Abswrdiaeth: Dyfodol Rhyfedd Cerddoriaeth Cymraeg

IZAK ZJALIC
Mae Izak Zialic, awdur newydd i SaS, yn hoff iawn o’r arbrofi sydd wedi bod yn mynd ymlaen mewn cerddoriaeth Gymraeg yn ddiweddar – ac yn credu bod angen mwy o hyn. Dyma’r artistiaid sydd yn gwthio pethau yn eu blaenau ym marn Izak…

PASTA HULL / TRI HWR DOETH

Wrth edrych ar sîn gerddorol Gogledd Cymru, gallwn weld symudiad arbrofol yn tyfu. Arweinwyr y symudiad yma yw Pasta Hull, sef cymuned creadigol sydd hefyd yn creu o dan yr enw Tri Hwr Doeth. Gan weithio o ‘Bencadlys Pasta Hull’, mae’r grŵp yn creu roc fuzzy a seicdelig, gan gyfuno elfennau o gerddoriaeth lo-fi a roc progressive i greu caneuon ffurf rhydd, sydd hefyd yn cwestiynu ideoleg cerddorol Cymru. Yn ogystal â rhyddhau’r albwm Chawn Beanz, mae’r grŵp hefyd wedi rhyddhau dwy albwm o dan yr enw Tri Hwr Doeth, sy’n brawf eu bod yn artistiaid hynod gynhyrchiol. Gellir ystyried gwaith Pasta Hull yn fwy ‘o ddifrif’ na deunydd Tri Hwr Doeth, ond mae’r un ethig gwaith yn perthyn i’r ddau brosiect, a’r un bwriad o greu sialens sonig i wrandawyr Cymraeg.


PYS MELYN

Mae’r cynhyrchydd Pys Melyn yn ffrind agos iddyn nhw. Gydag amrywiaeth o brosiectau offerynnol ar ei dudalen SoundCloud, ‘Pys Melyn Archive’, ac ar draws YouTube, mae’r cynhyrchydd wedi dod i amlygrwydd drwy rhyddhau ailgymysgiad o ‘Smocio, Hustlo a Dwyn o Tesco’, cynhyrchu caneuon magi., yn ogystal â rhyddhau caneuon ei hun. Mae ei steil cynhyrchu yn cyfuno elfennau o gerddoriaeth lo-fi, indie a hip-hop, gyda’i gân ‘Grym Rh. I + II’ yn samplo penillion a recordiwyd gyda’r Tri Hwr Doeth. Ond y gân wnaeth fy ysbrydoli fi i ‘sgwennu’r erthygl yma oedd ‘Hosepipe Ban’, gafodd ei hymddangosiad cyntaf ar ‘Lŵp’ ar S4C. Mae rhywbeth yn wahanol – hollol wahanol. Gydag offerynniaeth gynnil, ond ffynci, mae yna elfennau o gerddoriaeth byd a roc. Mae’r canwr yn dod i mewn gyda phennill llafar sydd am… wel… yr hosepipe ban! Mae’n dechrau canu wedyn – ‘Sorry British Gas, dwi’m yn ffan / Chi di’r unig beth gwaeth na… hosepipe ban’. Mi alla’ i glywed dylanwad clir bandiau fel Talking Heads – mae Pys Melyn yn pregethu am sefyllfaoedd anghyffredin, yn debyg i’r David Byrne ifanc. I ddilyn hyn, mae ‘na gorn enfawr yn torri ar draws y gân, cyn torri’n syth yn ôl i’r groove.


KIM HON

Dilyniant Iwan Fôn i’w fand Y Reu yw’r band ardderchog newydd, KIM HON. Cafodd dilynwyr a chyhoeddiadau ar hyd y sîn eu polareiddio gan eu sengl cyntaf, ‘Twti Ffrwti’. Gyda llais Iwan yn cymysgu’n berffaith gyda’r synths y drymiau a’r bongos, mae yma wedd newydd ar bop a roc Cymraeg. Mae’r egni seicedelig ar ‘Nofio Efo’r Fishis’ yn newid cyfeiriad pwysig o ran y sain a’r cynhyrchiad, ac mae’n cynnwys cytgan aml-haenog sydd yn fy atgoffa o effeithiau lleisiol Tame Impala a Bon Iver. Ar ben hyn, mae’r band wedi cael eu bwcio ar gyfer nifer o gigiau, o ganlyniad i’w perfformiadau egnïol a charthatig. Mae ‘na glip diddorol iawn o un o’u perfformiadau byw, sydd yn dangos Iwan yn canu gyda llais pitch-shifted dros offerynniaeth sydd wedi’i ysbrydoli gan y pop anghyffredin sydd yn dod allan o’r diwylliant PC Musik. Er mai dim ond munud o hyd yw’r clip, mae’n ysbrydoledig, ac yn brawf clir o gymhelliant di-ofn y band i arbrofi gyda genres ac arddulliau gwahanol.


Beth mae hyn yn ei olygu?

Amser am farn amhoblogaidd! Mae’r sîn Gymraeg yn aml yn blaenoriaethu steil dros sylwedd. Dwi’m yn dweud bod cerddoriaeth cyfoes Cymraeg yn wael – mae yna lawer o artistiaid a bandiau cyffrous yn dod i’r arwyneb, ond mae’r sîn yn brin o hunaniaeth unigryw. Rwy’n gweld y gerddoriaeth uchod fel rhai sydd yn torri’r confensiwn yn llwyr. Mae Tri Hwr Doeth yn gwthio pethau yn eu blaenau yn sonig, gan greu parodi o’r syniad o ‘hip-hop Cymraeg’, ac yn gwneud job dda arni hefyd! Yn yr un modd, dydi Pys Melyn ddim yn cymryd eu hunain o ddifrif gan arbrofi gyda strwythur caneuon, ac mae Kim Hon yn troi confensiwn ar ei ben gyda chynhyrchu seicadelig. Yn syml, mae’r artistiaid yma yn swnio fel eu bod nhw’n creu cerddoriaeth y maen nhw’n ei fwynhau eu hunain – a ddim yn poeni am farn pawb arall.

Dwi ddim yn arbenigwr cerddorol wrth gwrs, a dydw i ddim yn ceisio amharchu unrhyw un talentog yn y diwydiant, ond i mi, mae angen gollwng y delweddau ‘graenus’. Arbrofi yw’r unig ffordd i gadw celf i symud a datblygu. Felly, fy neges i bawb sy’n meddwl am greu cerddoriaeth, neu unrhyw un sydd am greu unrhyw ffurf o gelf: mynegwch eich hunain. Ewch yn wyllt. Gwnewch lanast ohoni. Crëwch sialens i chi eich hunain a phawb arall, a peidiwch â phoeni amdano!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s