Ai ymdrech i ddenu cynulleidfa newydd yn unig yw albwm newydd I Fight Lions?

GETHIN GRIFFITHS

Mae albwm ddiweddaraf I Fight Lions yn siŵr o ennill cynulleidfa iddyn nhw, yn enwedig gan eu bod bellach ar label Côsh. Ond ydy Be Sy’n Wir yn diystyru hanes cerddorol y band yn gyfan gwbl? Gethin Griffiths sydd yn ystyried nostalgia, emo pop a dyfodol grŵp o fechgyn sydd wedi bod yn cynhyrchu cerddoriaeth ers blynyddoedd erbyn hyn…

IFL Album

Rhywsut, mae’n teimlo fel bod I Fight Lions wedi bodoli erioed. Mae ‘na lawer o bethau wedi newid, a thueddiadau cerddorol newydd wedi dod ac wedi mynd, ond ar ryw ffurf neu’i gilydd, mae Hywel Pitts a’i gyfoedion wedi parhau i greu cerddoriaeth rhywle yn y cefndir.

Er i fandiau Cymraeg y degawd hwn gael eu sefydlu ar gymysgedd o hangofyrs deng mlynedd Big Leaves ac Anweledig, riffs Two Door Cinema Club a geiriau a thôn llais Alex Turner a’r Arctic Monkeys, mae’r preseb y cafodd I Fight Lions eu geni ynddo yn perthyn i stabl gwbl wahanol – ac i wlad gwbl wahanol, hefyd. Nid stâd feddyliol unigolyn mewn tref ôl-ddiwydiannol nac arsylwadau o ddiwylliant clybiau nos ein dinasoedd oedd yn llywio eu raison-d’être, ond ffrwydradau dramatig a theatrig o emosiynau cymysg a oedd yn deillio o du draw i Fôr yr Iwerydd.

Awn yn ôl i 2006. Yn union fel petai cerddoriaeth vaudeville a music hall yr ugeinfed ganrif cynnar wedi geni babi â cherddoriaeth grunge ac ôl-bync yr Unol Daleithiau, ffurfiwyd ffenomenon ac is-ddiwylliant oedd yn ddigon gwahanol ac unigolyddol i achosi grwpiau o blant ysgol i wahanu eu hunain oddi wrth y gweddill, ond eto, heb os, yn ddigon cyffredin i ymddangos yn y siartiau ac i effeithio ar ddiwylliant yn ehangach. Erbyn y flwyddyn honno, roedd yr emos a’r goths yn llenwi pob cornel ar fuarth pob ysgol uwchradd yn y wlad, ac er bod elfennau o’r diwylliant hwnnw yn wirioneddol dywyll ac yn arddel arferion eithaf sinistr, dim ond hyd at yr ambell faneg streipiog di-fysedd a’r esgidiau Vans du oedd y mwyafrif o’r dilynwyr yn fodlon mynd, diolch byth. Ydw, mi’r ydw i’n siarad o brofiad.

Er bod y rhai â’r egos mwyaf yn ymwrthod ag unrhyw ymdrech i’w categoreiddio dan y fath ddiwylliant, gyda rhai yn mynnu eu bod nhw’n scene kids, eraill yn taeru eu bod nhw’n gwrando ar albwm cyntaf Bowling for Soup, ac eraill yn troi eu clustffonau i fyny i’r eithaf er mwyn profi eu bod nhw’n gwrando ar Slipknot, does yna ddim amheuaeth mai cerddoriaeth bandiau fel My Chemical Romance, Fall Out Boy, Panic! At The Disco a Paramore oedd yn gyfrifol am aelodaeth y nifer helaeth o’i ddilynwyr. I’r bandiau o’r math olaf hwnnw y mae I Fight Lions yn ddyledus iddyn nhw, sef y bandiau hynny oedd yn cymryd chwalfa emosiynol a bloeddiadau rhwystredig eu cyfoedion trymach ac yn ei gyfuno gyda cherddoriaeth bop melodig a fuasai bron yn gweddu i lwyfannau Broadway.

Heb os, yr albwm a ddaeth a’r gerddoriaeth yma i sylw y nifer fwyaf o bobl ar y pryd oedd The Black Parade gan My Chemical Romance, a hoeliodd 2006 fel blwyddyn a welodd cerddoriaeth emo pop y genhedlaeth honno yn cyrraedd uchelfannau na fu iddi ei gyrraedd wedyn. Mae rhai nad oedd yn cysylltu hefo’r diwylliant hwn o gwbl yn edrych yn ôl erbyn hyn arni yn ffafriol, ac mae ‘Welcome To The Black Parade’ a ‘Teenagers’ yn ddwy enghraifft o’r marc y bu iddynt ei saernïo ar y prif lif.

Yn y blynyddoedd a ddaeth i ddilyn, fforchiodd y diwylliant i amryw o lefydd, a bu i’r prif lif symud yn eu blaenau yn ddigon sydyn. Ond, doedd hynny ddim yn golygu nad oedd grwpiau penodol o bobl yn fodlon cario’r ffagl ar hyd lwybrau llawer culach. Dyma ble mae I Fight Lions, gydag enwau ac aelodau amrywiol, wedi bod yn byw ers blynyddoedd. Gan ryddhau cynnyrch yn gyson, a drwy gigio ar hyd a lled y wlad i gynulleidfa o gyd ddilynwyr cerddoriaeth o’r fath, mae’n teimlo fel eu bod wedi bod yn rhan o is-ddiwylliant nad ydym yn clywed amdano yn aml, ond un sydd wedi bodoli y tu ôl i’r llen ers deng mlynedd a mwy.

I Fight Lions

Mae’n hawdd edrych ar Be Sy’n Wir fel ymdrech gan I Fight Lions i rwydo cynulleidfa bandiau Cymraeg eraill am y tro cyntaf. Wrth gwrs, mae eu penderfyniad i ymuno â theulu Côsh yn symbol o newid o ryw fath, ac roedd sain eu sengl gyntaf, ‘Calon Dan Glo’ yn fwy o deyrnged i roc ysgafn Dire Straits a Fleetwood Mac nag i’w dylanwadau arferol, ond nid yw’r albwm yn cuddio’r dystiolaeth o’u gwreiddiau nac yn claddu eu tystysgrif geni dan eu hunaniaeth newydd o bell ffordd. Mae edrych arni fel rhyw fath o boblogeiddio neu dynnu i’r prif lif yn ddadansoddiad naïf ac yn un sydd yn profi ein hobsesiwn â’r labeli y mae bandiau yn arwyddo iddyn nhw yn hytrach na’r gerddoriaeth ei hun.

Does dim ond yn rhaid gwrando ar agoriad eu trac cyntaf i sylweddoli nad ydynt wedi symud yn rhy bell o’r sain cabaret tywyll sydd wedi ffurfio eu sain ar hyd y blynyddoedd. Er bod adran leisiol agoriadol Diwedd y Byd yn atgoffa rhywun o ‘Madrach’ gan Derwyddon Dr Gonzo, cawn ein hatgoffa o linellau lleisiol unigryw Hywel Pitts wrth i’r bennill ein tywys ar daith sy’n swnio fel trên o amgylch tŷ arswyd, cyn i’r gytgan olaf ein taro ag un o linellau symlaf a mwyaf gonest yr albwm – ‘Tydw i ddim yn dda ar hyn o bryd, y gwir ‘di, dwi heb fod ers hir’. Mae’r newid rhwng cyweirnod lleiaf y bennill a chyweirnod mwyaf y gytgan, fel yn Casanova o’r albwm diwethaf, yn cynnal rhyw fath o eironi ac yn ychwanegu at yr holl ddrama sydd yn bodoli yn y math hwn o gerddoriaeth.

Er bod rhagarweiniad Adweithiau yn swnio ychydig yn debyg i gerddoriaeth roc y bandiau mwyaf canol y ffordd dros y blynyddoedd diwethaf, mae caneuon fel Llwch ar yr Aelwyd yn cynnwys elfennau cerddorol sydd yn nodweddiadol iawn o gerddoriaeth I Fight Lions. Ynghyd â 3300, mae Llwch ar yr Aelwyd bron fel rhyw ddawns olaf ar raglen high school Americanaidd o’r 2000au, ac mae’r alawon yn ddyfeisgar ac yn wahanol. Mae’r tensiwn yn esgyn yn y geiriau ‘Di’r lle ma ddim run fath…’, a does yna ddim llawer o fandiau o gwmpas fyddai wedi defnyddio’r alaw honno yn yr un modd. A dweud y gwir, mae’r tebygrwydd hwn i gerddoriaeth ar deledu Americanaidd yn ymestyn drwy’r albwm, a boed hynny’n fwriadol neu beidio, gallwch dderbyn maddeuant am feddwl bod lleisiau cefndirol Diwedd y Byd yn dod yn syth o un o themâu Michael Corcoran i un o raglenni Dan Schneider (Drake & Josh, The Amanda Show a.y.y.b.).

Mae’r holl beth bron yn ymylu ar fod yn seimllyd, a bron yn troi yn eich stumog os oeddech chi wedi cael eich magu ar y diwylliant milkshake-aidd hwnnw. Mae rhywun yn gofyn, hefyd, os ydy’r math yma o beth yn gyfredol ac yn berthnasol i ni o gwbl. Beth mae Calon Dan Glo yn ei ddweud am 2018, yn hytrach na 2006?

Os ydym ni’n ei ddehongli fel pastiche, fel rhyw fath o gyfeiriadaeth bwriadol at y math hwn o gerddoriaeth oedd yn gefndir mor bwysig i rwystredigaeth carfan o bobl ifanc yn ôl yn y degawd diwethaf, efallai mai dyma ble mae’r ateb. Efallai ein bod ni i gyd yn darganfod rhyw fath o gysur yn yr isymwybod wrth ailweld â’r man gwan hwn yn ein gorffennol, ac mae’r ffaith bod The Incredibles 2 yn profi i fod mor boblogaidd yn ein sinemâu gan bobl oedd yn cofio’r ffilm gyntaf efallai yn enghraifft arall o hyn. Beth bynnag yw eich barn am y math hwn o pastiche, mae cryfder ym mhersonoliaeth I Fight Lions yn rhoi stamp unigryw arnyn nhw ymysg eu cyfoedion ar hyn o bryd. Wrth iddynt barhau â’u taith newydd ar label newydd, gyda chynulleidfa newydd yn eu golwg, mae’n rhaid i’r sain barhau yn unigryw, a heb os, bydd yn rhaid i I Fight Lions ddarganfod ffordd o swyno eu dilynwyr diweddar gyda’u personoliaeth yn hytrach na phlygu i’w gofynion nhw.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s