Hiroes i’r Wobr Gerddoriaeth Gymreig

OWAIN WILLIAMS

Llongyfarchiadau….

Mae dilysrwydd, pwysigrwydd a pherthnasedd gwobrau cerddorol yn wynebu bygythiad blynyddol. Wedi’r cwbl, oes angen, neu yn fanylach, oes modd gwobrwyo celfyddyd yn wrthrychol? Er hyn, mae’r Wobr Gerddoriaeth Gymreig yn profi’i gwerth unwaith yn rhagor yn 2020. 

Yn aml mae’r trawsdoriad eang o unigolion ar y baneli dewis a dethol gwobrau cerddorol yng golygu bod yna restr fer eclectig ac aml ddisgyblaethol, ac nid yw’r WGG yn eithriad. Eleni, daeth rhiethgor o dros 100 at eu gilydd – yn hyrwyddwyr, cynhyrchwyr, adolygwyr, trefnwyr, cyflwynwyr ac yn  beirianwyr sain. Un rheol oedd – ethol albyms oedd yn wedi cyfrannu i ecosystem gerddorol Cymru. Nid tasg hawdd oedd hon, ac roedd yn rhaid ehangu’r  rhestr fer eleni o 10 i 15 albym. A lwyddwyd felly i gynnwys pob albym arbennig gafodd ei rhyddhau dros y flwyddyn ddiwethaf? Gydag ambell un yn colli allan – dim cweit, ond mae hi’n taflu golau llachar ar gerddoriaeth o Gymru, mae hynny’n sicr.

Rhaid dadansoddi gwobrau cerddorol yn oeraidd, o bosib – rhywbeth yr oeddwn i’n euog am beidio â gwneud wrth edrych ar y pymtheg albwm am y tro cyntaf, a synnu nad oedd un cynnyrch perffaith prin o 2020 yn rhan o’r rhestr fawreddog – ‘Map Meddwl’ gan Yr Eira. Gellir maddau i Alffa, Alun Gaffey a TJ Roberts am rannu’r un siom yma hefyd wrth gwrs. Anodd yw meddwl tu hwnt i arferion gwrando personol ond hawdd yw gwerthfawrogi’r amrywiaeth gyfoethog sy’n perthyn i’r rhestr aml-gyfrannog eleni. O Gaerfyrddin wledig i gynnwrf dinesig De Affrica (Sbwriel Gwyn / Pang!); o werin draddodiadol ‘Mai’ i hip-hop ‘Care City’ (Georgia Ruth / Deyah), mae’r pymtheg albym wedi’w gweu o bob deunydd. Gan ategu erthygl arbennig Lloyd Steele yn Y Selar, mae cynrychiolaeth a chynwysoldeb yn hollbwysig. Bosib bod rhestr fer y WGG yn dyst i’r her hwn, pwy a ŵyr.

Er bod y fath amrywiaeth yn tanio’r dychymyg, daw eto’r holl farnu a’r cwestiynu – ‘pam?’. Mewn cyfnod lle mae cerddorion a labeli annibynnol ar eu mwyaf bregus ers sbel, mae’r sylw ehangach a geir wrth fod ar y rhestr yn nodwedd gadarnhaol o’r WGG. Dangosai ymchwil y gall enwebiad ar gyfer gwobr gerddorol gael effaith cadarnhaol ar ddatblygiad/momentwm artist hyd heddiw – a hynny drwy ffurfiau ystadegol. Yn chwalu’r ystrydeb bod dyddiau da gwobrau cerddorol y tu ôl iddynt, gweler cynnydd o 43% mewn gwerthiant albym ‘High as Hope’ gan Florence + The Machine yn dilyn ei henwebiad ar gyfer y Wobr Mercury yn 2018 (80,000 o gopïau). Yn yr un modd, cynyddodd ei phrysurdeb dros y tonfeddi ac ar ei chyfrifon cymdeithasol. Er ei bod hi’n annhebygol disgwyl i’r artistiaid sydd ar restr fer y WGG gyrraedd yr un uchelfannau ag artistiaid sy’n byw ar restr enwebeion y Wobr Mercury, nid yw’n rhy obeithiol i feddwl bod yr un ffenomen ar waith: cynnydd mewn gwerthiant, ffrydiau a dilynwyr wedi enwebiad o’r fath. Gallai hyn ‘mond arwain at effeithiau positif.

I raddau, ymgyrch fasnachol yw gwobrau cerddorol – un sy’n gwbl allweddol i ffyniant a chynaliadwyedd artistiaid. Yn gyfle i rai derbyn ail-don o ganmoliaeth haeddiannol tra’n gyfle i eraill dderbyn sylw heb yr angen i gyfiawnhau genre arbennig. Mae gwaith Luke VR a Right Hand Left Hand bendant yn rhan o’r ail gysyniad.  Bydd rhai yn dadlau ei bod hi’n ddull pwrpasol i becynnu cerddoriaeth a diwylliant cenedl tra byddai eraill yn honni ei bod hi’n dwyn hygrededd i’r sin. Yr un sy’n wir yw bod yr hen sticer ddu yna sy’n gorwedd ar glawr albym gyda’r ‘sgrifen ‘Enwebiad am y y WGG’ wedi ei naddu arni, yn parhau i fod yn dynfa yn 2020. Cannoedd o albyms ar y rhestr-hir, pumtheg ar y rhestr-fer, a’r un fuddugol yw neb llai na…..

Gallwch wylio sermoni’r Welsh Music Prize yn fyw o 7 o’r gloch ymlaen ar y 19eg o Dachwedd ar Sianel AM y wobr

A chofiwch wrando ar ein podlediad arbennig ble mae Gethin Griffiths, Chris Roberts a Tegwen Bruce-Deans yn trafod y rhestr fer

Sôn am… Papur Wal!

Beth mae hogia’ Papur Wal yn ei wrando arno fo?

Beth yw’r dylanwadau sydd yn cuddio y tu ôl i’w cerddoriaeth nhw?

Allwn ni ddisgwyl rhywbeth hollol wahanol yn eu caneuon newydd?

Be’ di hanes Dennis Bergkamp?

Hyn i gyd a mwy wrth i’r tri gael cyfle am sgwrs hefo Chris a Geth mewn podlediad arbennig!

Sôn am Sîn · Sôn am… Papur Wal!

Y Sôn #21: Alun Gaffey, Omaloma, Adolygiadau Negyddol a Crysau T bandiau…

Dal yn eu tai eu hunain, wrth gwrs, mae Chris a Geth yn ymuno hefo’i gilydd yn rhithiol i drafod albyms Alun Gaffey ac Omaloma, cael trafodaeth am werth adolygiadau negyddol, a siarad am ddiwrnod crysau T bandiau fydd yn digwydd ddydd Gwener (12/6).

Ma’ hon yn hir!!

0:00 – Adolygu albyms
33:40 – Adolygiadau Negyddol
59:21 – Crysau T bandiau
1:05:30 – Hoff gerddoriaeth diweddar Chris a Geth.

 

Endaf ac Ifan Pritchard – Dan Dy Draed

Owain Williams sy’n holi Endaf ac Ifan Pritchard am sut mae gwneud sŵn wrth fodoli’n ddistaw. Gallwch ffrydio eu sengl newydd ar waelod y dudalen.

CLR 2OVRL-01-01

Yn gynhyrchydd, DJ, cymysgydd a sylfaenydd label, mae Endaf drwy’r amser yn brysur.  Dyma gyfle i’w holi am holl agweddau ei waith

Mewn cyfnod ychydig yn wahanol i ni i gyd wrth i ni hunan ynysu. Wyt ti’n dod i arfer gydag amser?

Mae ’na pro a cons fel DJ / cynhyrchydd yn ystod y cyfnod yma. Ar un llaw mae pob un gig wedi canslo (gutted) ond ar y llaw arall mai’n braf cael amser i ganolbwyntio ar greu tiwns newydd a mae ‘na lawer o diwns newydd ar y ffordd diolch byth. Mae perfformio dros live streams o’n stiwdio wedi bod yn cool ond rhaid imi gyfadda, dwi’n edrych ymlaen at y gig cyntaf yn ol. Sgenai’m syniad faint o effaith mae’r cyfnod yma am ei chael ar artistaid yn y tymor hir – fydd hi’n ddiddorol gweld os fydd bob dim yn mynd nol i normal.

Wrth gwrs! Digon hawdd fyddai meddwl bod y cyfnod hwn yn gyfle euraidd i artistiaid greu ac i gynhyrchu. Er, mae genna’i deimlad eitha’ da nad yw’r fformiwla mor syml â hyn o hyd…

Fel artist dwi bob tro’n rhoi fy hun o dan bwysa’ i greu, felly tydi’r teimlad yna ddim byd newydd imi.  Dwi wedi bod yn eitha tawel ar social media – mai’n braf cael amser i ffwrdd weithia achos mae o’n eitha full on gennai ar adegau. Rhwng chdi a fi dwi wedi bod yn ofnadwy o gynhyrchiol!

Cyffrous! Rhwng yr holl gynhyrchu a’r cymysgu, dwi’n tybio bod yr elfen o foddhad yn eitha’ pwysig i dy waith?

Gyda perfformiadau byw, ti’n cael instant feedback a dwi’n methu’r elfen yna ar hyn o bryd. Ond, mae cynhyrchu tracs yn dod a mwy o satisfaction imi – bosib achos yr holl amser sy’n mynd mewn i orffen trac a’i rhyddhau hi wedyn. Y teimlad gora ydi pan dwi’n cael chwarae un o’n tracs newydd i mewn DJ set.

Law yn llaw â’r creu, es di ati ‘llynedd i sefydlu label dy hun. I le mae’r label wedi mynd a chdi?

High Grade Grooves ydi enw’r label a mae’r syniad wedi bod yna ers blynyddoedd ond neshi take the plunge blwyddyn dwytha. Y bwriad ydi rhyddhau tracs fy hun a chynhyrchwyr eraill o Gymru ‘dan enw’r label. Dechreuodd HGG fel ‘club night’ lle fyddai’n bwcio DJ’s gwahanol i chwarae a mae o wedi mynd a fi i glwbiau nos ym mhobman – a dwi dal yn ffeindio rhai newydd hyd heddiw.

Sut brofiad ydi hyrwyddo dy gerddoriaeth dy hun?
Mi oedd hyrwyddo fy hun yn awkward i ddechrau ond dwi wedi dod dros hynna bellach. Dibynnu ar yn mood i, dwi rhwng introvert ac extrovert dwi’n meddwl felly mae’n haws ar adegau ac yn anoddach ar adegau eraill! Mae defnyddio’r enw High Grade Grooves yn helpu hefyd achos ma’n rhoi dipyn o annonymity i fi.

Dwi’n cofio gweld dy glip ‘Trac mewn 10 munud’ ambell i flwyddyn yn ôl – ers hynny dwi ‘di bod yn cadw llygad ar y traciau ti’n bwydo i mewn i Soundcloud. Faint o chwant arbrofi sydd gen ti?

Fedrai’m helpu fy’n hyn a deud y gwir. Hanner y pleser o greu creddoriaeth ydi arbrofi efo synnau, gêr a plug ins newydd.  Mae’n set up i wedi tyfu eitha dipyn ers hynny a’r prif reswm oedd imi gallu chwarae’n fyw yn ogystal a DJo. Gymerodd o fisoedd i fi greu a programmio’r ‘Live Set’ lle dwi’n defnyddio Drum Machine, Synths, Samplers, Sequencers, Effects a MIDI Controllers – lot gormod o cables! Dwi’n dipin o geek pan maeo’n dod i betha felma.

Mae gan BBC Gorwelion enw da am gefnogi bob mathau o artistiaid a ges di dy gynnwys ymysg y deuddeg ar y prosiect eleni. O ran effaith ar dy waith, faint o hwb mae Gorwelion wedi bod?

Oni’n gwybod am Gorwelion achos cwpwl o flynyddoed cynt geshi’r Launchpad Fund i helpu fi brynu kit i’r stiwdio. Mae Bethan Elfyn wedi bod yn cefnogi ‘ngherddoriaeth am rhai blynyddoedd ‘fyd felly neshi rhoi jyst cais i mewn a croesi bysedd.  Mae’r cynllun wedi bod awesome – y gigs, cynadleddau a’r cysylltiadau dwi wedi ei wneud yn class, ond yn fwy na dim, trwy Gorwelion neshi ffeindio’r hyder i adael fy swydd llawn amser er mwyn imi ganolbwyntio ar yrfa mewn cerddoriaeth.  Roedd hynny yn game changer go iawn!

Da! Dwi’n clywed dylanwadau Flume, FKJ a Cosmo’s Midnight yn dy stwff diweddar – yw rhai o’r artistiaid hyn yn dy ysbrydoli di yn uniongyrchol o gwbl?

100%. Dwi’n gwrando ar yr artistiad yma fflat out deud gwir! Ers i fi gychwyn y set byw dwi’n trio canolbwyntio ar gerddoriaeth mwy upbeat ar gyfer y clwb ac un peth sy’n gyson rhwng y traciau i gyd ydi’r elfen o jazz – chords a synau tebyg i FKJ. Dwi’n trio neud tracs fedri di ddanwsio iddyn nhw yn y clwb ond hefyd mwynhau adref.

Elfen ddiddorol i dy waith di ydi’r gwahaniaeth amlwg sy’n perthyn i dy gasgliad. O lonyddwch ‘Rest of Me’ i’r stwff mwy electronig/house yn ‘Feel It Now’ er enghraifft. Wyt ti’n credu ei fod yn bwysig i beidio a chyfyngu dy hun i arddull penodol?

Dwi wrth fy modd yn creu mathau gwahanol o gerddoriaeth ond yn ddiweddar dwi wedi bod yn canolbwyntio ar y stwff House / Electronic achos dyma’r math o beth fyddai’n chwarae pan dwi’n Djo. Mae’n set byw i wedi galluogi i fi ail-gymysgu traciau chilled gyda rhai mwy House & Electronic. Fydd ‘na un neu ddau newydd yn dod allan cyn hir felly cadwch lygad!

Mae’n eitha prin gweld remixes yn y Gymraeg – sut brofiad oedd hi i weithio ar y sengl ‘Disgwyl’ gyda’r dyn ei hun, Ifan Dafydd?

Dwi’n ffan mawr o Ifan Dafydd, ac wedi bod ers imi ddarganfod ei gerddoriaeth o felly on’i’n chuffed i gal o draw i’r stiwdio efo fi i weithio ar ‘Disgwyl’. Be sy’n braf ydi ei fod o’n hawdd i weithio efo – fo nath chwara’r synth chords a’r guitar fas ar y trac. Oni’n gwybod yn syth ar ol iddo adael bod y trac am fod yn class! Gobeithio alla’i weithio efo fo eto yn y dyfodol!

Y sengl ddiweddara – Dan Dy Draed efo Ifan Pritchard. Pwy welodd honna’n dod! Be alli di ddeud wrthym ni am y broses o’i chreu?

Neshi glicio efo Ifan yn syth pan nes i ei gyfarfod o drwy Gorwelion. Mae be mae o’n neud mor wahanol i fi ond oni’n gallu deud ei fod o’n greadigol o’r munud cynta’. Fel cynhyrchydd neshi nodyn i fi fy hun ar y diwrnod cyntaf o’i gyfarfod – ‘dwi angen neud trac efo’r boi ma!’  So dyma fo’r trac ar fin dod allan, a ‘da ni’n rili hapus efo’r canlyniad.  Hawdd gweithio efo Ifan, neshi yrru’r trac draw idda fo a’r wythnos wedyn, oedd o yn y stiwdio yn recordio’r vocals, no messing!

Diolch Endaf!

Ifan Pritchard yw prif leisydd un o’r bandiau mwyaf poblogaidd yn Nghymru ar hyn o bryd, Gwilym. Mae’n siarad hefo ni am y broses o weithio ar drac ychydig yn wahanol i’r arfer

Felly Ifan, sut beth oedd hi i weithio gyda Endaf?

Ma’ Endaf yn genius. Mae o wasdad mor hawdd gweithio hefo cerddorion sydd yn hollol glir i ba gyfeiriad mae eu creadigrwydd nhw’n mynd.

Mae ‘Dan Dy Draed’ yn drywydd cwbl wahanol i bop pur dy fand felly sut brofiad oedd hi i arbrofi gydag hon?

Oedd sgwennu ar gyfer trac sydd ddim yn cynnwys oleia’ un guitar yn wahanol brofiad imi, ond unwaith neshi gyrraedd y sdiwdio nath bob dim jysd clicio. Y nod oedd sgwennu alaw a geiria’ oedd yn ffitio o amgylch y trac offerynnol, yn hytrach na’r ffor’ arall rownd. Rhwng gwybodaeth Endaf o arddull top-liners ar traciau house, a fy ngallu i falu cachu hefo alawon a geiria’ tan ma’ wbath yn sticio, ma’r trac ‘di troi allan i fod yn rwbath sbeshal iawn ‘uda i!

Ar hynny felly, a’i profiad hollol newydd oedd hi i weithio ar drac lle gafodd y gerddoriaeth ei ‘sgwennu yn barod?

Pan ma’n dod i sgwennu’r geiria’, ia fi nath’u sgwennu nhw, ond eto, ma’r geiria yn sicr yn ymateb uniongyrchol i’r gerddoriaeth. Wrth sgwennu i Gwilym, fel arfer ma’r ddau yn dod law yn llaw, ond ar gyfer ‘Dan Dy Draed’ oedd o’n braf arbrofi hefo arddullia’ canu electronig, a meddwl be fysa’n gneud i’r gynulleidfa ddeffro’n ganol nôs yn canu un llinell o’r alaw a mynd “o be ma hwnna?”.

Deffinet! Mae’n glir gweld bod brawdoliaeth wedi’i magu yn y broses o ysgrifennu’r sengl. .

Fedrai’m diolch i Endaf ddigon am y profiad, a gewchi ddisgwyl mwy genna ni yn y dyfodol yn sicr!

Diolch am y sgwrs a phob hwyl gyda’r ymateb i’r sengl!

Edrych ymlaen i bawb ei chlywed hi!

A dyma eich cyfle! Ffrydiwch Dan Dy Draed gan Endaf a Ifan Pritchard fan hyn!

Endaf · Dan Dy Draed – Endaf & Ifan Pritchard

Cyfle cyntaf i glywed albwm newydd Yr Eira!

Ymunwch hefo ni ar gyfer parti lansio albwm newydd Yr Eira, ‘Map Meddwl’! Mi’r ydym ni i gyd yn ymuno hefo’n gilydd i wrando ar yr albwm ar Twitter am 20:15, ac yna, mi gawn ni glywed gan y band eu hunain mewn sgwrs arbennig ar Facebook Live am 21:00. Cyffrous!

Map Meddwl

Mae blynyddoedd wedi mynd heibio erbyn hyn ers i ni glywed am Yr Eira am y tro cyntaf. Wrth edrych yn ôl ar gyfnod lle’r oedd bandiau indie newydd yn denu cynulleidfaoedd eang ar hyd a lled Cymru, mae ‘Elin’ yn un o’r caneuon sydd yn nodweddu’r cyfnod hwnnw’n berffaith.

Er nad yw’r band wedi colli eu clust am gytgan dda, na ‘chwaith wedi colli’r synnwyr pop  oedd ganddyn nhw yn ystod y dyddiau cynnar hynny, mae cryn dipyn wedi newid. Mae nhw’n hŷn, wrth gwrs, ac yn delio ag emosiynau dyfnach, llai amrwd, efallai, ac mae hynny i’w glywed yn y gerddoriaeth ac yn y geiriau.

Erbyn hyn, rydym ni’n disgwyl i’r Eira fynd i fyd ychydig yn fwy electronig, gyda synths cefndirol yn creu tirwedd seinyddol difyr, a’r effeithiau ar y gitârs yn ein harwain tuag at drywydd mwy seicadelig. Erbyn hyn, rydym ni’n disgwyl i Lewys Wyn chwarae â’n hemosiynau ni, wrth iddo gymryd stoc ar ei fywyd ei hun a dadansoddi beth yw gwerth ei fodolaeth ei hun, yn ogystal â gwerth ei berthnasau a’i wlad.

Dyna’n union a gawn ni yn Map Meddwl. Tra’r oedd Toddi (2016) yn gofnod o gyfnod penodol yn hanes y pedwar, fel rhai oedd newydd adael y coleg ac yn wynebu bywyd go iawn o’u blaenau, mae Map Meddwl yn feibl sydd yn llawn o’r hyn y mae rhywun yn ei sylweddoli yn ystod y blynyddoedd sydd yn dilyn hynny.

Byddwch yn barod am daith bersonol, ond un fydd yn berthnasol i ni i gyd yn ein ffyrdd ein hunain. Byddwch yn barod i gael clywed senglau enfawr fel Pob Nos’ mewn cyd destun gwbl wahanol, wrth i ni gael clywed y gwrthdaro rhwng arddulliau gwahanol Gwyn Rosser a Lewys yn creu supernova sonig na ddylai fod yn gweithio, ond yn gwneud hynny’n berffaith. Byddwch yn barod am eiliadau tawelach, mwy myfyriol, mewn caneuon fel ‘Glesni’r Haf’ a ‘Newid’. Byddwch yn barod am egni, byddwch yn barod am lonyddwch, byddwch yn barod i ddawnsio, ond byddwch yn barod, hefyd, i grio ar garpedi eich ystafell fyw.

Byddwch yn barod am rywbeth gwirioneddol arbennig, a hynny i gyd hefo ni yma ar Sôn am Sîn!

Y Sôn #20: Lewys, Georgia Ruth, Partis Gwrando a Focus Wales 2020

y-sc3b4n-logo

Albyms Lewys a Georgia Ruth yw’r cynnyrch diweddaraf i gael sylw Chris a Geth, ond maen nhw hefyd yn trafod Partis Gwrando ar Twitter, a’r ffaith y bydd yn rhaid iddyn nhw aros tan yr Hydref i gael mynd i ŵyl Focus Wales eleni.

_____________________________________________________________________

Os ‘da chi’n hoffi be’ da chi di ei glywed – beth am i chi danysgrifio i’r podlediad? I wybod sut i wneud hynny – cliciwch YMA!

Parti Lansio Map Meddwl – Yr Eira

Map Meddwl

Mi fydd Yr Eira yn rhyddhau eu hail albym ‘Map Meddwl’ Dydd Gwener 15fed o Fai. I ddathlu’r albym yn cyrraedd y byd mi fydd y band yn ymuno a Sôn am Sîn ar gyfer parti lansio arbennig Dydd Iau’r 14eg!

Am 20:15 mi fydd yna gyfle cyntaf i wrando ar yr albym a chyfle i gyd-wrando a dysgu mwy amdani wrth i ni gynnal ‘Parti Gwrando’ ar Twitter. Dilynwch a chyfrannwch i’r hashnod #MapMeddwl

Yna am 21:00 mi awni’n fyw ar dudalen Facebook Sôn am Sîn. Fe fydd Chris Roberts a Gethin Griffiths yn holi’r band, ac ambell i westai arbennig, am y broses o greu a rhyddhau’r albym.

Dani yn hynod gyffrous i gael bod yn rhan o’r dathliad arbennig yma! Er fod petha ychydig yn wahanol ar hyn o bryd mae’n gyfle da i ni ddod at ein gilydd i ddathlu albym newydd gan un o’n hoff fandiau!  Albym gyntaf Yr Eira, Toddi, oedd ein Albym y Flwyddyn yn Gwobrau SAS 2017 felly dani’n falch iawn o weld Map Meddwl yn cael ei ryddhau!

Gallwch archebu’r albym a llwyth o nwyddau arbennig o https://yreira.bigcartel.com/

Y Sôn #19: Mirores a Gig Cowbois

Dydi Chris a Geth ‘rioed di recordio podlediad heb i’r ddau ohona nhw fod yn yr un ystafell o’r blaen…

Ond – dydi’r lockdown ‘ma ddim di eu stopio nhw rhag trafod albwm ddiweddaraf Ani Glass, gig Cowbois Rhos Botwnnog yn Galeri a’r hyn y maen nhw wedi bod yn ei wrando arno fo dros yr wythnosau/misoedd diwethaf.

Sôn am Sîn · Y Sôn #19: Mirores a Gig Cowbois