpas. Er fy mod yn ymddiddori’n fawr yn y pethau hyn, fy mwriad bob tro yw ceisio cyfleu’r materion hyn trwy naws a theimlad y caneuon mewn modd mwy cysyniadol a haniaethol. Yn fy marn i, mewn cyfnodau annod fel hyn, mae creu a dychmygu bydoedd bach eraill a ffyrdd gwahanol a gwell o fyw yn ffordd ymarferol a phositif iawn o ymateb i’r dryswch o’n cwmpas – dyna pam fod y celfyddydau mor bwysig.

A’i arsylwad gwrthrychol o’r byd sydd ohoni yw’r albym?

Nes i ymuno â Gorsedh Kernow yn 2013 ar ôl i mi ddychwelyd adre i Gymru ar ôl cyfnod hir o fyw yn Lloegr. Dyma, mewn gwirionedd, oedd dechrau fy siwrnai at ddarganfod, deall a pherchnogi fy hunaniaeth. Fy enw barddol yng Ngorsedd Cernyw yw Mirores ac fe wnes i weithio gyda Dad i’w chreu – mae’n gyfuniad o enw un o fy hoff artistiaid – Joan Miró – a’r gair Cernyweg am edrych sef ‘miras’. Felly mae’r enw barddol a theitl yr albwm yn cynrychioli’r profiad o ail-ddarganfod dy hunaniaeth a’r effaith mae hyn yn ei gael ar dy weledigaeth.

Ani Glass Taith

 

Faint o ddylanwad creadigol mae bod yn amlieithog yn ei gael wrth lywio dy hunaniaeth arbennig?

Mae Dad yn fardd Cernyweg ac felly mae’r cysyniad o weithio’n greadigol gyda’r iaith wedi bod yno erioed ond mae wedi cymryd peth amser i mi ddod o hyd i’r cyfrwng cywir. Mae’n iaith hynod o hardd ac fe ellir clywed ei gwreiddiau Celtaidd hynafol yn atseinio’n glir yn y geiriau – braint yw gallu ei defnyddio.

Mi wnes di benderfynu gwneud yr holl waith ysgrifennu a chynhyrchu dy hun – faint o hwb fuodd hyn i gyfeiriad yr albym?

Rydw i wedi bod yn awyddus i ddeall pob rhan o’r broses o greu cerddoriaeth ers amser maith ond, yn y gorffennol, wedi peidio mentro yn llawer pellach nag ysgrifennu’r caneuon. Rhaid dweud hefyd fod lot o hyn yn ymwneud â hyder a’r ffaith mod i wastad wedi fy narbwyllo fod rhywun arall yn gwybod yn well. Fe gymrodd lot o amser i gyrraedd pwynt lle roeddwn â digon o ffydd yn yr hyn yr oeddwn wedi ei greu i allu ei rhannu ag unrhyw un. Y tu hwnt i hyn, yn ymarferol, mae’n llawer haws peidio gorfod bod yn or-ddibynnol ar bobl eraill.

Gyda chynyrchiadau tyner, er pwerus, mae elfen o nostalgia yn perthyn i’r pop electronig – y Peirianwaith Perffaith wedi’r cwbl. A faset ti’n cytuno yn hyn o beth?

Yn bendant. Y bobl gyntaf i mi weithio gydag yn fy ngyrfa gerddorol oedd Andy McKluskey o’r band OMD a Martin Rushent sef un o gynhyrchwyr electronig mwyaf dylanwadol yr 80au. Felly mae’r profiadau hyn, heb os, wedi cal dylanwad mawr iawn arna i. Dwi hefyd yn hoff iawn o gerddoriaeth electronig y cyfnod yn cynnwys pobl fel Jean-Michel Jarre a’r Pet Shop Boys a chynhyrchwyr fel Giorgio Moroder a Trevor Horn.

Ges i’r cyfle i weld dy set hyfryd yn Sound City ac yn Future Yard y llynedd – oes gwyliau ar y gweill eleni i ddilyn dy daith o amgylch Cymru?

Mi fyddai’n chwarae mewn ambell ŵyl dros yr haf ac yn gobeithio datblygu’r set wrth i mi wneud mwy o gigs. Roedd yn hyfryd cae sawl cyfle i chwarae yn Lerpwl y llynedd – es i i’r coleg yno felly mae gen i gysylltiad personol ac agos iawn gyda’r lle a’r bobl (a’r tîm pêl droed wrth gwrs!).

Allet ti grynhoi’r albym mewn brawddeg…

Byd bach cyflawn yn llawn golau a gobaith.

Hana2k: O’r ystafell wely i’r tonfeddi…

OWAIN WILLIAMS
Wedi iddi gipio Gwobr Triskel yng Ngwobrau’r Gerddoriaeth Gymraeg wythnos diwethaf, roedd rhaid bachu’r cyfle i gael darganfod mwy am yr optimistiaeth a’r sylwedd sy’n cuddio tu ôl i’w electro-pop prydferth – dyma HANA2K yn rhannu ei meddyliau am ei chreadigrwydd, ei hunaniaeth a’r rhwystrau sy’n parhau i fodoli yn y diwydiant cerddorol…

Hana 2k 1.png

Mae’n ddiddorol gweld dy fod wedi rhyddhau cyfres o senglau yn 2019, pa mor gyffrous yw hyn? 

Y ffocws i mi flwyddyn yma oedd jest i ddechrau rhyddhau mwy o’r caneuon ‘dwi wedi bod yn gweithio arnynt, i arbrofi ac i weld beth sy’n gweithio a gweld beth sy’n cael ymateb. Pan ti’n dechrau allan fel artist ma’ rhyddhau senglau yn caniatáu ychydig o arbrofi, lle mae albwm yn commitment llwyr i un cyfeiriad penodol – dwi ddim yn meddwl ‘mod i yn y sefyllfa yna eto. Ma’r byd pop yn genre yn ei hun, er mod i’n ymwybodol o’r dylanwadau cyfredol, dyw e ddim yn rhywbeth conscious, mae’n reddfol i fi greu caneuon yn y genre pop. Fi’n cael fy nghyflyru gan gerddoriaeth fel ‘ma, felly’n naturiol fy mod i’n creu cerddoriaeth fel ‘ma.

Gyda bron i 20,000 o wrandawyr misol ar Spotify, pam wyt ti’n meddwl bod y gerddoriaeth yn cysylltu efo gymaint o bobl?

Mae’n anodd rhoi fy mys ar unrhyw beth penodol pan mae cân yn dod yn boblogaidd. Fi byth yn meddwl am hyn wrth ysgrifennu, ti jest methu, neu os ti’n ysgrifennu cân yn meddwl am beth ma pobol yn mynd i licio, mae’n lladd pob creadigrwydd. Yn bersonol dwi’n ysgrifennu am fy nheimladau a fy mhrofiadau personol – unrhyw beth dwi’n teimlo’n angerddol amdano. Fi’n ysgrifennu er mwyn delio gyda fy nheimladau. I guess mae’n gwneud synnwyr bod pobol sy’n gwrando yn gallu uniaethu gyda’r syniadau yma. Mae’r profiadau dwi’n ysgrifennu amdanynt yn rhai ma’ pawb yn delio gyda nhw, felly falle mai hyn sy’n cysylltu pobl efo fy nghaneuon i?

Y sengl diweddara ‘Daydreaming’ – mae’r sain yn amlwg yn hafaidd ac yn fwy breuddwydiol na’r arfer. Sut nes di ddatblygu’r gân fel ‘ma?

Diolch! ‘Nath y gân ddatblygu o syniad cychwynol o freuddwydio, ac o ni’n gweithio gyda Tom Stafford ar y pryd – cynhyrchydd ifanc anhygoel. Fe wnaethom ni drafod y syniad o gyfleu teimlad hafaidd yn y cynhyrchiad, a thrio creu cân bop ysgafn hapus o ran naws. Mae’n grêt pan ti’n gweithio gyda rhywun sy’n gallu cydweithio, a gweld syniad a’r sain yn datblygu yn organig. Mae mor bwysig imi fod y cynhyrchu yn atseinio ystyr a theimlad y gân.

Nid yn unig wyt ti’n cynnig dy arddull unigryw yn ysgrifenedig, rydym ni’n gwybod dy fod yn cynhyrchu’r miwsig adref dy hun hefyd… 

Ie, nes i ddechrau cynhyrchu stwff adre, mwy na dim allan o frustration o orfod aros am demos nôl gan bobol eraill, a hefyd er mwyn dangos syniadau newydd i bobl. Nes i gynhyrchu “Jealousy’ a “Too Close” yn yr ystafell wely. Mae’n deimlad da rheoli popeth. Er hynny, mae’n dda pan fi’n cydweithio gyda chynhyrchydd a ddim yn gorfod meddwl am yr ochr technegol fi’n gallu ysgrifennu a chanolbwyntio ar y geiriau yn llwyr a dim yr EQ!

Sut ges di dy gyflwyno i’r gerddoriaeth yma?

Fy mhrif ddylanwadau yn sicr yw artistiaid o’r 2000s era– Britney Spears, Katy Perry, Christina Aguilera! Rwy’n tame’ bach o nerd pan mae’n dod i pop music yn y noughties. Fi erioed wedi gwrando ac ymchwilio lot yn y maes yma. Fi’n ymwybodol o bwy sy’ wedi ysgrifennu pa gân a phwy sy’ wedi cynhyrchu ar gyfer yr artistiaid. Fi’n meddwl am bobol fel Xenomania a Max Martin, fe yw’r cysywllt rhwng yr artistiaid yma, a fe yw brenin y byd pop!

‘Nes di ddefnyddio Soundcloud fel platfform i ryddhau dy gerddoriaeth o oedran cynnar. Sut mae hyn wedi arwain at ble wyt ti rŵan?

Do, oedd Souncloud yn cŵl ar y pryd, i fod yn onest. Heb label dyna’r unig ffordd oedd i ryddhau fy ngherddoriaeth ar y pryd. Fi’n meddwl mai MySpace oedd hi cyn hynny. Oedd yna lot o A&R’s yn defnyddio Soundlcoud i wrando ac i weld pwy oedd allan yna a ges i dipyn o sylw gan flogiau gwahanol yn gofyn am lincs i ganeuon trwy Soundcloud. Fi’n cofio lan lwytho i Soundcloud ac i BBC Introducing trwy app y BBC ond o’ni hefyd yn anfon lincs i flogiau a gwefannau o bobman –  o’ nhw wastad yn dod ‘nôl ag adborth positif, oedd e’n lot o hwyl. Mae pethau wedi newid erbyn hyn, ma’ rhyddhau cerddoriaeth lot haws, ond lot anoddach hefyd o ran torri trwodd a chysylltu gyda chynulleidfa yn uniongyrchol. Mae byd Spotify yn gymhleth, ac ma’ playlists wedi lladd lot o greadigrwydd a chyfleoedd i unigolion dorri trwodd. Ma pobl yn gwrando ar automatic pilot a ddim yn mynd i chwilio am artistiaid yn annibynnol. Mae fel petai’r labeli mawr yn rheoli eto, fel yng nghyfnod y 70/80/90au gyda radio!

Yn amlwg mi allai’r rhyngrwyd fod yn le negyddol ond wti’n teimlo bod y byd digidol wedi dy gyflwyno i gynulleidfaoedd gwahanol?

Yn sicr ma cerddoriaeth yn gallu teithio ymhellach, fi’n mwynhau edrych ar ystadegau Spotify a gweld pwy sy’n gwrando ar fy ngherddoriaeth. Ar y foment ma lot o fy ngwrandawyr yn dod o Awstralia, ma’ fe’n rhyfedd!

Hana 2k 2

Mae cynrychiolaeth bandiau gitâr y sîn Gymraeg yn gryf iawn heddiw, sut mae bod yn rhan o gylch ychydig llai amlwg a pha ddrysau mae hyn wedi’i agor?

Eto fi heb feddwl am hyn o’r blaen, ond fi’n meddwl bod pawb yn tueddu i gylchdroi mewn cylchoedd sy’n adlewyrchu eu taste personol. Drwy ryddhau caneuon pop, dwi wedi bod yn ffodus i ddal sylw cerddorion a chynhyrchwyr y byd pop. Dwi wedi cael profiadau gwych o weithio gyda chynhyrchwyr cŵl ac wedi dysgu lot ar hyd y blynyddoedd. Dim ond dros y flwyddyn neu ddwy ddiwethaf dwi’n teimlo fy mod wedi bod yn rhan o sîn bop Caerdydd. Fi wedi cael y cyfle drwy bethau fel “Forte Music Project” a “Horizons / Gorwelion” i berfformio yn lleol. Mae yma sîn bach newydd o artistiaid, ysgrifenwyr a chynhyrchwyr pop yma yn ddiweddar a dwi wedi gweithio gyda hanner dwsin o fewn fy milltir sgwâr, a ma nhw wedi cydweithio gyda artistsiaid llwyddiannus iawn – pwy bydde’n meddwl bod nhw’n byw yn lleol! Fi’n meddwl bod yna lot mwy o barch tuag at y genre pop yn ddiweddar, fi’n credu bod pawb yn sylweddoli bod ysgrifennu can bop da yn anodd anodd iawn, fi dal i ddysgu!

Ti’n crybwyll ar brosiect Gorwelion sy’n amlwg yn cydlynnu rhestr faith o berfformiadau, gweithdai a chyfleoedd i rwydweithio gyda phobl dylanwadol y diwydiant. Faint o ysgogiad oedd hyn i ti?

O ni wastod wedi bod yn ymwybodol o Gorwelion, a gweld bands yn cael cyfleoedd da, felly nes i roi cais mewn eleni a llwyddo i gael fy nghynnwys fel un o’r 12. Mae yna lwyth o gyfleoedd gigio yn sicr, ac ma Gorwelion yn gwneud gwaith gwych wrth neud yn siŵr dy fod yn cael dy dalu’n deg! Ond hefyd fi’n gweld bod pobol yn cymryd ti fwy seriouspan ti ar Horizons, mae’n fath o accreditation bod pobol yn credu yno ti, a ma hynny yn help mawr wrth edrych am gyfleoedd newydd.

Ai dyma o ble ddaeth y cysylltiad efo PRS Women Make Music?

Nes i weld y cyfle PRS ar ôl bod mewn cynhadledd, a nes i lwyddo i gael grant ganddyn nhw i helpu gyda fy ngherddoriaeth. Mae’n enghraifft berffaith o annog merched i greu cerddoriaeth a rhoi hyder i ni fwrw ymlaen.

O ran cynrychiolaeth menywod yn y byd miwsig yn gyffredinol, yw’r rhwystrau yn parhau i fodoli? 

Mae’n anodd, fi’n meddwl bod merched yn lot fwy self-critical na dynion. Os dim ni yw’r gorau mewn rhywbeth, newn ni ddim rhoi ein hunain ymlaen – ni’n self-critical iawn ac mae hyder yn broblem wedyn. Fi’n credu bod cyfrifoldeb ar y diwydiant i annog merched i neud mwy ac i helpu yn ystod y cyfnod cyfredol. Unwaith ti’n dechrau gweld cynhyrchwyr sy’n fenywod  yn llwyddo ar y lefel uchaf, bydd mwy yn dilyn. Ma’ yna lwythi o artistiaid sy’n fenywod wedi llwyddo yn ddiweddar ac mae yna dwf enfawr sy’n ffab i weld.

Es di draw i Sweden yn ddiweddar i weithio ar gynnyrch newydd – gafodd hyn effaith ar dy greadigrwydd?

Mae’n debyg i Gymru ond odd e’n grêt cael bod mewn sîn newydd, sîn ffres, oedd y caneuon oni’n gweithio arno felly yn swnio’n ffres ac yn wahanol. Nath fy rheolwr gael cynnig imi ysgrifennu gyda’r bois yma o Sweden oedd draw yn Llundain gan fod rhywun oedd I  fod i weithio hefo nhw wedi tynnu allan munud ola. Ma hyn yn digwydd eitha’ aml a fi wastad lan am gyfle i greu rhywbeth newydd. Felly bant a fi i Lundain ac mi ‘naethon ni gyd gael laugh ac ysgrifennu lot o stwff. Felly ges wahoddiad i fynd allan i Stockholm. Mi wnes i wir syrthio mewn cariad gyda Stockholm – a mwy na dim y sîn bop yna. Ma’ pawb yn cŵl, ma’ pawb yn gwybod popeth am gerddoriaeth ac yn ‘nabod pawb. Fi methu aros am gyfle arall i fynd allan yna!

I ba raddau mae gweithio gyda chynhyrchwyr eraill wedi cael dylanwad arnat a sut brofiad oedd hi i gynhyrchu gyda’r aml-offerynnwr uchel-ei-barch John Calvert (Nao, Kwabs, Billie Black)?

Odd gweithio gyda John yn brofiad gwych, nath fy rheolwr anfon linc o fy nhraciau iddo fo, ac oedd e’n keen i gydweithio. Mae’n gynhyrchydd eitha cŵl. Nes i weithio gyda fe ar un gân ac oedd hi’n really arbrofol – nes i bron ysgrifennu albwm cyfan gyda fe. Dwi’n gweithio mewn lot o ffurfiau gwahanol i fod yn onest, ‘sdim set rules. Weithiau dwi’n gweithio gyda chynhyrchydd wrth rannu voice note yn unig fel cnewyllyn syniad. Ar adegau eraill mae’r gân wedi’i hysgrifennu yn barod ac mae’r cynhyrchydd yn cyflwyno beat a ‘dan ni’n mynd o fana…

Mae’n cŵl gweld dy fod yn ymddangos ar sengl newydd Yxng Jamz – sut gododd y cyfle yma?

Nath fi a Jamz gwrdd pan odd e’n gweithio mewn stiwdio drws nesaf i fi yn Llundain a nath e ofyn os o ni am ymuno’r sesiwn! Naethon ni wedyn fynd ati i greu’r gân. Nes i wir fwynhau’r profiad o ysgrifennu mewn genre gwahanol i’r hyn fi’n arfer â hi.

O ‘Off The Record’ ym Manceinion i gig yng Nghlwb Ifor Bach yn ddiweddar – be allwn ni ddisgwyl o set byw Hana2k? 

Dwi wedi ffurfio band ar gyfer sioeau byw yn ddiweddar – eto, arbrofi gyda’r setup a gweld sut ma’ hynny’n gallu newid a sut ma pobl yn gwrando ar fy nghaneuon. Beth bynnag a ddaw, mae’n hwyl bod ar lwyfan gyda band byw, ma’r egni yn hollol wahanol i neud stwff electroneg!

Ac yn olaf oll, dy obeithion ar gyfer 2020?

Mae’n mynd i fod yn gyfle i rannu cerddoriaeth, falle trio creu casgliad o ganeuon, rhai sy’n fwy pop na’i gilydd, falle stwff acwstig, neud jyst fi a’r piano, mae’n agored ar hyn o bryd!

Merci x

‘Cwestiynau Mawr Sy’n Codi Am Ystyr y Stori’ – Sgwrs hefo Sywel Nyw!

OWAIN WILLIAMS
Yn ein tywys ni i gyfeiriad arbrofol ac i diroedd artistig anghysbell, dyma Lewys Wyn yn rhannu’i feddyliau am senglau hudolus ei brosiect newydd, Sywel Nyw. Does dim angen rhagarweiniad i’r ffaith mai Lewys yw prif leisydd un o fandiau amlycaf y sîn Gymraeg heddiw, a thrwy hynny yn ei hun, mae elfen o chwilfrydedd yn perthyn i’r trywydd cerddorol aflinol a gymerodd yn ddiweddar. Gan fynd y tu hwnt i gysyniadau pop confensiynol, dyma Lewys yn ein croesawu i’w fyd…

Sywel.png

Os awn ni’n ôl i fis Mehefin. Daeth cyhoeddiad eitha’ annisgwyl dy fod am ryddhau cyfres o senglau ‘dan enw a phrosiect newydd – Sywel Nyw. Fuost ti’n eistedd ar y caneuon yma ers sbel?

Do, nes i recordio 5 cân mewn mater o ychydig fisoedd ac ar ôl eu gorffen doedd gen i ddim llawer o syniad be i neud hefo nhw.  Mewn gwirionedd does gen i dal ddim syniad be dwi’n ei neud hefo nhw, ond mae ‘na bwynt yn dod mewn bywyd cerddorol lle mae rhaid ti jyst stopio meddwl am betha’ a jyst rhyddhau’r caneuon.

Maen amserol bod y prosiect wedi’i eni yn ystod cyfnod tawelach i’r band, ai hyn oedd dy weledigaeth o’r cychwyn?

Doedd gennym ni ddim bwriad hefo’r Eira i ddistewi ond yn naturiol ar ôl rhyddhau albym ddoth ‘na gyfnod distaw i ni fel band. Ond oni’n teimlo fel bo’ gen i lot i gynnig o ran cerddoriaeth ac mi oedd ‘na lot o syniadau yn eistedd yn fy meddwl ac yn cael ei ysgrifennu gen i felly oni’n teimlo fel bod rhaid i mi neud rhywbeth am y peth, felly dyna lle ddo’th y syniad i greu prosiect unigol i ddechrau.

Gyda’r uchelfannau w’ti wedi’i brofi efo’r Eira – perfformio yn T in the Park, Sound City, Y Pafiliwn, cloi Gwobrau’r Selar a Maes B i enwi llond llaw – oedd ‘na riw elfen o bryder yn perthyn i’r hyn oeddet ti am ei ryddhau’n unigol?

Yn naturiol i ddechrau mi o’n i’n gorfeddwl be fyddai pawb yn meddwl o’r caneuon ond erbyn hyn dwi’m yn meddwl fy mod i, does gen i ddim uchelgais penodol hefo’r prosiect a dwi ddim yn rhyddhau’r caneuon i drio plesio neb, i’r gwrthwyneb os rwbath – dwi jyst yn rhyddhau’r caneuon oherwydd dyna dwi’n teimlo fel mod i eisiau i neud, does ‘na ddim pressure.

Yn dilyn hynny felly, dwi’n synhwyro dy fod yn gweld y prosiect fel dihangfa i dy gysyniadau creadigol, ydy hynny’n wir?

Y bwriad o’r dechrau oedd creu cerddoriaeth hollol wahanol i’r hyn dwi’n ei neud hefo’r Eira, dwi wir ddim yn dallt pobl sy’n dechrau bandiau neu prosiectau newydd er mwyn gneud union yr un peth. Ma cerddoriaeth yn wbath ddi-ddiwedd, felly dwisho arbrofi hefo gymaint o genres a phosib. Dwi’n trio bod mor arbrofol a phosib hefo’r gerddoriaeth yma! Fel ti’n deud mae ‘na rywsut ryddid i fod yn hollol rydd hefo’r gerddoriaeth yma, mae o’n ddechrau ffres ac yn hollol newydd. 

I ba raddau mae prosiectau unigol Griff Lynch / OSHH / YNYS wedi d’ysbrydoli di?

Yn sicr mae rhai o’r artistiaid yma yn ysbrydoliaeth enfawr, ond mae o’n deimlad naturiol i neud hyn i mi, dim y bwriad oedd dilyn yr artistiaid yma ar route unigol gan mai dyna ydi’r trend ond yn hytrach dyma o’n i’n deimlo fel o’n i isho ei neud. Weithia mae gweithio ar liwt dy hun yn haws, oherwydd mewn ffordd, mae’r band hefo chdi drw’r amser. Mae o’n gyfle i neud rwbath bach yn wahanol heb lawer o bwysau i ryddhau yn ôl galw eraill.

Wrth gyflwyno rhywbeth gwreiddiol i’r byd – mae ‘na hefyd gynulleidfa newydd. Oes gen ti gyfeiriad penodol i’r antur?

Dim uchelgais amlwg mewn golwg, dim ond rhoi platfform i gerddoriaeth a chelf ychydig yn wahanol i’r arfer, gan obeithio neith ambell berson fwynhau’r hyn dwi’n greu. Dwi’n licio’r syniad o ryddhau senglau, just snippets bach mewn ffordd. Dwi’n meddwl fod cerddoriaeth yn newid lle doesnam gymaint o bobl yn grando ar albums ddim mwy gan fod pobl lot fwy diamynedd, felly mae rhyddhau senglau weddol fyr yn fwy perthnasol i’r heddiw mewn diwylliant cerddorol.

O ran yr ysgrifennu ar gyfer y prosiect, a wnes di ymdrech bwrpasol I bellhau dy hun oddi wrth dechnegau arferol?

Mae’r ffordd dwi wedi bod yn ysgrifennu ar gyfer Sywel Nyw yn hollol wahanol i’r hyn sy’n digwydd hefo’r Eira. Y gwahaniaeth mwyaf mae’n debyg ydi bod bob dim yn cael ei ysgrifennu ar laptop a keyboard yn hytrach na riffiau a cordiau gitar. Dwi’n meddwl bod ffeindio ffyrdd ac offerynnau gwahanol i ysgrifennu arno yn dod a chanlyniad hollol ffres, gwahanol a newydd i’r gerddoriaeth. Dwi’n g’neud lot o’r sgwennu ar logic, a ma’ lot o’r rhannau sydd ar y caneuon jyst yn betha nes i  recordio yn syth i mewn i logic. Mae recordio DIY yn wbath uffernol o hawdd a phoblogaidd erbyn heddiw!

Er dy fod yn rhoi spin ‘dream pop’ ar y ddwy sengl (hyd yma…), mi wyt ti’n llwyddo i adeiladu’r elfennau offerynnol, sydd yn creu cyfuniad hyfryd o swilder a chynnwrf. Sut brofiad oedd datblygu’r sŵn yma?

Mi oedd y broses o recordio’r caneuon yn hollol newydd, ma’ Frank Naughton yn genius llwyr ac mi oedd mynd trwy’r caneuon, arbrofi hefo synths a creu beats hefo fo yn hollol cŵl a dwi’n meddwl mod i di dysgu lot o’r broses! Dwn i’m sut i ddisgrifio’r caneuon mewn gwirionedd, yr unig fwriad ydi creu rhywbeth gwreiddiol lle mae’r gwrandäwr yn meddwl waw, a bosib ambell eiliad lle mae rhywun yn meddwl be ddiawl sy’n mynd ymlaen yn fama!

Ai dyma’r broses yn ei chyfanrwydd, yntau oes ‘na fwy iddi?

Mi neshi’r demos i gyd adra cyn mynd at Frank yn Grangetown i recordio, cyn gyrru bob dim i Tom Loffman yn Llundain i gymysgu’r cyfan! Y mwyaf o fewnbwn mae cân yn ei chael, y gorau, dyna pam dwi’n licio defnyddio cymaint o bobl a phosib i helpu hefo’r caneuon.

Ydy synau tebyg i Sen Segur wedi cael effaith ar gynhyrchiad y senglau? Elli di roi dy fys ar y dylanwadau sydd wedi chwarae rhan wrth ddatblygu’r syniadau cerddorol?

Bosib bo’ ti’n iawn! Mwy na thebyg y dylanwad mwyaf mae bandiau fel Sen Segur wedi cael ar y gerddoriaeth ydi’r parodrwydd i arbrofi a trio petha newydd! Ond mewn gwirionedd mae’r dylanwadau ar y gerddoriaeth yma wedi dod o bethau dwi wedi ei ddarganfod yn ddiweddar. Dwi ‘di bod yn grando lot ar hip-hop a bandiau electronig, ac oherwydd hynny, dwi’n meddwl bod artistiaid fel Frank Ocean, Kevin Abstract, King Krule a Clairo wedi bod yn ddylanwad mawr.

Gyda ‘Jumping Fences’, mi’r wyt ti’n creu awyrgylch trawiadol – ti’n meddwl mai’r elfen ieithyddol sy’n gyfrifol am hyn?

Yn sicr,  dwi’n meddwl bod defnyddio’r Saesneg mewn caneuon weithia yn fodd o ymestyn y gân ychydig yn bellach – ac o ganlyniad i hynny yn mynd a’r Gymraeg yn bellach hefyd. Dio ddim yn wbath mae rhywun yn ei ddisgwyl mewn cân, ac o bosib, mae hynny yn tynnu’r gwrandawr allan o’r comfort zone, sy’n rwbath da!

Sywel Nyw Swn y Glaw

Sŵn y Glaw’ – y sengl newydd. Mae’r melodi hypnotig noeth yn gerbyd hyfryd i’r gân! Sut ddaeth hyn at ei gilydd?

Hon oedd y gân gynta nes i ysgrifennu ar gyfer y prosiect yma. Dwi ddim wir yn gret yn chwarae’r piano, ond mi ddaeth y dilyniant yn weddol naturiol. Nes i ysgrifennu’r gan i gyd ar y piano cyn mynd a hi i’r stiwdio, wedyn ddoth y beats, y synth a’r gitar ar ei ben o wedyn!

Mi w’ti’n sôn am rwystredigaeth amlwg yn y gân – er yn cynnig rhyw elfen o obaith – ‘Anodd iawn yw cadw meddwl clir wrth syllu mewn i wacter pur [amser sydd yn fy nghysuro i]’. Oedd bwriad penodol i gyfleu cysyniadau arbennig yma?

Mae haenau’r gân i fod i gyd-fynd hefo’r geiriau. Mi oedd cael pennill weddol denau i fod i gyfleu’r teimlad o unigrwydd a thawelwch. O bosib fod y gân yma ychydig yn llai chwerw na Jumping Fences – a mae o jyst yn gân am yr hyn sy’n gallu digwydd o fewn meddwl unrhywun, mae pawb yn meddwl yn hollol wahanol i’w gilydd a dwi’n gobeithio y gallai pawb uniaethu hefo’r gân yn eu ffordd eu hunain.

Mae’n bleser ein bod yn cyflwyno sengl / fideo newydd Sywel Nyw ar Sôn am Sin. Ydy naratif gweledol y fidio yn cyd-fynd â neges y gan?

Mi nes I’r fideo ar fy laptop drw ddefnyddio cyfuniad o footage oedd am ddim a fideo nath fy ‘mrawd i gymryd ar ei ffôn ohona i. Mae’r fideo i fod i gyd-fynd hefo’r syniad yma o ddryswch. Jyst lot o layers gwahanol o dywydd gwael ydi’r fideo hefo ambell shot ohona i yn canu. Y bwriad oedd i’r cymysgedd o dywydd gwael a shots ohona i gyfleu’r hyn sy’n mynd trwy ben unigolyn ar adegau. Mae ‘na lot o bethau yn gallu mynd trwy feddwl rhywun yn ddyddiol ac mae’r gân yn trio cyfleu’r prysurwch yma.

Oes ‘na awydd i berfformio’r caneuon yma yn fyw?

Dwi wir yn gobeithio gwneud hynny rhyw ben, ond does na ddim cynllun pendant i neud hynny ar hyn o bryd. Ma petha mor brysur arna i ar hyn o bryd, ac mae ‘na albym ar y ffordd hefo’r Eira. Ar hyn o bryd dwi’n mwynhau recordio a rhyddhau wbath ychydig yn wahanol heb orfod meddwl gormod am berfformio’n fyw.


GWYLIWCH Y FIDEO ISOD! 

Future Yard – Camu i’r Dyfodol?

OWAIN WILLIAMS

70451608_496444524509463_428723287594369024_n

‘Da ni gyd yn ymwybodol bellach o’r gwyliau arbennig sy’n digwydd yng Nghymru er mwyn rhoi platfform i gerddoriaeth newydd – Focus Wales a Sŵn ymysg yr amlyca’ wrth gwrs. Wrth gamu dros y ffin, mae’r gwyliau hyn yn frith… Gŵyl Dot to Dot, Neighbourhood, The Great Escape, Off The Record… Mae’r rhestr yn un hirfaith. Yn eironig, roedd yr Haf imi yn dechrau yn Lerpwl ac yn gorffen yno hefyd … wel, jyst about. Ym mis Mai es i draw i’r ‘Baltic Triangle’ i weld 12fed dathliad Sound City – gŵyl sydd bellach wedi’i naddu yng nghalendr y cool kids. Amserol felly oedd dychwelyd i’r ardal wythnos ddiwethaf i brofi genedigaeth Gŵyl Birkenhead, sef Gŵyl Future Yard.

Mae cysylltiad y Cymry â Chilgwri, neu’r Wirral, yn un cryf. Wedi’r cwbl, Penbedw oedd cartref yr Eisteddfod yn 1917 – Hedd-wch i’r Gadair Ddu – a Glannau’r Dyfrdwy yw’r unig beth sy’n gwahanu’r dref a Gogledd Ddwyrain Cymru. Er mwyn dod a’r berthynas unigryw yn fyw, roedd Focus Wales yn curadu llwyfan arbennig, lle’r oedd Ani Glass, HMS Morris a Meilyr yn taflu eu halawon cynnes ar gynulleidfa’r hen borthladd.

Yn lansiad PR Future Yard, mi’r oeddan nhw’n gaddo “Weird Wirral Wonderment” yn ystod y deuddydd ac wrth edrych yn ôl ar yr ŵyl, dyna’n union be’ gawson ni. Er mwyn ceisio dianc o gysgodion eu brawd mawr, Lerpwl, datblygwyd yr ŵyl gan olygyddion Bido Lito! – cylchgrawn lleol sy’n cadw llygad barcud ar gymuned greadigol lewyrchus Glannau’r Mersi, sy’n parhau i ddatblygu. Eu gweledigaeth yw rhoi ffocws i’r talent sy’n dod i’r amlwg yn yr ardal ynghyd â rhoi llwyfan i artistiaid rhyngwladol.

Yn yr oes ôl-ddiwydiannol a ddaeth yn ystod yr ugeinfed ganrif, bu i Benbedw ddod yn Forgotten Town. Fodd bynnag, roedd ethos gref o ‘ddefnyddio’r hyn sydd ar gael’ yn rhedeg drwy’r ŵyl, a thrwy hynny, taflwyd goleuni ar rhai o dirnodau mwyaf nodedig y dref. Ar y nos Wener, Squid, Szun Waves a punk jazz ymosodol Black Country, New Road oedd yn manteisio ar y gofodau eiconig. Roedd arlwy nos Sadwrn yn fwy blaengar, diolch i ymddangosiad Nilüfer Yanya, Pixx ac Audiobooks (Cyfuniad bizarreo fyfyrwraig 21 oed o Wimbledon a’r Cymro David Wrench – athrylith yn y byd cynhyrchu wrth gwrs).

Beth oedd dy uchafbwyntiau di, Ows?

69878679_513945176100114_6108531392948207616_n

Bosib mai Lerpwl yw’r brawd mawr, ond mae gan Benbedw feibion cerddorol eu hunain, yn cynnwys neb llai na Bill Ryder-Jones. Mae ei yrfa wedi blaguro ers iddo adael The Coral, a dychwelodd yr arwr lleol yn ôl adref gyda’i albwm Yawn, sydd wedi derbyn clod unfrydol. Ymgartrefodd Bill ar lwyfan cul Neuadd y Dref ac fel gwir ddyn y dref, cyfarchodd yr hen wynebau yn yr ystafell lawn wrth gydnabod ei gyn athrawon a’i hen dorrwr gwallt. Wrth i unigolyn mor uchel ei statws ddychwelyd i’w gynefin, daw pwysau gan y gynulleidfa. Gyda rhai yn benderfynol o gynnal sgwrs yn ystod ei set intimate, oedodd am eiliad cyn dweud yn sarhaus ‘dan ei wynt, “d’ya think you can shut up for a minute?”.  Mewn ystafell llawn tyndra, roedd yn anochel mai ‘Two singles to Birkenhead’ oedd yn cloi’r set. Perfformiad di-ffael – a’r unig siom oedd na dderbyniodd y sylw a oedd yn amlwg yn ei grefu.

Wrth i’r haul fachlud ar y nos Wener, casglwyd criw o wylwyr optimistaidd o flaen muriau 850-mlwydd-oed y Priordy gan ddisgwyl yn eiddgar i weld ‘artist yr haf’, Stella Donnelly. Cadarnhaodd ei set addfwyn a gafaelgar mai hi yw un o’r artistiaid mwyaf cyffrous ar y funud. Cyn mudo i Awstralia yn 9 oed, cafodd Stella ei magu yn Ne Cymru ac roedd twang Cymraeg cynnes yn cuddio tu ôl i’w hacen. “Thank you, its lush being here, diolch Birkenhead” meddai yn swil ar ôl agor ei set gyda ‘Grey’ / ‘U Owe Me’. Ar ôl aros i glywed ei halbym Beware of the Dogs yn fyw ers misoedd, dysgais yn gyflym bod Stella Donnelly wedi tyfu mewn hyder ers imi ei gweld ym mis Mai 2018. Gan ymladd yn erbyn rhywiaeth, stereoteipiau ac annhegwch ein cymdeithas, mae Stella’n pigo cydwybod ei chynulleidfa am gamweddau’r diwylliant o gyhuddo a beio. Does dim angen edrych yn bellach na’r gân ‘Boys Will Be Boys’ am neges drawiadol o’r fath. Cyfforddus, chwareus a chrefftus – mae’r gair sydd ar y stryd yn wir, mae perfformiadau byw Stella Donnelly yn anhygoel.

Yn enwedig mewn hinsawdd ansicr, gyda lleoliadau’n cau ar raddfa ddychrynllyd, a threfnwyr a hyrwyddwr yn parhau i ddioddef o ddiffyg arian yn y byd sydd ohoni, mae’n chwa o awyr iach gweld cynllun lleol yn llwyddo i sefyll ar ei thraed ei hun mewn ardal fel hon. Pwy a ŵyr, drwy Future Yard, mae’n bosib y bydd adfywiad, a bydd sylw newydd ar y dref. Mae Penbedw yn ôl ar y map – ymlaen i’r dyfodol.

Adolygiad: 1, 2, Kung Fu gan Boy Azooga

Owain Williams

Nid yw albwm cyntaf Boy Azooga yn albwm cyntaf arferol. Owain Williams sydd yn egluro pam!

Boy-Azooga-1-2-Kung-Fu

Pan laniodd Loner Boogie ar fy rhestr chwarae, doedd dim modd ei symud nac anghofio’r melodi disco amlwg.  Y riffs trwm, y dryms dwys a’r geiriau heintus oddi ar y trac hwn greodd y wefr i danio’r disgwyliadau am yr albwm oedd i ddod. Ers hynny, mae’r albwm wedi byw yn fy nghlustiau am dair wythnos – sydd yn ei hun yn profi bod 1, 2, Kung Fu yn cyrraedd uchelfannau’r awgrymiadau cynnar. Mae rhai yn ‘laru ar yr ‘indie kids’ sy’n honni eu bod yn gyfarwydd ag artist misoedd os nad blynyddoedd o flaen llaw eu dyfodiad o’r sîn tanddaearol, tra bod eraill yn ymuno a’r don yn ddiymwybod – a dyma’n union sydd wedi digwydd gyda Boy Azooga. Er mai mis Mehefin yn unig ydi hi, gweler honiadau’n barod bod albwm o arddulliau cymysg y pedwarawd o Gaerdydd yn haeddu clod a chydnabyddiaeth arbennig. Yn fwriadol, ysgrifennaf yr adolygiad yma cryn dipyn o amser wedi rhyddhad yr albwm – am y rheswm ei bod hi’n gasgliad o ganeuon sy’n gwthio sawl ffin ddychmygol cerddoriaeth ac felly’n cymryd llawer mwy na’r gwrandawiad cyntaf i’w gwerthfawrogi’n gyfan.

Yn ôl pob tebyg, rydych yn gyfarwydd â churiad ffync-roc Face Behind Her Cigarette ond dilynai Davey Newington a’i gyd-gerddorion lwybr annisgwyl gyda’r albwm, sydd yn ein tynnu i aml-gyfeiriad gan gynnwys elfennau o psychedelia, jazz a’r pop-synth poblogaidd cyfoes – arddulliau sydd wedi chwalu fy nisgwyliadau’n llwyr. Mae posib dadlau mai ‘mixtape’ yw’r albwm wrth i’r traciau’n llifo i mewn i’w gilydd yn ddiymdrech gan ei gwneud yn amhosib gwrando ar y caneuon yn annibynnol. Wrth wneud gwaith cefndirol am Boy Azooga, sylweddolais mai dyma’n union oedd y bwriad –  creu cyfanwaith o arddulliau ac offeryniaeth gyferbyniol, sydd yn llwyddo rhywsut i blethu efo’i gilydd i doddi’n clustiau. Dyna sy’n ei gwneud yn albwm mor ddiddorol.

Breakfast Epiphany sy’n agor yr albwm ac yn ein croesawu’n gynnes – y synau adeiladol a pharadwysaidd yn ein llusgo i mewn i daze anymwybodol sy’n ein dal yn synfyfyrio’n bell wrth ailadrodd y geiriau ‘Gotta take my time ‘til time takes mine away’ –  geiriau ddaeth i ffrwyth tra oedd Newington yn byta ei Weetabix – sy’n dangos bod Newington yn ‘ysgrifennwr’ naturiol. Dilynir y dechreuad breuddwydiol i’r swnami o ffrwydradau pyncaidd gan Loner Boogie a Face Behind Her Cigarette. Gellir dadlau mai albwm arbrofol yw 1, 2, Kung Fu gyda’r traciau pontio megis Walking Thompson’s Park yn rheoli tempo’r casgliad – ac er eu bod yn plethu’r prif ganeuon, i mi, maent yn amharu ar yr alwbm fel cyfanwaith.

Gan gamu yn ôl o’u senglau cynharach a ddisgrifir fel ‘intense afropunk-inspired party-prog’ gen Too Many Blogs, mae Jerry yn seiliedig ar rhythm arafach gydag alaw feddal ac ysgafn yn rhedeg drwyddi. Amlyga’r elfen o ddiniweidrwydd sy’n perthyn i lais amrwd Davey Newington – cyferbyniad llwyr i Loner Boogie.  Mae’n amlwg gweld bod dylanwadau personol Boy Azooga wedi treiddio i lawr i’r albwm gan bod elfennau o synau prif artistiaid y cylch indie heddiw i’w clywed ar hyd yr un ar ddeg trac – mae llonyddwch Hangover Square a’r emosiynol Waitin yn bennaf yn llwyddo i fy atgoffa o gerddoriaeth gynnar Tame Impala neu’r MacDemarco cyfoes, ac i raddau synau niwliog SFA.

Dw i’n dwyn y linell ‘why does the song have to end why can’t I ever comprehend?’ gan Jerry, fel adlewyrchiad o’r hyn dw i’n ei deimlo ar ddiwedd y 35 munud hwn. Yn ychwanegol i hyn, diddorol yw nodi bod y melodïau breuddwydiol yn cuddio’r elfen dywyllach sydd i’r caneuon wrth i Newington rannu mewn cyfweliad diweddar fod yr enwau rhyfedd sydd i’w gweld ar yr albwm yn cysgodi themâu trwm sy’n cynnwys unigrwydd, marwolaeth a phryder. Sitting On The First Rock From The Sun sydd yn dod â’r albwm i ben, ac mewn ffordd mae hi’n symbolaidd o’r holl synau sydd yn 1, 2, Kung Fu.

Mae’n albwm sydd yn mynnu amynedd a sawl gwrandawiad cyn iddi dyfu arnoch, ond anaml iawn y gwelwch chi albwm cyntaf gan artist sydd yn llwyddo i blethu naws amrwd ac arbrofol i’r un graddau ag albwm cyntaf Boy Azooga.

Adolygiad: Gig Y Niwl, Omaloma, Ffracas a Pasta Hull – Pontio, Bangor

Dau, nid un, o gyfranwyr Sôn am Sîn sydd oedd gyfrifol am adolygu gig Y Niwl, Omaloma, Ffracas a Pasta Hull yn Pontio wythnos diwethaf. Ydy Gethin Griffiths ac Owain Williams cytuno â’i gilydd…?

Pontio

GETHIN GRIFFITHS / OWAIN WILLIAMS

GG

Am ryw reswm, pan mae Pontio’n trefnu rhywbeth, mae rhywun yn mynd i drafod y lleoliad o hyd. Mae hynny o ganlyniad i’r holl drafferthion anffodus a gafwyd yn ystod y dyddiau cynnar, ac mae rhywun yn mynd i fod yn or sinigaidd. Yn dechnegol, dyma’r lleoliad gorau ar gyfer cynnal gigs yng Ngogledd Orllewin Cymru, gan eithrio Venue Cymru, efallai, ac mae’r potensial o ran sain, llwyfannu a goleuo yn ddi ben draw. Y broblem fwyaf, fodd bynnag, yw bod rhaid denu torf fawr i lenwi’r gofod, ac os nad yw’r gofod hwnnw’n cael ei lenwi, mae rhywun yn mynd i deimlo’n eithaf swil ac ymwybodol iawn o’i hun. I mi, roedd y nifer a ddaeth i wylio Y Niwl, Omaloma, Pasta Hull a Ffracas yn nifer parchus iawn, ac mewn nifer o leoliadau eraill, buasai rhywun yn ystyried y gig i fod yn llwyddiant ysgubol o ran cynulleidfa. Fodd bynnag, mae’n bryd i ni symud ymlaen o boeni am bethau felly, ac mae’n bryd i ni gychwyn cefnogi Pontio fel lleoliad pwysig i fandiau gael perfformio. Mae’n rhaid cynnal nifer fawr o gigs yn aml er mwyn cadarnhau lle’r ganolfan fel venue, ac mae’n rhaid bod yn barod i ddenu cannoedd i un gig ac yna degau yn unig i’r gig nesaf. Dyna yw natur gigs.

Y peth mwyaf od am y gig oedd y ffaith bod nifer fawr o’r gynulleidfa naill ai’n eistedd ar yr ochrau neu’n sefyll yn y cefn. Mae hyn yn gwbl arferol, wrth gwrs, ac nid yw pobl yn tueddu i fynd i’r blaen ar ddechrau’r gig. Ond, rwy’n siŵr y buasai llawer o’r unigolion hynny, oedd wedi talu £12 am docyn, wedi’r cyfan, wedi gwerthfawrogi ychydig mwy o gyfathrebu ar ran yr artistiaid. Dyma oedd prif wendid y noson, yn fy marn i, ac er bod y noson i fod yn gyfle i ymlacio i gerddoriaeth amgen, mi fuaswn i wedi gwerthfawrogi petai’r artistiaid wedi cyfarch y gynulleidfa rhyw ychydig – hyd yn oed drwy ambell reg achlysurol neu drwy bledu abiws atom ni. Mi fuasai hynny wedi llacio pethau ac, efallai, wedi gwneud i ni ymlwybro tua’r blaen yn gynharach.

Wedi dweud hynny, mi wnes i, ac Owain, fwynhau’r perfformiadau cerddorol. Dyma ein dadansoddiad ni o bob grŵp, felly!


Pasta Hull

OW

Pan yr ydw i’n meddwl am Pasta Hull, nid Pontio yw’r lleoliad cyntaf sy’n dod i’r meddwl. Anaml yr ydych chi’n gweld band arbrofol yn cyflwyno cymysgedd o arddulliau sy’n ymestyn o seicadelia i ffync ac, i ryw raddau, reggae-techno hefyd. Dyma ble y daeth llwybrau Pontio a Pasta Hull ynghyd. Mae crynhoi neu chategoreiddio sain y band yn profi’n anodd – ac i mi, dyma dynnodd fy sylw a fy nghyffroi ar y noson. Er fy mod yn credu bod agwedd ymylol y band yn gweddu i adeiladau ‘tywyllach’ eu natur yn well, roedd eu set fel awyr iach. Bosib eu hagwedd anghyffredin o fewn y sîn gerddoriaeth Cymraeg heddiw sy’n derbyn sylw ond mae rhaid pori o dan yr arwyneb i werthfawrogi amrydedd eu cerddoriaeth. I mi, roedd eu set yn profi nad band sydd ag enw dadleuol a mix heriol am Bryn Fôn yn unig yw Pasta Hull, ac mae’r brodyr, Llyr ac Owain Jones, yn creu arddull cerddorol hynod drawiadol. Wrth wrando ar eu demos ac ar ganeuon oddi ar eu halbwm ‘Achw Met’ mae’n amlwg bod gan y geiriau naws creadigol a phersonol iddynt ond hefyd gwreiddiau a phwrpas, yn debyg i fandiau o’r 80au hwyr fel Ffa Coffi Pawb.

Pasta Hull agorodd y noson, ac er doedd Pontio ddim wedi’i drydanu, roedd y gân ‘Jam Heb Siwgr’ yn sicr yn meddiannu ffocws a sylw’r gynulleidfa ac yn annog gwrandawiad mwy astud. Roedd eu defnydd o’r bongos yn nodweddiadol o’u perfformiad byw ac yn selio’r sain amrwd/garej. Amlygai hyn yn bennaf yn ystod ‘Bulletproof Funk’ a ‘Cacan Ffenast’. Hon oedd y tro cyntaf imi weld Pasta Hull yn fyw ac yn ddi ffuant, daliwyd fy nychymyg. Achw met.


Ffracas

GG

Mi’r ydw i wedi siarad yn ffafriol am Ffracas erioed, ac er nad ydynt wedi bod mor gynhyrchiol yn 2017 ag yr oeddwn i’n ei ddisgwyl, mae’r dyfodol yn parhau i fod yn ddisglair iddynt. Yr hyn a’m tarodd am y band o’r dechrau yw eu hyder a’u parodrwydd i neilltuo ei hunain oddi wrth eu cyd fandiau, a dyma oedd eu cryfder yn y gig hwn. Roedd y ddelwedd indie yn treiddio drwy eu gwythiennau, ac roedd y pedwar yn edrych yn gwbl gyfforddus ar lwyfan.

Doeddwn i erioed wedi gweld Ffracas ar lwyfan mor fawr gyda phrosesu mor gymhleth, chwaith, ac mae’n rhaid i mi ddweud fy mod wedi eu mwynhau gyda llawer o reverb. Mi wnaeth yr holl beth fy atgoffa o fynd i ŵyl Dot to Dot ym Manceinion, a’r math o ddelwedd a grëwyd gan fandiau fel The Night Café yno. Yr unig beth sydd angen rwan ydi magu perthynas agosach â’r gynulleidfa, ac efallai, denu mwy o’u ffrindiau i ddod i foddi’r blaen â’u chants meddw.


Omaloma

GG

Yn ystod ‘Aros o Gwmpas’, mi ddywedodd ‘na rywun wrtha’ i.. ‘Ma pawb yma achos o un gân. Ma pawb yma i glwad hon’. Er fy mod i’n siŵr nad ydy hynny’n gwbl wir, mi’r ydw i’n gweld yn union pam y buasai rhywun yn dweud hynny. Mae Omaloma wedi dwyn ein sylw eleni, a gyda phob trac newydd, mae pawb yn gwirioni o’r newydd hefo’r tiwns. Mae cerddoriaeth atmosfferig, hypnotaidd, yn gyfarwydd iawn i ni ers blynyddoedd erbyn hyn, ond mae George Amor a’i fand cefndirol wedi cyfuno’r seiniau hyn â chaneuon sydd yn ddigon bachog i ddwyn cynulleidfa newydd. Rhywsut, mae’n plesio’r gynulleidfa amgen, ac yn gallu troi pennau ambell un sydd ddim mor eithafol eu blas.

Roedd ‘na ochenaid yn dod o’r gynulleidfa bob tro’r oeddent yn dechrau cân newydd, ac roedd rhywun yn sylwi eu bod nhw’n adnabod y rhan fwyaf o’r caneuon rywsut neu’i gilydd. Mae ‘Eniwe’ yn parhau yn ffefryn personol i mi, am ryw reswm, ac felly honno dderbyniodd fy ochenaid i. Wedi dweud hynny, mi nes i anghofio pa mor dda oedd ‘Dylyfu Gen’ hefyd…

Y peth mwyaf trawiadol am Omaloma oedd pa mor ddiymdrech yr oedden nhw’n edrych ar y llwyfan. Fel band profiadol, mae George Amor, Gruff ab Arwel, Dafydd Owain a Llyr Pari wedi hen arfer creu seiniau amrywiol ar lwyfan, ond y tro hwn, roedd pawb eisiau bod yn rhan o’r hwyl. Mae’n bryd i George sylweddoli bod ganddo fo’r gynulleidfa yn ei ddwylo, ac mi allai ddefnyddio hynny i’w fantais drwy beidio bod mor ddiymhongar!

Erbyn ‘Aros o Gwmpas’, mi ddaeth y pedwar ynghyd i ymgynnull o gwmpas Nord Electro George, oedd yn fy atgoffa ychydig o lwyfannu arbrofol Meilyr Jones ar yr un llwyfan flwyddyn diwethaf. Efallai bod angen chwarae ychydig mwy hefo’r sioe lwyfan erbyn y tro nesaf, i ni gael mwynhau’r space pop ar lefel goruwchnaturiol.


Y Niwl

OW

Yn dychwelyd o’u hiatus gyda chasgliad newydd o ganeuon syrff-roc, syml a llawn llinellau gitâr bachog oedd ‘Y Niwl’. Lansiwyd eu halbwm diweddaraf 5 mewn dwy gig amgen eu natur yng Nghlwb Ifor Bach (Twrw) nos Wener ac ym Mhontio nos Sadwrn. Yn ddisgwyliedig, doedd y gig hon ddim am fod yn drydanol – ond yn hytrach yn un cŵl a hamddenol, a chadarnhaodd ‘Y Niwl’ yn union hyn. Y peryg sy’n gysylltiedig â bandiau offerynnol yw eu bod yn wych mewn cyfnodau bychain ond yn colli eu heffaith wrth i’r set barhau, a gallai ymddangos yn ailadroddus. Er bod yr elfen hon i raddau’n wir nos Sadwrn (fy mai i o bosib gan nad oeddwn wir yn gyfarwydd â’r cynnyrch newydd), roedd y trefniadau golau, mwg a fidio yn cynnal diddordeb wrth ddisgwyl yn amyneddgar am eu tiwn fwyaf, heb os, sef ‘Undegpedwar’. Er dydi’r albwm ddim yn cynnig arddulliau o’r newydd nac yn mentro ar steil anghyffredin, roedd perfformiad retro ac ymlaciol ‘Y Niwl’ wedi llwyddo i hypnoteiddio’r gynulleidfa.