Lewys – Y Dyn, y Band, y Dyfodol

OWAIN WILLIAMS

Lewys

Nid fi yw’r cyntaf, ac yn sicr nid yr olaf, i ddatgan fy nghyffro am Lewys fel un o artistiaid mwyaf blaenllaw y sîn Gymraeg ar hyn o bryd. Wedi rhannu sawl ‘DM’ dros wefannau cymdeithasol, teimlais ei fod yn naturiol i holi pensaer y prosiect, Lewys Meredydd, am eu deunydd hyd yma. Er mai deunaw oed yn unig yw’r gŵr chwilfrydig o Ddolgellau, mae’n amlwg  ei fod yn ei elfen yn trafod elfennau artistig gwahanol sydd ynghlwm â’i gynnyrch.  

I ddechrau, diolch am gytuno i rannu dy gyfrinachau a dy syniadau hefo fi! Er mai’r enw ‘Lewys’ sy’n cael ei ddefnyddio, bosib bod rhai yn ymwybodol bellach mai band ydych chi! Lle da i ddechrau felly yw cyflwyno gweddill y band…

Mae ‘na 6 aelod o’r band erbyn hyn, gyda phwy bynnag sy’n cymryd rhan yn y gigs yn cylchdroi yn dibynnu ar argaeledd. Ond, ar gyfer ein gigs diweddar – Iestyn sy’ ar y dryms, Owain ar y bas, Ioan ar y gitâr flaen, a minnau wrth gwrs yn canu ac yn chwarae’r gitâr.

Cŵl. Ti’n amlwg yn gwario llawer o amser yn perffeithio’r strwythur a’r synau sydd i’w clywed ar y senglau. Sut wyt ti’n mynd o’i chwmpas hi i ‘sgwennu trac newydd?

Dwi fel arfer yn gwario lot o amser yn loopio gwahanol syniadau tan dwi’n dod ar draws wbath cŵl. Ar ol hynny, dwi’n creu demo bach munud a hannar yn fy stafall wely, cyn ei ddatblygu i fod yn gân gyflawn o fewn mis neu ddau (yn dibynnu ar faint o amser sbar ‘sgenai!). Dwi’n gyrru’r demo i Yws (Gwynedd) Côsh ac mae o’n trefnu dyddiadau i’w recordio hi’n iawn efo Rich Roberts yn Stiwdio Ferlas, Penrhyndeudraeth.

O ran y trefniant cynhyrchu yn y stiwdio, oes yna fformiwla benodol?

‘Mond fi a Iestyn sydd yn mynd. Ma’ Iestyn yn ddiawl o ddrymar da a dwi’n lwcus iawn i’w gael o yn y band. Wrth gwrs dwi’n creu rhyw fath o amlinelliad o ran pa fath o drac dryms dwisho ar y gân, ond mae gynno fo’r ddawn i’w datblygu hi a chynnig syniadau eraill, gwell. Unwaith mae’r trac drymiau ‘di gorffen, dwi’n tracio popeth arall dachi’n glywed ar y senglau – bas, gitâr, llais, lleisiau cefndir, synth.

Symud ymlaen o’r elfen gyfansoddi, ydi’r geiriau’n llifo yn yr un modd?

Dwi’n hoff iawn o ysgrifennu’r gerddoriaeth ar gyfer y caneuon, ond fy mhroblem i ydi ysgrifennu geiria’ mewn amser call! Geshi bach o help gan Yws ar y sengl ddwytha’ ‘Camu’n Ôl’ – ddaeth o draw i Dŷ Siamas, Dolgellau am sesiwn ‘sgwennu bach. Pan dwi’n ‘sgwennu ar ben fy hun, dwi’m yn dueddol o ‘sgwennu am unrhywbeth yn benodol – os oes ‘na rywbeth bach yn dod i’r meddwl, nai ‘sgwennu fo lawr, tan dwi’n cyrraedd y pwynt lle allai roi’r holl linellau at ei gilydd i greu cân!

Er mai tair sengl yn unig sydd allan ar hyn o bryd, bosib bod eich dilynwyr yn gyfarwydd gyda’r sain indie yn barod. Sut hwb ydi o i weithio efo label Côsh?

Mae bod yn rhan o deulu Côsh wrth gwrs wedi bod yn help mawr i mi dros y flwyddyn ddiwethaf. Hebddynt, mi fuaswn i dal yn fy ystafell wely yn neud beats bach fel hobi! Mae Côsh wedi galluogi i mi dyfu a chryfhau fel artist, a dwi’n hynod ddiolchgar am y gefnogaeth. Mae gan Yws ffydd go gryf yndda i a bandiau ifanc eraill y sîn – boi da ‘dio!

Awn ni yn ôl i’r sengl gyntaf gafodd ei rhyddhau ym mis Chwefror, ‘Yn Fy Mhen’. Fe gafodd hi ymateb gwallgo’ yn nhermau ffrydiau Spotify ac ati. Oedd hyn yn ddisgwyliedig?

Doeddwn i wir ddim yn disgwyl yr ymateb ges i pan gafodd ‘Yn Fy Mhen’ ei ryddhau ar ddechrau’r flwyddyn. O ystyried mai fy sengl gyntaf oedd hi, roedd y gefnogaeth a’r ganmoliaeth ges i yn wych, ac mae hi’n well byth ei bod hi’n ffefryn gan y gynulleidfa mewn perfformiadau byw erbyn hyn!

Gyda’r ail sengl ‘Gwres’ yn denu sylw’r blog ‘comeherefloyd’ a’r sengl diweddara’ ‘Camu’n Ôl’ yn hawlio trac yr wythnos ar Radio Cymru (yn ogystal â chefnogaeth Estrons ar Twitter!) – cafodd hyn wared ar unrhyw bryderon ynglŷn â dilyniant i ‘Yn Fy Mhen’?

Felly, roeddwn i wastad wedi meddwl fod gan ‘Gwres’, yr ail sengl, job fawr i’w wneud – roedd hi’n sŵn gwahanol iawn i’r cyntaf, ac roedd llawer o gystadleuaeth pan gafodd hi ei ryddhau ym mis Gorffennaf. Ond, i’n syndod i (dwi’n dueddol o fod yn pessimistic iawn wrth feddwl am fy ngherddoriaeth!), fe gafodd y gân lawer iawn o sylw – gan flogiau di-Gymraeg, a chynhyrchwyr Radio Cymru. Pwrpas ei sgwennu hi rili oedd cael bangar gwylia’ haf i gystadlu yn erbyn y gweddill! I mi, roedd Camu’n Ôl yn drywydd gwahanol eto – ambient a chill – ac o bosib oedd hi’n bach o risg i’w rhyddhau hi fel sengl. Ond roedd yr ymateb ges i yn wych eto.

Mae’n wir dweud bod y traciau hyd yma yn dilyn yr un naws – melodïau chwareus math rock sy’n rhannu elfennau tebyg i Antidotes, Foals neu albwm Wolfgang Amadeus, Phoenix. O ran dy ddylanwadau, yng Nghymru a thu hwnt, pwy sy’n dy ysbrydoli?

Foals, yn enwedig eu halbwm ‘Antidotes’, yw un o fy nylanwadau pennaf – ‘Yn Fy Mhen’ yw’r enghraifft fwyaf amlwg o hyn efallai! Ti’n iawn hefyd fy mod i’n hoff iawn o sŵn a rhythmau bandiau math rock tebyg i Totorro neu American Football. Dwi’n trio plethu petha’ fel’na efo fy niddordeb mewn artistiaid eraill o wahanol arddulliau megis Ben Khan, Thundercat, Tom Misch, a Rage Against The Machine. Mae rhythm, i mi, yn elfen bwysig o’r broses ‘sgwennu – dwisho gallu neud i bobol ddawnsio! O ran dylanwadau o Gymru, dwi’n hoff iawn o Mellt, Boy Azooga, ac Estrons – tri band sydd efo sŵn amrwd, ond tynn iawn. Mae cynhyrchiad eu caneuon nhw yn siwtio eu delwedd a’u cymeriad i’r dim.

Wrth ddilyn dy gyfrifon cymdeithasol, awgrymir mai eich set yng Ngŵyl Sŵn eleni yw uchafbwynt y band hyd yma, cytuno?

Oedd hi’n ffocin class! Na, siriys, oddo’n anhygoel – a gwych i weld y dorf yn raddol yn tyfu wrth i’n set fynd yn ei flaen. Roedd hi’n brofiad bythgofiadwy, gobeithio awn ni lawr i Gaerdydd eto’n fuan!

Ynglŷn â’r set byw bellach, w’ti’n barod i rannu ambell o gyfrinach gyda’r rhai sydd heb dy weld eto?!

I ddeud y gwir, dwi’n uffernol o araf yn sgwennu caneuon! Mae ‘na lot o demos wedi eu recordio, ond mae’n stori arall trio cael y band at ei gilydd i ddysgu’r stwff! Mae ‘na flas bach o gan ychydig yn drymach i gloi’r set, fyddech chi’n falch o glywed! Wrth gwrs dani’n chwarae’r caneuon sydd allan yn barod, ond hefyd dani’n chwarae’r gan gynta’ neshi ‘sgwennu sef ‘Adnabod’ reit ar y diwedd. Dani’n edrych ‘mlaen at chwarae honno yn Wrecsam! Mae’r band a finna’ yn joio chwarae cwpl o cyfyrs hefyd tra dwi’n brysur yn sgwennu caneuon i gymryd eu lle! Gallwch chi weld blas o’n fersiwn ni o Two Steps Twice gan Foals ar Twitter (@LMeredydd).

Neis neis. Ar dy dudalen SoundCloud, mae awgrym dy fod yn arbrofi a’r sain indie, lo-fi sy’n boblogaidd ar y blogiau cerddorol heddiw – ydi hyn yn fwriadol ac yn awgrym o newid cyfeiriad bosib?

Gellir dweud hynny. Mae ‘na lot o lwybrau allai gymryd efo’r holl beats byr dwi’n gynhyrchu adra yn fy amser sbâr… Mae Yws wedi cynnig y syniad o ryddhau EP lo-fi hip-hop o dan enw arall neu mae’n bosib eu cynnwys nhw ar albwm ‘Lewys’ fel math o interludes. Mae hi’n rhy gynnar i ddweud ar hyn o bryd. Os bydd fy sŵn cyffredinol i yn datblygu i fod yn fwy lo-fi, bydd hynny’n digwydd yn ei amser ei hun!

Oes yna unrhyw gigs ar y gorwel?

Ma’n gig nesa’ ni yn Nhŷ Pawb yn Wrecsam, ar y 1af o Ragfyr. Dani di bod yn edrych ymlaen yn arw at y gig yma, gan mai ein gig gyntaf yn y gogledd yw hi mewn gwirionedd! Dwi wastad yn chwilio am lefydd newydd i gigio ac i ymestyn ein cynulleidfa ac mae hyn yn gyfle da i wneud hynny. Yr wythnos ar ôl hynny, ar y seithfed o Ragfyr, dani adra yn Nolgellau yn chwarae set fach yn noson siopa hwyr y dre’. Da ni’n gobeithio gigio’n aml wedi hynny ond yn y dyfodol pell, byddem yn dychwelyd i Wrecsam fel rhan o ŵyl FOCUS Wales (Saith Seren Wrecsam, 9:50pm, Mai 17eg).

Ac yn ola’, y cwestiwn mae pawb isho’r ateb iddo: Oes yna fwriad i ryddhau albwm?!

Wrth gwrs! Mis Mai 2019 yw’r dyddiad sydd gennym mewn cof ar hyn o bryd felly gwyliwch y gofod am gyhoeddiad bach dechrau flwyddyn nesaf!

Pedwar i’w Gwylio – Sŵn 2018

CHRIS ROBERTS

Logo-Pink-swn

Ers dros ddegawd bellach, Gŵyl Sŵn yw uchafbwynt Mis Hydref ar galendr cerddorol Cymru. Gyda gwyliau’r haf yn teimlo’n bell i ffwrdd, mae cyfle i grwydro o lwyfan i lwyfan cyn mynd yn ôl i wely go iawn yn dod mewn da bryd i stopio’r felan aeafol rhag cicio mewn! Mae Swn yn rhoi pwyslais cryf ar ddarganfod cerddoriaeth newydd, felly gadewch i ni eich rhoi chi ar ben ffordd wrth gynllunio eich penwythnos!


Adwaith

Tramshed / Dydd Mercher, 17eg Hydref / 20:45 

Tydi penwythnos ddim yn ddigon i gynnwys Gŵyl Sŵn i gyd felly mae’r hwyl yn dechrau Nos Fercher yn y Tramshed. Mae’n werth mynd draw i weld Patblygu, Halo Maud, Gwenno a band y foment – Adwaith. Mae darllenwyr selog y blog yn hen gyfarwydd ag Adwaith bellach, wedi i ni eu henwi yn Band y Flwyddyn llynedd, ond mae eu halbwm cyntaf, Melyn, yn profi bod y triawd yn parhau i gyffroi. Maent wedi derbyn clod ar flogiau di-ri am y casgliad, ac ar ganol taith o’r D.U hefo Gwenno. Heb os, bydd llawer iawn o benodau lliwgar yn hanes Adwaith – peidiwch â cholli’r un yma!

 


The Orielles

Neuadd Fawr / Dydd Iau, 18fed o Hydref / 19:30

Gyda Gwenno, Boy Azooga a Confidence Man ymysg eu hartistiaid mae label Heavenly yn gofalu am artistiaid o safon. Nid oedd mentro gwrando ar albwm cyntaf The Orielles yn risg, felly, pan ddaeth allan yn gynharach eleni. Mae Silver Dollar Moment yn llawn rhythmau ffynci a melodiau hafaidd ond nid ydynt yn ofn bod ychydig yn fwy blaengar ‘chwaith. Dreampop perffaith! Bydd hi’n werth i unrhyw ffans o Drenge a Rolling Blackouts Costal Fever gyrraedd yn gynnar i weld The Orielles, yn ogystal ag unrhyw ffans Super Furry Animals sydd eisiau ffeindio hoff fand newydd hefyd!

 


Lewys

The Moon/ Dydd Sadwrn 20fed o Hydref / 17:30

Prin iawn yw’r cyfleoedd wedi bod i weld Lewys a’i fand hyd yma, ond mae ei senglau cynnar wedi gwneud mwy na digon i danio ein chwilfrydedd. Mae arddull yr artist ifanc o Ddolgellau yn plethu synau indie gydag elfennau electroneg, sydd yn atgoffa gwrandawyr ychydig o Jack Garratt neu Friendly Fires – cerddoriaeth indie disco! Mae Lewys wedi ei arwyddo i Recordiau Côsh a bydd ffans o fandiau eraill y label fel Gwilym yn siŵr o ffeindio digon i’w fwynhau yma.

 


Estrons

The Old Market Tavern / Dydd Sadwrn, 20fed o Hydref / 22:15

Pan ddaeth sengl gyntaf Estrons, ‘C-C-Cariad’, allan fel y gân gyntaf yng nghlwb senglau newydd Y Selar yn 2014, roedd yn chwa o awyr iach. Roedd egni ac agwedd y band wedi gwneud argraff barhaol. Bu’n rhaid disgwyl yn hir am eu halbwm cyntaf, ond braf oedd clywed You Say I’m Too Much, I Say You’re Not Enough fis diwethaf. Mae’n gasgliad sydd yn dangos agweddau amrywiol y band, gyda chaneuon arafach ymysg y rhai sydd yn nodweddiadol o natur egniol y band. Un rheswm, mae’n debyg, i’r albym gymryd cyhyd i ein cyrraedd ydi bod Estrons wedi bod oddi ar ffordd am y rhan helaeth o’r bedair blynedd diwethaf. Golyga hyn bod eu perfformiadau byw erbyn hyn yn rai sydd yn werth i’w gweld. Byddent yn sicr yn ffordd wych o orffen penwythnos o gerddoriaeth byw yng Nghaerdydd!

 

Sôn Am Sîn ac Alffa

Yn y podlediad yma ma’ Chris a Geth yn croesawu Dion a Siôn o Alffa i stiwdio Sôn am Sîn. Dani’n trafod pob dim o dechnegau ysgrifennu i bel-droed!

Mae’r ddau o Lanrug wedi profi dipyn o lwyddiant yn eu gyrfa byr hyd yma. Fe ddaeth Allfa yn gyntaf yn Brwydr Y Bandiau Maes B yn 2017 ac wedi eu dewis fel un o 12 Gorwelion ar gyfer 2018. Erbyn hyn wedi arwyddo i Recordiau Côsh mae eu sengl gyntaf gyda’r label, Gwenwyn, wedi profi’n lwyddiant ar Spotify ac mae Dion a Sion rwan yn gweithio ar eu albym cyntaf.

Pedwar i’w Gwylio – Eisteddfod 2018

CHRIS ROBERTS

4ig Steddfod

Mae hi’n wythnos Eisteddfod unwaith eto! Golyga hyn ein bod ni’n gallu ymgolli’n llwyr mewn cerddoriaeth drwy’r dydd a drwy’r nos yng Nghaerdydd – bendigedig! Mae digonedd o ddewis wedi ei drefnu gan yr Eisteddfod ei hun lawr yn y bae ond mae yno lwyth o bethau gwych yn digwydd ar hyd a lled y ddinas hefyd gan gynnwys gigs nosweithiol Cymdeithas Yr Iaith yn Clwb Ifor Bach a gigs cudd SHWSH. Gallai fod yn anodd gwybod lle i ddechrau ar ddewis pwy i weld felly i’ch rhoi chi ar ben ffordd dwi wedi dewis pedwar uchafbwynt – welai chi yna!


Cadno

Clwb Ifor Bach / Dydd Sul, 5ed Awst / 19:30 

Gyda’r Eisteddfod Genedlaethol yn y brif ddinas mae’n braf gweld gigs Cymdeithas Yr Iaith yn Clwb Ifor Bach. Mae’n deg dweud fod y clwb yn lleoliad eiconig ar gyfer cerddoriaeth byw gyda gigs gan enwau bach a mawr yn digwydd yno drwy gydol y flwyddyn. Mae Cymdeithas wedi llunio line-up arbennig o gigs, i gyd gyda naws arbennig – a phosteri cŵl i bob un hefyd! Fy newis i o blith y nosweithiau ydi’r gig ar gyfer talentau Caerdydd ar y Nos Sul. Roedd Cadno yn un o’r uchafbwyntiau yng ngwobrau Selar ychydig fisoedd yn ôl. Mae gan Rebecca Hayes, y prif lesiydd llais anhygoel sydd yn ganolbwynt gwych i’r tiwns sydd gan y band.


Mellt

Porter’s / Dydd Mercher, 8fed o Awst / 21:00

Er bod mwy na digon yn cael ei drefnu gan Yr Eisteddfod mae’n braf gweld gigs yn digwydd ar y cyrion hefyd i greu bwrlwm o gwmpas y brifwyl ac mae yno gigs ymlaen yn Porter’s ar y Nos Fercher a’r Nos Iau. Rydym ni wrth ein boddau gydag albwm Mellt, ‘Mae’n hawdd pan ti’n Ifanc’ yma yn Sôn am Sîn – mae’n llawn o tiwns cyflym, bachog a chyffrous ac mae gan y band ddigon i’w ddweud. Mae yna lot o gyfleodd i weld Mellt dros wythnos yr Eisteddfod (a dwi’n siŵr wnai weld nhw fwy nac unwaith!) ond yn Porter’s ydi fy top tip i, mae’n gyfle da i fynd a darganfod rhywle arall yn y brifddinas.

 

 


Diffiniad

Llwyfan y Maes / Nos Wener, 10fed o Awst / 21:00

Efallai ei fod o ychydig yn amlwg i ddewis y band sydd yn cloi llwyfan y maes ar y nos Wener ond Oh My Life! Dwi’n edrych ymlaen at weld Diffiniad! Mae yno nifer o artistiaid wedi denu a phlesio cynulleidfa enfawr yn y slot yma ers i Edward H ei wneud yn thing nôl yn 2013 ond dim ond Jarman oedd wir yn fy nghyffroi i – tan wân. Heblaw am gig cudd ychydig wythnosau yn ôl tydi Diffiniad heb berfformio’n fyw ers i ni gychwyn mynd i gigs felly mae’r disgwyliadau yn uchel ar gyfer hon! Disgwyliwch lot o ddawnsio, lot o hwyl a lot o ffync!


Y Reu

Maes B / Nos Wener, 10fed o Awst / 00:50

Y Reu ydi  un o fandiau byw mwyaf cyffrous Cymru. Ni allwch dynnu eich llygaid oddi wrth berfformiadau carismatig Iwan Fôn ac mae’r gerddoriaeth yn siŵr o’ch gorfodi i ddawnsio a neidio. Mewn gigs diweddar mae Y Reu wedi bod yn perfformio nifer o ganeuon newydd ac nid ydynt yn siomi. Maent yn ychwanegu fwy o amrywiaeth i’r set o ran tempo ac ymdeimlad sydd yn mynd a pherfformiadau’r band i’r lefel nesaf. Mae Y Reu wastad yn un o uchafbwyntiau Maes B a bydd ei set ar dop y bil Nos Wener ‘leni ddim gwahanol.

 

Pedwar i’w Gwylio – Focus Wales 2018

CHRIS ROBERTS

logo focues

Fyddai bob amser yn edrych ymlaen at Fis Mai; cychwyn tymor y gwyliau! Ac un o’r rhai cyntaf yn y calendr yng Nghymru ydi FOCUS Wales yn Wrecsam. Gan ddefnyddio lleoliadau ar hyd y dref mae dros 200 o artistiaid yn mynd i fod yn perfformio dros dridiau’r ŵyl. Gyda phwyslais mawr ar fod yn ŵyl i ddarganfod cerddoriaeth newydd mae’n gallu bod yn anodd gwybod lle i ddechrau wrth ddewis pwy i’w gweld, ond, peidiwch â phoeni, mae Sôn am Sîn yma i helpu a dyma bedwar o ein pigion ni.


Chroma

Central Station / Dydd Iau 10fed o Fai / 20:15

Mae’r triawd roc o Bontypridd yn denu dilynwyr newydd gyda phob gig. Maent yn fand byw tynn ofnadwy gyda dealltwriaeth amlwg rhwng y cerddorion. Mae carisma Katie Hall y prif leisydd yn gryfder amlwg iddynt ond mae Liam a Zac, y gitarydd a’r drymiwr hefyd yn cael eu cyfle i fod yn ganolbwynt Chroma yn ystod eu set. Bydd Mis Mai yn gweld y band yn mynd ymlaen i chwarae yn Great Escape Festival a BBC Music’s Biggest Weekend sydd yn arwydd da eu bod nhw’n creu argraff ar bobl ddylanwadol yn y byd cerddoriaeth!


Virgin Kola

Un Deg Un / Dydd Gwener 11eg o Fai / 18:10

Dwi’n dipyn o sucker am fandiau sydd yn defnyddio hiwmor yn eu lyrics. Dim syndod felly fod sengl diweddaraf Virgin Kola am goginio wyau i ddarpar gariad wedi dal fy sylw. Mae’r ddeuawd o Wrecsam, sydd yn disgrifio eu cerddoriaeth fel pop amgen, yn siŵr o’ch gneud chi ddawnsio a gwenu, rheswm da i’w dal nhw yn Un Deg Un Nos Wener felly!


Boy Azooga

Central Station / Dydd Gwener 11eg o Fai / 00:00

Band y foment o blith line-yp yr wŷl, efallai, ydi Boy Azooga. Gyda’r senglau, Face Behind her Cigarette a Loner Boogie yn atynnu llawer o sylw i’r band, bydd yr hype train yn tynnu mewn i Central Station yn Wrecsam nos Wener. Bydd cyfle yn FOCUS Wales i gael rhagflas ar albym cyntaf y band 1,2 Kung Fu, cyn iddo ddod allan fis Mehefin. Mae’n debyg fydd pawb yn siarad amdanynt wythnos nesaf gydag ymddangosiad ar Later..with Jools Holland ar y gweill. Byddwch yn siŵr o edrych yn cŵl o flaen eich ffrindiau os allwch chi ddweud eich bod wedi eu gweld nhw’n barod! Yn ôl y sôn Boy Azooga oedd y band oedd pawb eisiau cael mewn i’w gweld nhw yn Diwrnod Darganfod Sŵn llynedd ac roedd eu gìg diweddar yn Clwb Ifor Bach wedi gwerthu allan, felly ewch draw mewn da bryd i osgoi siom.


Hana 2K

Tŷ Pawb / Dydd Sadwrn 12fed o Fai / 13:30

Pop ffres a cyfoes o Benarth yw’r ffordd berffaith i gychwyn eich diwrnod olaf yn Focus Wales. Mae cerddoriaeth Hana am berthnasau a phŵer merched yn swnio fel Spice Girls a Britney Spears wedi eu llusgo i 2018 drwy Calvin Harris a MK. Mi fydd Hana2K yn perfformio yn Tŷ Pawb, lleoliad newydd i’r ŵyl. Fe agorodd y ganolfan gelfyddydau newydd yn gynharach eleni felly mae’n gyfle da i gael busnesu o gwmpas hefyd!

I weld rhestr cyflawn o pwy sydd yn chwarae, pryd a lle, ewch draw i www.focuswales.com

Welodd ‘na neb 2017 yn dod… ac oes modd rhagweld 2018?

GETHIN GRIFFITHS

‘Da ni’n siarad mewn seiniau. Space Pop. Slacker Rock. ‘Da ni’n siarad am Gaerfyrddin, am Llanrwst, am Gaerdydd. ‘Da ni’n sôn am Libertino. ‘Da ni’n sôn am Neb, ond yn sôn am bawb, yn cynnwys merched. ‘Da ni’n sôn am Aros o Gwmpas, heb aros yn ein hunfan. ‘Da ni’n sôn am ddyfodol Ffarout, yn nwylo Los Blancos, Cadno a Hyll. ‘Da ni’n sôn am sîn sydd yn adnewyddu ei hun, Adwaith ar ôl Adwaith. ‘Da ni’n sôn am Ani Glass. Class. ‘Da ni’n sôn am y Pasta, y Pys a’r Papur, yr Alffa a’r Omaloma. Does neb yn ein rheoli ni, a ni sydd yn gyfrifol am ein ffawd ein hunain. Chwalu bob dim. Smash ‘em. Mae unrhyw beth yn bosib. Mi allwch chi wneud deg sigarét bara’ am byth, hyd yn oed. Mae’r allt, hir, serth, a’r pwysau trwm yn eich dwylo yn Hen Hanes, ac mae egni newydd, gobeithiol 2017 yn barod i’w orfodi ei hun ar gynfas wag 2018. Achw met.


Welodd ‘na neb 2017 yn dod. Heblaw am isymwybod Gruff Libertino, efallai. Mae popeth yn teimlo’n ffres, a’r peth gorau am yr holl beth yw’r ffaith nad yw’r gorau y tu ôl i ni. Mae mwy i ddod gan y don newydd o artistiaid sydd yn brwydro’n galed i fod yn gyfoes ac yn gyfredol, ac yn gwrthod setlo ar hen soffa gyfarwydd SRG y blynyddoedd a fu. Lle awn ni rwan, ar ôl cyrraedd y ‘brig’? Newid y ‘brig’, dyna be’. Dydy popeth ddim yn berffaith ac yn bur, ac mae dylanwadau artistiaid fel Tame Impala a Mac DeMarco mor amlwg â theulu o bengwins yn y Sahara, ond ‘da ni’n mynd i rywle. Efallai fy mod i wedi cyffroi’n ormodol am ambell artist, ond dyna sy’n wych. Mae artistiaid yn chwilio am eich emosiynau chi ac yn barod i’ch tywys ar daith, nid yn barod i gyfeilio eich taith flynyddol i gae’r Eisteddfod. Lle awn ni rwan? Dim syniad. Mae angen mwy o gigs, mae angen mwy o gyfleoedd i glywed y cyffro a sbardunodd y newid yn 2017 yn fyw o’n blaenau. Mae angen mwy o albyms, mae angen mwy o back catalogue i sbio’n ôl mewn pum mlynedd. Dw i isio barnu pumed albwm Los Blancos am fod yn rhy poppy yn 2025. Dw i isio canmol Adwaith am gofleidio hip hop yn eu pedwerydd albwm. Dw i isio clywed albwm back to basics Yr Eira, dw i isio clywed Fleur De Lys yn troi pennau’r beirniaid mwyaf llym ar ôl rhyddhau eu seithfed albwm gysyniadol. Dw i isio gweld pethau’n Datblygu ac yn adnewyddu cyn chwalu. Dw i isio casau, dw i isio gwironi.


‘Dw i wedi ceisio gorfodi rhyw naratif ar y flwyddyn, fel ymateb, ac fel gwrthwyneb i’r hyn a fu, ac efallai nad ydych yn cytuno. Efallai eich bod yn meddwl bod 2017 wedi bod yn flwyddyn ‘ddiddorol’, ac yn flwyddyn o ambell diwn. Gwych, cawn adael 2017 yn y fan a’r lle. Ond i mi, mi fuaswn i wrth fy modd yn meddwl  ein bod ni wedi dechrau rhywbeth pwysig a chyffrous, a mewn gwirionedd, os mae ‘na ddigon o bobl yn barod i wthio’r naratif hwn ac yn barod i brofi hyn yn wir, dyma’n union wnaiff ddigwydd. Dim amheuaeth. ‘Alla i ddim meddwl am 2017 heb feddwl am y dyfodol. Ym mhob ffordd, mi o’n i’n caru, casau a theimlo dim byd am 2017.

Efo be? Efo chips.


Yn ôl yr arfer, bydd Chris yn ceisio ateb cwestiynau Geth ac yn rhagweld beth fydd yn digwydd yn 2018 yn fuan… Beth ydych chi’n ei feddwl??