Papur Wal – Tu allan i’r pedair wal

OWAIN WILLIAMS

Mae ‘Lle yn y Byd Mae Hyn?’ wedi byw yn fy nghlustiau am rhai wythnosau bellach a gyda phob gwrandawiad, dwi’n sylwi ar elfen ychwanegol sydd ynghlwm a’r EP unigryw, hyfryd hon. Sôn ydw i, wrth gwrs, am lafur llithiol diweddar Ianto Gruffudd, Guto Huws a Gwion Ifor.

lle yn y byd.jpg

Yn gwthio’r EP ar blatfformau eangfrydol y radio ar hyn o bryd mae Huw Stephens, Adam Walton yn ogystal â Lisa Gwilym – sut ydych chi’n dehongli’r ymateb iddi hyd yn hyn?

Ma’n amazing rili a da ni’n hollol flattered pan da ni’n clwad geiria caredig gan bobl fel yna, a hefyd gan pobl gyffredin mewn gigs – ma’n braf gwbod bo’ chdi’n chwara wbath ma rywun yn licio. Mewn ffordd natha ni’m cal hynna am hir efo’r caneuon gan fod neb ‘di clwad nhw ar record.

Gyda chymaint o oedi rhwng y demos ‘Brian Damage’ / ‘Anghofio Dy Hun’, y sengl swyddogol gyntaf ‘Siegfried Sassoon’ a’r EP, a ddaeth holl ganeuon ‘Lle yn y Byd Mae Hyn’ o’r un ‘cyfnod’ o ran eu sgwennu/recordio?

O ran amseru’r EP, mae ‘Yn y Weriniaeth Tsiec’ a ‘Yn y Cymylau’ yn ganeuon natha ni sgwennu ar ddechra bywyd Papur Wal. Odd ‘Dyddiau Gwell i Ddod’ a ‘Hydref yn Manceinion’ yn hwyrach. Dwi’n meddwl na ‘Dyddiau Gwell i Ddod’ sy’n cynrychioli ni fel band a ella lle da ni am fynd efo’r senglau dwbwl dani’n bwriadu ei ryddhau dros yr haf.

Cwl. I ba gyfeiriad allwn ni ddisgwyl i’r senglau fynd?

Ma un o’r AAs tua r’un oed a ‘Yn y Weriniaeth Tsiec’ a ‘Yn y Cymylau’, a’r llall tua r’un oed a’r ddwy arall. Ma’r sdwff da ni di bod yn sgwennu yn diweddar yn wahanol eto, mwy 70au na 90au fel ma’r sdwff hyd yma wedi swnio.

Yn bendant, mae modd clywed dylanwadau’r 90au yn treiddio i mewn i’ rhai o’r senglau oddi ar yr EP – Weezer, Dinasour Jr. a Built to Spill ymysg yr amlyca’ fel eglurai Ianto. Ai gosod sylfaen i’ch cynnyrch felly yw prif bwrpas yr EP?

Y ddau beth rili, sylfaen i’r cynnyrch ydy’r EP sydd kind of yn gosod y band mewn lle penodol o ran dangos dylanwada amrywiol, odda ni’n gweld hyn yn bwysig i wneud fel debut EP. Ond, mi nath hyn i gyd gymyd lot o amsar a dylsa fo di cymyd llai really. Yn ddiweddar da ni di dechra cymyd hyn o ddifri ‘cos natha ni sylwi sa’r peth byth yn cal ei ryddhau fel arall. Odd y ddelwedd 90s American indie yn bwysig i’r EP, a dwi’n meddwl fydd na elfen o hynna yn Papur Wal o hyd ond dwi’n meddwl bo ni’n pellhau oddi wrtho fo rwan.

Mae wedi’i grybwyll yn y gorffennol bod hogia’ Mellt yn rhyw fath o frodyr i chi o ran cefnogaeth yn y stiwdio ac ati. Oedden nhw dal yr un mor ddylanwadol gyda’r EP yma ‘ta ai Kris Jenkins (cynhyrchydd yr albyms ‘Rings Around The World’ a ‘Dark Days/Light Years gan SFA ymysg eraill) gymerodd yr awennau yn stiwdio Signal Box/Grass Roots? 

Haha – brothers in arms! Oedd deffinet. Bob tro oedda ni’n cal mix yn ôl gan Krissy o’n i’n mynd draw i Adamsdown i ty Mellt i wrando arnyn nhw a gofyn am eu barn nhw. Ma’n beth naturiol i neud really, dangos y caneuon i bobl ti’n trustio efo’r petha ma. Fyddai’n gneud run peth heno actually efo’r senglau newydd da ni di recordio dros y penwythnos. O ran Kris, mae o’n hollol briliant i weithio efo achos does gena’ fo ddim ego na ffordd penodol o sut mae o isho petha i swnio fel rhai cynhyrchwyr, a mae o’n addasu i’r band ac yn cynnig petha fysa ni byth really’n neud.

I mi, mae’r cynhyrchu ar y record fer yn berffaith – yn amlwg rydych wedi parhau gyda’r elfen ‘amrwd’ yna sy’n perthyn i Papur Wal ond hefyd ma’n swnio’n crisp iawn. Allwch chi egluro sut broses oedd hi i ddarganfod y cydbwysedd hollbwysig yna?

Natha ni fynd nol ac ymlaen efo Kris ryw 4 neu 5 o weithia i gyd ar ôl recordio i neud yn siwr o bob dim. Ond, ar yr un pryd dodd gena ni ddim llawar o syniad o ran cynhyrchu ac ati, dwi’n meddwl bo ni’n mynd yn well yn gneud hynna ond yr ysgrifennu oedd yn bwysig i ni ar y pryd a sy’ dal yn ella.

Yn mynd yn ôl at dy bwynt gyda’r ochr ysgrifennu – bosib nad yw lyrics bold yr EP yn derbyn digon o glod. Fel rhywun sy’n cymryd lot o sylw i’r elfen yma – o le ddaeth yr ysbrydoliaeth i ‘sgwennu am rhai o’r themau? Mae ‘Does dim byd yn bod ar roi gorau i wneud petha’ ti ddim isio ddim mwy’ (Yn y Weriniaeth Tsiec) yn sicr yn dal sylw.

Diolch! Da ni’n cymyd amsar i ‘sgwennu’r geiria er ella fod ni ddim yn hollol gyfforddus yn gneud hynny eto. Ma testunau’r caneuon i gyd yn bethau go iawn a ma hyn yn wbath da ni’n meddwl sy’n bwysig gneud – trafod petha a themau go iawn. Eto, dwi’m yn siwr os fydd hynna’n wbath neith gario mlaen efo’r sdwff da ni di sgwennu’n ddiweddar.

Mae’r swn slacyr yn amlwg yn bwysig i arddull y band ond sut ydych yn trosglwyddo hyn ac yn ei gyfleu trwy waith celf ac ati?

O ran gwaith celf odda ni ddim yn 100% efo gwaith celf Siegfried Sassoon a nath Billy Bagilhole sy’n ffrind i ffrind (Dyl o’r fideo) watchad ni yn y steddfod a gofyn os sa ni’n licio neud wbath efo fo. Nath y gwaith celf a’r fidio ddilyn a odda ni’n hollol hapus efo nw, mae o’n gyfuniad o syniada ni a Billy, ond yn amlwg dehongliad Billy o betha ydyn nhw trwy ei arddull arbennig o. Checiwch allan ei waith o ar Instagram – ma Noel Fielding yn fan ohona fo.

Fel band, pa mor bwysig ydy bod y sain a’r ddelwedd yn plethu i mewn i’w gilydd?

O ran delwedd, dwi’m yn meddwl bod on or-bwysig, y music sydd bwysica. Ma’r celf a’r fideo just yn gyfla i ni weithio’n greadigol efo pobl eraill sy’n cool. Fysa boi celf Gwilym yn anghytuno dwi’n siwr.

Mewn sgwrs gyda Gethin Griffiths nol yn 2017 fe soniodd mai ‘Yr hyn sydd ei angen ar Papur Wal rwan yw cefnogaeth label’. Yn amlwg, mae Libertino bellach yn gefn i’ch llafur – faint o mewnbwn mae Gruff Libertino wedi cael ar eich datblygiad fel band?

Ma’r gwaith a’r cynllunio ma Gruff yn neud yn anhygoel really a fysa ni ddim yn gallu neud dim byd hebdda fo – dwi’n siwr bod pobl yn bored o glwad ni gyd yn deud hyn ond aye ma Gruff yn neud gwaith syfrdanol.

Gyda swn yr EP yn nodweddiadol o recordiau Libertino, rydych yn ffitio o fewn y darlun slacyr sydd gan De Orllewin Cymru ar hyn o bryd (Los Blancos, Hyll, Y Sybs er enghraifft). Ydych chi’n cytuno bod yna ddilynwyr penodol i’r swn yma ac felly’n perthyn yn naturiol i gynulleidfa mwy amgen bosib?

Dwi’m yn siwr really, ma’n rhyfadd bo Los Blancos, Hyll, Sybs a ni efo swn tebyg ac wrthi ar yr un pryd. Dw i bob tro’n meddwl os ydy pobl yn cwyno bod bandia “De-Orllewin Cymru” i gyd yn swnio r’un fath fel ma rai yn deud am fandia erill, ond dwi’n meddwl swni’n dadla bod gan bob un swn gwahanol i’w gilydd a ffyrdd gwahanol o ‘sgwennu. Ella ni a Hyll sydd fwya’ tebyg er bo ni’m rili’n nabod nhw na’n gwbod pa fath o music ma nhw fewn iddo fo. Efo Los Blancos neu Mellt e.e. gena ni lot gell syniad o’u sŵn nhw a’u dylanwada’ nhw gan bo ni’n nabod nhw.

I ba raddau felly dachi’n cymryd sylw i’r gwahaniaeth mewn swn rhwng y Gogledd a’r De ar hyn o bryd?

Ia, ma’n eitha rhyfadd. Dwi’m yn siwr os oes ‘na unrhyw beth ynddi o ran daearyddiaeth mewn gwirionedd. Ma’ ‘na fandia’ da o Ogledd Cymru, er, dwi’m yn siwr pa mor wahanol fysa’n cerddoriaeth ni os fysa ni heb fyw yn Gaerdydd. Dwi’n meddwl bod o’n fwy o split Libertino/JigCal a Cosh, sy’n eitha cool dwin meddwl. Odd na ryw son fysa na lwyfan Libertino a Cosh mewn rhyw ŵyl yn rwla – dwi’n meddwl fysa hynnan ddiddorol…

Yn sicr mae’n rhywbeth i feddwl amdani! I le all bobl fynd i’ch gweld chi’n chwalu’r EP yn fyw felly?

Ma’r deufis nesa yn brysur iawn i ni felly dewch draw:

19/4 Rascals, Bangor. efo Sybs, Ffracas, Los Blancos, 3 Hwr Doeth

27/4 Cellb, Blaenau. efo Chris Murray, Dienw

16/5 Wrecsam, Focus Wales.

26/5 Caerdydd, Twrw Trwy’r Dydd.

 

Golwg ar… Elis Derby!

OWAIN WILLIAMS

Yn dilyn ei gyfweliad â Lewys, Owain Williams sydd yn gofyn Pam? Sut? Pwy? Pryd? Ble? wrth Elis Derby. Ers i Frwydr y Bandiau 2018 gynnig platfform naturiol iddo arbrofi gyda’i sŵn synth-gitâr, mae Elis wedi profi cryn dipyn o lwyddiant cynnar…

elis derby 2

Diolch am gytuno i gymryd hoe byr o’r gitâr ac i rannu ambell beth gyda SaS! Yn dilyn cyflwyno’r band i’r Selar ym mis Hydref, oes gan y band gyfeiriad cysyniadol penodol bellach?

Ar ddiwedd y dydd – dwi jest yn joio cyfansoddi/perfformio! Gyda Chwalfa yn cyrraedd diwedd naturiol llynedd, roedd dod a’r band yma at ei gilydd yn esgus go dda i allu bod nôl ar lwyfan yn gneud be dwi’n licio fwya’. Dyna oedd yr unig hwb ar y dechrau beth bynnag! O ran cerddoriaeth, dwi wastad wedi bod yn ffan o dechnegau ysgrifennu glam/alternative rock- drwy fod fymryn mwy cymhleth na chaneuon ‘pop’ cyffredinol, ac yn croesi’r ffin bob hyn a hyn- felly amwni, just bod fymryn yn wahanol i be sy’n mynd ymlaen yng nghanol bwrlwm cerddoriaeth Cymraeg ar y funud yw’r nod. Dwi’n dal i weithio ar y hynny…

Er bod y prosiect yn gymharol newydd, mae’r arwyddion cynnar yn awgrymu y gallai 2019 fod yn flwyddyn lwyddiannus iawn i’r band. Dim ond tair wythnos o’r flwyddyn sydd wedi bod, ac mae wedi llwyddo cael Trac yr Wythnos ar BBC Radio Cymru, sesiwn fyw ar Ochr 1, yn ogystal â chyrraedd rhestrau byrion ‘Artist Newydd Gorau’ a ‘Fideo Cerddoriaeth Orau yng Ngwobrau’r Selar.

Ydy hi’n afresymol i honni bod yr ‘awgrymiadau’ hyn yn dy glymu i’r prosiect er mwyn sicrhau llwyddiant hir dymor?

Mewn gwirionedd, y gynulleidfa gyffredinol dwi’n ceisio uniaethu hefo fwyaf. Mae clywed pobl yn gwybod geiriau dy ganeuon ac yn mwynhau dy waith yn wefr dwi’n gaeth iddo! Yn sicr, mae hi’n gyffrous iawn cael y cyfleoedd i wneud sesiynnau acwstig, gigs, a gweld dy enw ar restrau enwebu Gwobrau’r Selar, ond mae o hefyd yn hwb anferthol i rywun sydd yn dechrau allan. Dwi’n meddwl mai gwraidd pob llwyddiant yw gwaith caled. Gan nad wyf yn rhyddhau fy ngherddoriaeth trwy label cerddoriaeth, dwi’n ffeindio’n hun yn gwneud y gwaith hyrwyddo i gyd (hefo help ambell gyfaill ar Facebook..), felly mae unrhyw help i gael dy enw allan ‘na yn cael ei werthfawrogi yn fawr iawn!

Yn bersonol, credaf bod sain unigryw Elis wedi ynysu o weddill cerddoriaeth Gymraeg. Yn glywedol ac yn weledol, mae dylanwad Mac DeMarco yn amlwg ond gellir hefyd glywed atseiniau cynnil o gerddoriaeth artistiaid megis Hers, Underwater Boys a Banes World yn ei ddeunydd diweddaraf.

Wrth dyrchu drwy stwff  o dy dudalen SoundCloud, a’i gymharu â’r deunydd mwy adnabyddus, wyt ti’n cytuno bod dy gynnyrch yn genre-crossing?

Dwi’n gwrando ar nifer o wahanol genres, a felly yn isymwybodol yn cael fy nylanwadu ganddynt amwni. Dio ddim syndod clywed bod gwrandawyr yn clywed cymysgedd o genres yn fy ngwaith! Rwy’n cofio ystod eang o gerddoriaeth yn cael ei chwarae ar y stereo o gwmpas y tŷ pan roni’n tyfu fyny- dwi’n tybio mai o fanno mae’r amrywiaeth o ddylanwadau yn dod. Digwydd bod, ffeindiais hen gasette yn ddiweddar a recordiwyd gan mam a dad 20 mlynedd yn ôl, ohona i’n siarad am be fues i’n gwneud yn ystod y dydd aballu ( mwydro ‘di’r rhan fwyaf )- ond erbyn y diwedd dwi’n gwneud perfformiad byr o ganu cerddoriaeth rhaglenni plant bach y pryd- ‘Pingu’ a ‘Sam Tan’ aballu, a roni reit impressed hefo fi fy hun am ba mor dda oni’n gallu cofio alawon a geiriau, i gysidro mai dim ond dwy oed oeddwn i ar y pryd! Felly yn amlwg, roedd geni ddiddordeb mewn melodi a rhythm o oedran cynnar iawn.

Gellir gategoreiddio Elis Derby dan deitl hynod o ramantus, hypnagogic pop, neu i fi – cymysgedd cŵl o roc-slac, jangle-pop a jizz-jazz. [Mae’r math amhenodol yma o gerddoriaeth yn agor y drws i drafodaeth ehangach erthygl SaS!]. Wyt ti wedi mynd ar ôl yr estheteg yma yn fwriadol?

Heb os, mae Mac Demarco yn ddylanwad enfawr ar fy nghaneuon. Dwi’n edmygu ei dechnegau recordio, ei allu fel cerddor, a safon ei ganeuon- yn ogystal â’r ffaith fy mod wedi cael sgwrs hamddenol iawn gydag ef un tro – lle bu ddigon ffeind i arwyddo fy nghopi vinyl o’i albwm Salad Days. Pan roeddwn yn ysgrifennu fy sengl ddiweddara’, roedd ei albwm ‘Another One’ yn ysbrydoliaeth fawr (gydag un trac yn benodol yn swnio’n hynod debyg i ‘Prysur yn Gneud Dim Byd’- cerwch i ddarganfod eich hunain am ba un dwi’n son!). Mae’r dylanwadau eraill yn cynnwys artistiaid megis David Bowie, The Strokes, The Velvet Underground, The Beatles, yn ogystal â llond llaw o fandiau indie modern. Dwi hefyd yn meddwl bod lyrics yn destun pwysig iawn sy’n cael ei anwybyddu yn aml erbyn hyn- a dwi’n licio ysgrifennu am stwff mwy difyr na’r cysyniad o gariad neu gasineb cyffredinol. Weithiau dwi’n sgwennu caneuon hefo’r bwriad o swnio fel rhywun arall- ond weithiau dwi’n sgwennu stwff just er mwyn plesio fy hun, felly i ateb dy gwestiwn, mae o’n amrywio’n ddyddiol.

Gan dy fod di wedi mynd i’r Brifysgol a bellach yn byw ym Manceinion, i ba raddau mae dy ddylanwadau wedi ehangu yn sgil bod mewn awyrgylch lle mae gigs yn nosweithiol?

Roedd bod yng nghanol cerddorion o bob math o ddydd i ddydd yn hwb mawr i mi o ran fy herio i gyraedd lefel cystal a fy ffrindiau coleg – a cefais fy nghyflwyno i artistiaid a caneuon o bob math. Ac i unrhywun sydd wedi byw yn Manceinion, sanw’n siwr o gytuno ei fod yn amhosib osgoi y cefndir cerddorol sydd i’r ddinas. Pe taswn heb symud i’r ddinas yn 2015- swni o bosib heb gymryd gymaint o ddiddordeb mewn bandiau o’r ddinas megis The Smiths neu The Stone Roses- sydd yn enghreifftiau pellach o fandiau sydd yn dylanwadu ar fy sŵn!

Rwyt ar fin dechrau taith fer o amgylch Cymru yn gigio’r gogledd a’r de, ond yn dechrau’r cwbl, bydd gig yn y Night and Day Café ym Manceinion. Sut brofiad yw perfformio y tu hwnt i’r ffin?

Ffantastig! Perfformiais yno nôl ym mis Hydref, lle cefais ymateb da iawn, er mai canu’n Gymraeg fues i’r holl amser! Dwi’m yn meddwl bod iaith y caneuon yn broblem mewn gigs – y gerddoriaeth sy’n bwysig! Mae Manceinion yn rhan fawr o fy natblygiad fel cerddor – gan fod gigs wastad yn mynd ymlaen yno, gyda nosweithiau meic agored yn gyfle da i ymarfer cynnyrch newydd (roedd ‘Sut Allai Gadw Ffwrdd’ yn gan Saesneg yn wreiddiol, a gafodd ei ysgrifennu i’r perfformiadau hyn).

Mae ambell i gig ysgol yn rhan o’r daith, pa mor bwysig yw digwyddiadau fel hyn?

Pwysig iawn – mewn nifer o achosion, dyma brofiad cyntaf pobl ifanc o weld band cymraeg byw, gyda’r potensial o’u dennu i gigs pellach yn y dyfodol. Sgen i’m cof o fand yn dod i berfformio yn yr ysgol lle bues I – heblaw am Y Bandana yn 2015 ar eu taith ysgolion- ac erbyn hynny roni ‘di bod yn mynd i gigs Cymraeg ers blynyddoedd!

Pa mor anodd yw trosglwyddo’r naws nostalgic a crisp sy’n perthyn ir recordiau cynnar i dy berfformiadau byw?

Un peth roeddwn yn benderfynol o beidio gwneud oedd mynd dros ben llestri yn y stiwdio, gan ei fod wedyn yn sialens ail greu’r naws hwnnw ar lwyfan. Er enghraifft, roeddwn wedi bwriadu cael mymryn o ‘backwards guitar’ ar ‘Sut Allai Gadw Ffwrdd’ (sef recordio darn gitâr arferol, ac wedyn ei chwarae am i nôl yn ystod y broses cynhyrchu- sy’n creu swn anhygoel!) – mi fuasai hyn yn amhosib yn fyw – felly cafodd y syniad ei sgrapio. Roeddwn yn eithaf awyddus o gael teimlad amrwd/stripped back ar fy nghaneuon- gan fy mod yn meddwl weithiau bod cerddoriaeth fodern yn gallu bod yn over-produced, gyda gormod o effeithiau arbennig yn cuddio talent naturiol y cerddorion. Roedd hynny’n un rheswm; y rheswm arall ydi modi’n ffan enfawr o swn The Velvet Underground! Ar y cyfan mae’n hawdd trosglwyddo hyn i berfformiadau byw, gan fy mod mwy neu lai yn chwarae yn union beth sydd ar y record (er mae rhaid cyfaddef bod gitar solo ‘Myfyrio’ yn hen fasdad i chwarae’n fyw!).

Yn Stiwdio Drwm recordiwyd y traciau hyd yma, ai’r gobaith yw dychwelyd i Lanllyfni yn fuan i baratoi am y don nesaf o draciau iw rhyddhau?

Mae gen i lwythi o ganeuon sydd wedi eu cwblhau – yr unig beth sydd rhaid gwneud rwan ydi dewis y goreuon! Dani’n cydweithio yn dda hefo Ifan Emlyn (y cynhyrchydd), felly i Drwm swni’n hoffi mynd i recordio yn y dyfodol. Dyma exclusive bach i chi – dani’n recordio sesiwn one off yn stiwio y New Adelphi yn Salford rhywbryd ym mis Chwefror, i greu EP bach o berfformiadau byw a fydd ar gael ar lein. Nai’m deud dim mwy am rwan!

I gloi, nodyn bach am waith celf trawiadol Efa Lois. Oes yna neges neu naratif ir gwaith?

Cyn i mi ddechrau – swni’n argymell i bawb fynd i weld tudalen instagram Efa Lois, gan fod ei gwaith hi’n anhygoel, yn ogystal â’r ffaith ei bod yn hawdd iawn cydweithio hefo. Dwi’n ysgrifennu yn aml am bobl- felly roedd cael person ar y clawr yn opsiwn reit amlwg, a dyma’r unig friff gafodd Efa o ran dylunio- hi ddoth fyny hefo’r holl syniadau felly dim ond hi sy’n haeddu clod! Toni’m ffansi cael llun ohonof i ar y clawr yn sefyll yng nghanol coedwig yn cydio gitâr neu unrhyw beth naff felly ( nai arbed cloriau felly at pan fyddai’n 60 oed ac yn gwneud albums Country and Western )- felly cael gwaith celf oedd yr opsiwn nesaf. Roni’n ffodus i ddod ar draws gwaith Efa ar rwydwaith cymdeithasol, felly cysylltais yn sydyn i ofyn pe tai ganddi hi ddiddordeb bod yn rhan o’r broses ryddhau- a diolch byth, roedd hi’n awyddus!

Mae ‘na Barrot, Gwdihw a Buffalo yn cerdded mewn i far…

GARMON AB ION
… Mae’r bar di cau.

Depressing yntydi. Llwm iawn a ddweud y gwir a dyw’r sefyllfa ddim chwaith yn gwneud llawer o synnwyr. Ychydig dros flwyddyn yn ôl roedd clybiau nos a bariau Caerdydd dan yr argraff eu bod yn gymharol ddiogel dan oruchwyliaeth newydd y Cyngor a Sound Diplomacy.Wedi protest, gorymdaith ac apêl fe gafodd Caerdydd ei bedyddio fel Dinas Gerdd: roedden ni yn barod i gamu yn hyderus yn  ôl traed San Fran a Vancouver ond ar yr un pryd i ddilyn ein cwys ein hunain. Fe gafon ni seremoni hyd yn oed yn llawn pwysigion y Cyngor, perchnogion clybiau, cerddorion, hyrwyddwyr a datblygwyr. Roedd ’na fap wedi ei greu, a lansiad. Ac roedd ’na fuddsoddiad ariannol. £75000 o bunnoedd wedi ei neilltuo ar gyfer tendar a oedd yn ôl y sôn i arwain y maes.  A be mae’r £75,000 wedi llwyddo i’w wneud? Dim ond achosi i’r map ddyddio a chreu drwg deimlad. Rydyn ni mewn gwaeth sefyllfa nawr nac oedden ni cyn i’r cwmni yma o Lundain (Sound Diplomacy) gyrraedd.

buffalo

Mae effaith cau y drysau yma yn mynd i fod yn un pell gyrhaeddol; fe fydd yn fwy na cholli lleoliad i fynd i weld band yn fyw. Heb y lleoliadau yma sut y mae artistiaid i fod i ddatblygu? Heb y lleoliadau yma ble mae’r sbardun i symud allan o’r stafell ymarfer a chwilio am gynulleidfa? Heb y lleoliadau yma does dim unman i chware felly be di’r pwynt? Ble mae’r artistiaid yma fod i gael yr hyder i drio pethau newydd? Yn lle da ni fod i glywed y “peth mawr nesa”? Yn lle da ni fod i greu atgofion? Cwrdd ag eneidiau hoff cytûn? Yn y pendraw heb y clybiau yma fydd yr ystod eang o gerddoriaeth y mae pawb yn ei frolio ddim yn para llawer yn hirach. Ac wrth gwrs y mae bywoliaeth degau ar ddegau o bobl yn cael ei ddinistrio yn ei sgil a Chaerdydd yn ymdebygu i unrhyw ddinas arall sy’n gorfoleddu ac ymdrybaeddu mewn unffurfiaeth.

Dwi’n llwyr ymwybodol fod yna ffactorau eraill yn ymwneud â chlybiau yn cau ac felly y mae hi ychydig yn annheg i mi bwyntio bys yn uniongyrchol at y Cyngor a Sound Diplomacy fel cnewyllyn y broblem ond mae’n amlwg bod buddsoddiad y Cyngor yn llawn ffaeleddau, ac gallent fod wedi gwario’r arian mewn modd callach. Dwi’n ymwybodol ein bod yn byw mewn cyfnod lle mae gwrando ar gerddoriaeth gymaint haws ac yn fwy hygyrch ac felly falle bod llai yn mynychu gigiau- ond nid dim ond gwrando wnewch chi’n wrth fynychu gig.  ’Da chi’n byw’r gerddoriaeth –  dwi’n llwyr ymwybodol bod hwnna yn swnio fel llinell gawslyd o ffilm ond mae na elfen o wirionedd iddo. Gyda’r clybiau yma yn cau dwi’n gweld cenedlaethau’r dyfodol yn colli ar brofiadau ffurfiannol hanfodol. Felly cefnogwch eich clybiau lleol, mynychwch y gigs, a dangoswch eich dicter bod rhan hanfodol o ddiwylliant Cymru dan fygythiad.

Lewys – Y Dyn, y Band, y Dyfodol

OWAIN WILLIAMS

Lewys

Nid fi yw’r cyntaf, ac yn sicr nid yr olaf, i ddatgan fy nghyffro am Lewys fel un o artistiaid mwyaf blaenllaw y sîn Gymraeg ar hyn o bryd. Wedi rhannu sawl ‘DM’ dros wefannau cymdeithasol, teimlais ei fod yn naturiol i holi pensaer y prosiect, Lewys Meredydd, am eu deunydd hyd yma. Er mai deunaw oed yn unig yw’r gŵr chwilfrydig o Ddolgellau, mae’n amlwg  ei fod yn ei elfen yn trafod elfennau artistig gwahanol sydd ynghlwm â’i gynnyrch.  

I ddechrau, diolch am gytuno i rannu dy gyfrinachau a dy syniadau hefo fi! Er mai’r enw ‘Lewys’ sy’n cael ei ddefnyddio, bosib bod rhai yn ymwybodol bellach mai band ydych chi! Lle da i ddechrau felly yw cyflwyno gweddill y band…

Mae ‘na 6 aelod o’r band erbyn hyn, gyda phwy bynnag sy’n cymryd rhan yn y gigs yn cylchdroi yn dibynnu ar argaeledd. Ond, ar gyfer ein gigs diweddar – Iestyn sy’ ar y dryms, Owain ar y bas, Ioan ar y gitâr flaen, a minnau wrth gwrs yn canu ac yn chwarae’r gitâr.

Cŵl. Ti’n amlwg yn gwario llawer o amser yn perffeithio’r strwythur a’r synau sydd i’w clywed ar y senglau. Sut wyt ti’n mynd o’i chwmpas hi i ‘sgwennu trac newydd?

Dwi fel arfer yn gwario lot o amser yn loopio gwahanol syniadau tan dwi’n dod ar draws wbath cŵl. Ar ol hynny, dwi’n creu demo bach munud a hannar yn fy stafall wely, cyn ei ddatblygu i fod yn gân gyflawn o fewn mis neu ddau (yn dibynnu ar faint o amser sbar ‘sgenai!). Dwi’n gyrru’r demo i Yws (Gwynedd) Côsh ac mae o’n trefnu dyddiadau i’w recordio hi’n iawn efo Rich Roberts yn Stiwdio Ferlas, Penrhyndeudraeth.

O ran y trefniant cynhyrchu yn y stiwdio, oes yna fformiwla benodol?

‘Mond fi a Iestyn sydd yn mynd. Ma’ Iestyn yn ddiawl o ddrymar da a dwi’n lwcus iawn i’w gael o yn y band. Wrth gwrs dwi’n creu rhyw fath o amlinelliad o ran pa fath o drac dryms dwisho ar y gân, ond mae gynno fo’r ddawn i’w datblygu hi a chynnig syniadau eraill, gwell. Unwaith mae’r trac drymiau ‘di gorffen, dwi’n tracio popeth arall dachi’n glywed ar y senglau – bas, gitâr, llais, lleisiau cefndir, synth.

Symud ymlaen o’r elfen gyfansoddi, ydi’r geiriau’n llifo yn yr un modd?

Dwi’n hoff iawn o ysgrifennu’r gerddoriaeth ar gyfer y caneuon, ond fy mhroblem i ydi ysgrifennu geiria’ mewn amser call! Geshi bach o help gan Yws ar y sengl ddwytha’ ‘Camu’n Ôl’ – ddaeth o draw i Dŷ Siamas, Dolgellau am sesiwn ‘sgwennu bach. Pan dwi’n ‘sgwennu ar ben fy hun, dwi’m yn dueddol o ‘sgwennu am unrhywbeth yn benodol – os oes ‘na rywbeth bach yn dod i’r meddwl, nai ‘sgwennu fo lawr, tan dwi’n cyrraedd y pwynt lle allai roi’r holl linellau at ei gilydd i greu cân!

Er mai tair sengl yn unig sydd allan ar hyn o bryd, bosib bod eich dilynwyr yn gyfarwydd gyda’r sain indie yn barod. Sut hwb ydi o i weithio efo label Côsh?

Mae bod yn rhan o deulu Côsh wrth gwrs wedi bod yn help mawr i mi dros y flwyddyn ddiwethaf. Hebddynt, mi fuaswn i dal yn fy ystafell wely yn neud beats bach fel hobi! Mae Côsh wedi galluogi i mi dyfu a chryfhau fel artist, a dwi’n hynod ddiolchgar am y gefnogaeth. Mae gan Yws ffydd go gryf yndda i a bandiau ifanc eraill y sîn – boi da ‘dio!

Awn ni yn ôl i’r sengl gyntaf gafodd ei rhyddhau ym mis Chwefror, ‘Yn Fy Mhen’. Fe gafodd hi ymateb gwallgo’ yn nhermau ffrydiau Spotify ac ati. Oedd hyn yn ddisgwyliedig?

Doeddwn i wir ddim yn disgwyl yr ymateb ges i pan gafodd ‘Yn Fy Mhen’ ei ryddhau ar ddechrau’r flwyddyn. O ystyried mai fy sengl gyntaf oedd hi, roedd y gefnogaeth a’r ganmoliaeth ges i yn wych, ac mae hi’n well byth ei bod hi’n ffefryn gan y gynulleidfa mewn perfformiadau byw erbyn hyn!

Gyda’r ail sengl ‘Gwres’ yn denu sylw’r blog ‘comeherefloyd’ a’r sengl diweddara’ ‘Camu’n Ôl’ yn hawlio trac yr wythnos ar Radio Cymru (yn ogystal â chefnogaeth Estrons ar Twitter!) – cafodd hyn wared ar unrhyw bryderon ynglŷn â dilyniant i ‘Yn Fy Mhen’?

Felly, roeddwn i wastad wedi meddwl fod gan ‘Gwres’, yr ail sengl, job fawr i’w wneud – roedd hi’n sŵn gwahanol iawn i’r cyntaf, ac roedd llawer o gystadleuaeth pan gafodd hi ei ryddhau ym mis Gorffennaf. Ond, i’n syndod i (dwi’n dueddol o fod yn pessimistic iawn wrth feddwl am fy ngherddoriaeth!), fe gafodd y gân lawer iawn o sylw – gan flogiau di-Gymraeg, a chynhyrchwyr Radio Cymru. Pwrpas ei sgwennu hi rili oedd cael bangar gwylia’ haf i gystadlu yn erbyn y gweddill! I mi, roedd Camu’n Ôl yn drywydd gwahanol eto – ambient a chill – ac o bosib oedd hi’n bach o risg i’w rhyddhau hi fel sengl. Ond roedd yr ymateb ges i yn wych eto.

Mae’n wir dweud bod y traciau hyd yma yn dilyn yr un naws – melodïau chwareus math rock sy’n rhannu elfennau tebyg i Antidotes, Foals neu albwm Wolfgang Amadeus, Phoenix. O ran dy ddylanwadau, yng Nghymru a thu hwnt, pwy sy’n dy ysbrydoli?

Foals, yn enwedig eu halbwm ‘Antidotes’, yw un o fy nylanwadau pennaf – ‘Yn Fy Mhen’ yw’r enghraifft fwyaf amlwg o hyn efallai! Ti’n iawn hefyd fy mod i’n hoff iawn o sŵn a rhythmau bandiau math rock tebyg i Totorro neu American Football. Dwi’n trio plethu petha’ fel’na efo fy niddordeb mewn artistiaid eraill o wahanol arddulliau megis Ben Khan, Thundercat, Tom Misch, a Rage Against The Machine. Mae rhythm, i mi, yn elfen bwysig o’r broses ‘sgwennu – dwisho gallu neud i bobol ddawnsio! O ran dylanwadau o Gymru, dwi’n hoff iawn o Mellt, Boy Azooga, ac Estrons – tri band sydd efo sŵn amrwd, ond tynn iawn. Mae cynhyrchiad eu caneuon nhw yn siwtio eu delwedd a’u cymeriad i’r dim.

Wrth ddilyn dy gyfrifon cymdeithasol, awgrymir mai eich set yng Ngŵyl Sŵn eleni yw uchafbwynt y band hyd yma, cytuno?

Oedd hi’n ffocin class! Na, siriys, oddo’n anhygoel – a gwych i weld y dorf yn raddol yn tyfu wrth i’n set fynd yn ei flaen. Roedd hi’n brofiad bythgofiadwy, gobeithio awn ni lawr i Gaerdydd eto’n fuan!

Ynglŷn â’r set byw bellach, w’ti’n barod i rannu ambell o gyfrinach gyda’r rhai sydd heb dy weld eto?!

I ddeud y gwir, dwi’n uffernol o araf yn sgwennu caneuon! Mae ‘na lot o demos wedi eu recordio, ond mae’n stori arall trio cael y band at ei gilydd i ddysgu’r stwff! Mae ‘na flas bach o gan ychydig yn drymach i gloi’r set, fyddech chi’n falch o glywed! Wrth gwrs dani’n chwarae’r caneuon sydd allan yn barod, ond hefyd dani’n chwarae’r gan gynta’ neshi ‘sgwennu sef ‘Adnabod’ reit ar y diwedd. Dani’n edrych ‘mlaen at chwarae honno yn Wrecsam! Mae’r band a finna’ yn joio chwarae cwpl o cyfyrs hefyd tra dwi’n brysur yn sgwennu caneuon i gymryd eu lle! Gallwch chi weld blas o’n fersiwn ni o Two Steps Twice gan Foals ar Twitter (@LMeredydd).

Neis neis. Ar dy dudalen SoundCloud, mae awgrym dy fod yn arbrofi a’r sain indie, lo-fi sy’n boblogaidd ar y blogiau cerddorol heddiw – ydi hyn yn fwriadol ac yn awgrym o newid cyfeiriad bosib?

Gellir dweud hynny. Mae ‘na lot o lwybrau allai gymryd efo’r holl beats byr dwi’n gynhyrchu adra yn fy amser sbâr… Mae Yws wedi cynnig y syniad o ryddhau EP lo-fi hip-hop o dan enw arall neu mae’n bosib eu cynnwys nhw ar albwm ‘Lewys’ fel math o interludes. Mae hi’n rhy gynnar i ddweud ar hyn o bryd. Os bydd fy sŵn cyffredinol i yn datblygu i fod yn fwy lo-fi, bydd hynny’n digwydd yn ei amser ei hun!

Oes yna unrhyw gigs ar y gorwel?

Ma’n gig nesa’ ni yn Nhŷ Pawb yn Wrecsam, ar y 1af o Ragfyr. Dani di bod yn edrych ymlaen yn arw at y gig yma, gan mai ein gig gyntaf yn y gogledd yw hi mewn gwirionedd! Dwi wastad yn chwilio am lefydd newydd i gigio ac i ymestyn ein cynulleidfa ac mae hyn yn gyfle da i wneud hynny. Yr wythnos ar ôl hynny, ar y seithfed o Ragfyr, dani adra yn Nolgellau yn chwarae set fach yn noson siopa hwyr y dre’. Da ni’n gobeithio gigio’n aml wedi hynny ond yn y dyfodol pell, byddem yn dychwelyd i Wrecsam fel rhan o ŵyl FOCUS Wales (Saith Seren Wrecsam, 9:50pm, Mai 17eg).

Ac yn ola’, y cwestiwn mae pawb isho’r ateb iddo: Oes yna fwriad i ryddhau albwm?!

Wrth gwrs! Mis Mai 2019 yw’r dyddiad sydd gennym mewn cof ar hyn o bryd felly gwyliwch y gofod am gyhoeddiad bach dechrau flwyddyn nesaf!

Pedwar i’w Gwylio – Sŵn 2018

CHRIS ROBERTS

Logo-Pink-swn

Ers dros ddegawd bellach, Gŵyl Sŵn yw uchafbwynt Mis Hydref ar galendr cerddorol Cymru. Gyda gwyliau’r haf yn teimlo’n bell i ffwrdd, mae cyfle i grwydro o lwyfan i lwyfan cyn mynd yn ôl i wely go iawn yn dod mewn da bryd i stopio’r felan aeafol rhag cicio mewn! Mae Swn yn rhoi pwyslais cryf ar ddarganfod cerddoriaeth newydd, felly gadewch i ni eich rhoi chi ar ben ffordd wrth gynllunio eich penwythnos!


Adwaith

Tramshed / Dydd Mercher, 17eg Hydref / 20:45 

Tydi penwythnos ddim yn ddigon i gynnwys Gŵyl Sŵn i gyd felly mae’r hwyl yn dechrau Nos Fercher yn y Tramshed. Mae’n werth mynd draw i weld Patblygu, Halo Maud, Gwenno a band y foment – Adwaith. Mae darllenwyr selog y blog yn hen gyfarwydd ag Adwaith bellach, wedi i ni eu henwi yn Band y Flwyddyn llynedd, ond mae eu halbwm cyntaf, Melyn, yn profi bod y triawd yn parhau i gyffroi. Maent wedi derbyn clod ar flogiau di-ri am y casgliad, ac ar ganol taith o’r D.U hefo Gwenno. Heb os, bydd llawer iawn o benodau lliwgar yn hanes Adwaith – peidiwch â cholli’r un yma!

 


The Orielles

Neuadd Fawr / Dydd Iau, 18fed o Hydref / 19:30

Gyda Gwenno, Boy Azooga a Confidence Man ymysg eu hartistiaid mae label Heavenly yn gofalu am artistiaid o safon. Nid oedd mentro gwrando ar albwm cyntaf The Orielles yn risg, felly, pan ddaeth allan yn gynharach eleni. Mae Silver Dollar Moment yn llawn rhythmau ffynci a melodiau hafaidd ond nid ydynt yn ofn bod ychydig yn fwy blaengar ‘chwaith. Dreampop perffaith! Bydd hi’n werth i unrhyw ffans o Drenge a Rolling Blackouts Costal Fever gyrraedd yn gynnar i weld The Orielles, yn ogystal ag unrhyw ffans Super Furry Animals sydd eisiau ffeindio hoff fand newydd hefyd!

 


Lewys

The Moon/ Dydd Sadwrn 20fed o Hydref / 17:30

Prin iawn yw’r cyfleoedd wedi bod i weld Lewys a’i fand hyd yma, ond mae ei senglau cynnar wedi gwneud mwy na digon i danio ein chwilfrydedd. Mae arddull yr artist ifanc o Ddolgellau yn plethu synau indie gydag elfennau electroneg, sydd yn atgoffa gwrandawyr ychydig o Jack Garratt neu Friendly Fires – cerddoriaeth indie disco! Mae Lewys wedi ei arwyddo i Recordiau Côsh a bydd ffans o fandiau eraill y label fel Gwilym yn siŵr o ffeindio digon i’w fwynhau yma.

 


Estrons

The Old Market Tavern / Dydd Sadwrn, 20fed o Hydref / 22:15

Pan ddaeth sengl gyntaf Estrons, ‘C-C-Cariad’, allan fel y gân gyntaf yng nghlwb senglau newydd Y Selar yn 2014, roedd yn chwa o awyr iach. Roedd egni ac agwedd y band wedi gwneud argraff barhaol. Bu’n rhaid disgwyl yn hir am eu halbwm cyntaf, ond braf oedd clywed You Say I’m Too Much, I Say You’re Not Enough fis diwethaf. Mae’n gasgliad sydd yn dangos agweddau amrywiol y band, gyda chaneuon arafach ymysg y rhai sydd yn nodweddiadol o natur egniol y band. Un rheswm, mae’n debyg, i’r albym gymryd cyhyd i ein cyrraedd ydi bod Estrons wedi bod oddi ar ffordd am y rhan helaeth o’r bedair blynedd diwethaf. Golyga hyn bod eu perfformiadau byw erbyn hyn yn rai sydd yn werth i’w gweld. Byddent yn sicr yn ffordd wych o orffen penwythnos o gerddoriaeth byw yng Nghaerdydd!

 

Sôn Am Sîn ac Alffa

Yn y podlediad yma ma’ Chris a Geth yn croesawu Dion a Siôn o Alffa i stiwdio Sôn am Sîn. Dani’n trafod pob dim o dechnegau ysgrifennu i bel-droed!

Mae’r ddau o Lanrug wedi profi dipyn o lwyddiant yn eu gyrfa byr hyd yma. Fe ddaeth Allfa yn gyntaf yn Brwydr Y Bandiau Maes B yn 2017 ac wedi eu dewis fel un o 12 Gorwelion ar gyfer 2018. Erbyn hyn wedi arwyddo i Recordiau Côsh mae eu sengl gyntaf gyda’r label, Gwenwyn, wedi profi’n lwyddiant ar Spotify ac mae Dion a Sion rwan yn gweithio ar eu albym cyntaf.

Pedwar i’w Gwylio – Eisteddfod 2018

CHRIS ROBERTS

4ig Steddfod

Mae hi’n wythnos Eisteddfod unwaith eto! Golyga hyn ein bod ni’n gallu ymgolli’n llwyr mewn cerddoriaeth drwy’r dydd a drwy’r nos yng Nghaerdydd – bendigedig! Mae digonedd o ddewis wedi ei drefnu gan yr Eisteddfod ei hun lawr yn y bae ond mae yno lwyth o bethau gwych yn digwydd ar hyd a lled y ddinas hefyd gan gynnwys gigs nosweithiol Cymdeithas Yr Iaith yn Clwb Ifor Bach a gigs cudd SHWSH. Gallai fod yn anodd gwybod lle i ddechrau ar ddewis pwy i weld felly i’ch rhoi chi ar ben ffordd dwi wedi dewis pedwar uchafbwynt – welai chi yna!


Cadno

Clwb Ifor Bach / Dydd Sul, 5ed Awst / 19:30 

Gyda’r Eisteddfod Genedlaethol yn y brif ddinas mae’n braf gweld gigs Cymdeithas Yr Iaith yn Clwb Ifor Bach. Mae’n deg dweud fod y clwb yn lleoliad eiconig ar gyfer cerddoriaeth byw gyda gigs gan enwau bach a mawr yn digwydd yno drwy gydol y flwyddyn. Mae Cymdeithas wedi llunio line-up arbennig o gigs, i gyd gyda naws arbennig – a phosteri cŵl i bob un hefyd! Fy newis i o blith y nosweithiau ydi’r gig ar gyfer talentau Caerdydd ar y Nos Sul. Roedd Cadno yn un o’r uchafbwyntiau yng ngwobrau Selar ychydig fisoedd yn ôl. Mae gan Rebecca Hayes, y prif lesiydd llais anhygoel sydd yn ganolbwynt gwych i’r tiwns sydd gan y band.


Mellt

Porter’s / Dydd Mercher, 8fed o Awst / 21:00

Er bod mwy na digon yn cael ei drefnu gan Yr Eisteddfod mae’n braf gweld gigs yn digwydd ar y cyrion hefyd i greu bwrlwm o gwmpas y brifwyl ac mae yno gigs ymlaen yn Porter’s ar y Nos Fercher a’r Nos Iau. Rydym ni wrth ein boddau gydag albwm Mellt, ‘Mae’n hawdd pan ti’n Ifanc’ yma yn Sôn am Sîn – mae’n llawn o tiwns cyflym, bachog a chyffrous ac mae gan y band ddigon i’w ddweud. Mae yna lot o gyfleodd i weld Mellt dros wythnos yr Eisteddfod (a dwi’n siŵr wnai weld nhw fwy nac unwaith!) ond yn Porter’s ydi fy top tip i, mae’n gyfle da i fynd a darganfod rhywle arall yn y brifddinas.

 

 


Diffiniad

Llwyfan y Maes / Nos Wener, 10fed o Awst / 21:00

Efallai ei fod o ychydig yn amlwg i ddewis y band sydd yn cloi llwyfan y maes ar y nos Wener ond Oh My Life! Dwi’n edrych ymlaen at weld Diffiniad! Mae yno nifer o artistiaid wedi denu a phlesio cynulleidfa enfawr yn y slot yma ers i Edward H ei wneud yn thing nôl yn 2013 ond dim ond Jarman oedd wir yn fy nghyffroi i – tan wân. Heblaw am gig cudd ychydig wythnosau yn ôl tydi Diffiniad heb berfformio’n fyw ers i ni gychwyn mynd i gigs felly mae’r disgwyliadau yn uchel ar gyfer hon! Disgwyliwch lot o ddawnsio, lot o hwyl a lot o ffync!


Y Reu

Maes B / Nos Wener, 10fed o Awst / 00:50

Y Reu ydi  un o fandiau byw mwyaf cyffrous Cymru. Ni allwch dynnu eich llygaid oddi wrth berfformiadau carismatig Iwan Fôn ac mae’r gerddoriaeth yn siŵr o’ch gorfodi i ddawnsio a neidio. Mewn gigs diweddar mae Y Reu wedi bod yn perfformio nifer o ganeuon newydd ac nid ydynt yn siomi. Maent yn ychwanegu fwy o amrywiaeth i’r set o ran tempo ac ymdeimlad sydd yn mynd a pherfformiadau’r band i’r lefel nesaf. Mae Y Reu wastad yn un o uchafbwyntiau Maes B a bydd ei set ar dop y bil Nos Wener ‘leni ddim gwahanol.

 

Pedwar i’w Gwylio – Focus Wales 2018

CHRIS ROBERTS

logo focues

Fyddai bob amser yn edrych ymlaen at Fis Mai; cychwyn tymor y gwyliau! Ac un o’r rhai cyntaf yn y calendr yng Nghymru ydi FOCUS Wales yn Wrecsam. Gan ddefnyddio lleoliadau ar hyd y dref mae dros 200 o artistiaid yn mynd i fod yn perfformio dros dridiau’r ŵyl. Gyda phwyslais mawr ar fod yn ŵyl i ddarganfod cerddoriaeth newydd mae’n gallu bod yn anodd gwybod lle i ddechrau wrth ddewis pwy i’w gweld, ond, peidiwch â phoeni, mae Sôn am Sîn yma i helpu a dyma bedwar o ein pigion ni.


Chroma

Central Station / Dydd Iau 10fed o Fai / 20:15

Mae’r triawd roc o Bontypridd yn denu dilynwyr newydd gyda phob gig. Maent yn fand byw tynn ofnadwy gyda dealltwriaeth amlwg rhwng y cerddorion. Mae carisma Katie Hall y prif leisydd yn gryfder amlwg iddynt ond mae Liam a Zac, y gitarydd a’r drymiwr hefyd yn cael eu cyfle i fod yn ganolbwynt Chroma yn ystod eu set. Bydd Mis Mai yn gweld y band yn mynd ymlaen i chwarae yn Great Escape Festival a BBC Music’s Biggest Weekend sydd yn arwydd da eu bod nhw’n creu argraff ar bobl ddylanwadol yn y byd cerddoriaeth!


Virgin Kola

Un Deg Un / Dydd Gwener 11eg o Fai / 18:10

Dwi’n dipyn o sucker am fandiau sydd yn defnyddio hiwmor yn eu lyrics. Dim syndod felly fod sengl diweddaraf Virgin Kola am goginio wyau i ddarpar gariad wedi dal fy sylw. Mae’r ddeuawd o Wrecsam, sydd yn disgrifio eu cerddoriaeth fel pop amgen, yn siŵr o’ch gneud chi ddawnsio a gwenu, rheswm da i’w dal nhw yn Un Deg Un Nos Wener felly!


Boy Azooga

Central Station / Dydd Gwener 11eg o Fai / 00:00

Band y foment o blith line-yp yr wŷl, efallai, ydi Boy Azooga. Gyda’r senglau, Face Behind her Cigarette a Loner Boogie yn atynnu llawer o sylw i’r band, bydd yr hype train yn tynnu mewn i Central Station yn Wrecsam nos Wener. Bydd cyfle yn FOCUS Wales i gael rhagflas ar albym cyntaf y band 1,2 Kung Fu, cyn iddo ddod allan fis Mehefin. Mae’n debyg fydd pawb yn siarad amdanynt wythnos nesaf gydag ymddangosiad ar Later..with Jools Holland ar y gweill. Byddwch yn siŵr o edrych yn cŵl o flaen eich ffrindiau os allwch chi ddweud eich bod wedi eu gweld nhw’n barod! Yn ôl y sôn Boy Azooga oedd y band oedd pawb eisiau cael mewn i’w gweld nhw yn Diwrnod Darganfod Sŵn llynedd ac roedd eu gìg diweddar yn Clwb Ifor Bach wedi gwerthu allan, felly ewch draw mewn da bryd i osgoi siom.


Hana 2K

Tŷ Pawb / Dydd Sadwrn 12fed o Fai / 13:30

Pop ffres a cyfoes o Benarth yw’r ffordd berffaith i gychwyn eich diwrnod olaf yn Focus Wales. Mae cerddoriaeth Hana am berthnasau a phŵer merched yn swnio fel Spice Girls a Britney Spears wedi eu llusgo i 2018 drwy Calvin Harris a MK. Mi fydd Hana2K yn perfformio yn Tŷ Pawb, lleoliad newydd i’r ŵyl. Fe agorodd y ganolfan gelfyddydau newydd yn gynharach eleni felly mae’n gyfle da i gael busnesu o gwmpas hefyd!

I weld rhestr cyflawn o pwy sydd yn chwarae, pryd a lle, ewch draw i www.focuswales.com