Sôn am… 2015

Gwenno 2015

GETHIN GRIFFITHS

‘Doedd swydd 2015 ddim yn un hawdd iawn. Roedd dilyn llwyddiant a momentwm 2014 yn gamp a hanner, a hynny am lawer o resymau. Roedd rhaid gofyn pryd yr oedd poblogrwydd gynyddol ambell i grŵp yn mynd i gilio? Ai 2014 oedd pinacl ein cyfnod ni o hyder newydd yn ein grwpiau mwyaf? Rhaid cofio, fodd bynnag, fod ambell i beth dal heb ei gyffwrdd, a swydd 2015 oedd hi i gyflawni’r rheiny. Roedd albwm Sŵnami i ddod, roedd momentwm a llwyddiant Yws Gwynedd yn siŵr o greu cynnwrf, a dim ond yn Rhagfyr 2014 y cafodd albwm Candelas ei rhyddhau, felly roedd gwaith teithio a hyrwyddo arni. Rhaid dweud, ni chefais fy siomi.

Y grwpiau hyn sy’n hawlio’r sylw mwyaf, a hynny am resymau amlwg. Mae hi’n gyfnod gwych i’r indie kids sydd â’u llygaid ar gerddoriaeth bop (sydd yn grêt, yn fy marn i, er nad yw pawb yn cytuno). Mae albwm synth pop, llawn tiwns, cyfoes-on-a-par-with-Inglish-bands Sŵnami, yn crisialu hyn mewn 11 cân, ac yn hawlio’i lle fel un o’r uchafbwyntiau yn sicr. Mae’n syndod i mi, bob tro’r ydw i’n eu gweld nhw mewn gig, fod y criw ieuengaf yn gwybod pob gair o bob cân, a hyd yn oed yn canu’r llinellau offerynnol a’r lleisiau cefndirol a.y.y.b. Dim ond cadarnhau hyn wnaeth 2015 i mi.

Er hyn, ‘dw i’n meddwl mai un o’r pethau gorau am 2015 oedd yr hyn oedd yn digwydd y tu allan i brif ffrwd y ‘tri mawr’. Rhyddhawyd EP gan lawer o grwpiau am y tro cyntaf – Fleur De Lys, Chwalfa, Terfysg, Y Cledrau, Tymbal, Patrobas, yn enghreifftiau da. Roedd yn wych gweld grwpiau a oedd wedi treulio 2014 yn gweithio ar eu crefft a magu profiad ar lwyfan yn rhyddhau cynnyrch o’r diwedd. Ers iddynt ennill Brwydr y Bandiau Maes B 2014, hefyd, roedd llawer o sylw’n cael ei roi i Ysgol Sul, ac mae eu EP hwy, Huno, eto yn brawf o’u llwyddiant dros y ddwy flynedd diwethaf. Ac ar nodyn hollol amherthnasol – oes ‘na rywun yn meddwl bo llinell gynta’ ‘Dwi ar Dân’ yn swnio fel llinell gyntaf ‘Don’t You Want Me’, Human League? ‘You were working as a waitress in a cocktail bar? Na? ‘Ta waeth.. Mae amrywiaeth cerddorol yr EPs yn haeddu adolygiadau unigol.. Dyma ble fydd Sôn am Sîn yn dod yn handi..

Does dim modd sôn am artistiaid mwyaf llwyddiannus y flwyddyn heb sôn am Gwenno. Yn enillydd Albwm y Flwyddyn yn yr Eisteddfod, ac yn cipio’r Wobr Gerddoriaeth Gymraeg am ei champwaith Y Dydd Olaf, roedd 2015 yn sicr yn rhoi Gwenno ar lwyfan uwch na’i chyfoedion. Yn wir, cyrhaeddodd ei llwyddiant yn llawer pellach na ffiniau Cymru – mae blog holl wybodus Pitchfork yn rhoi 8/10 iddi am ei champwaith.

Yn amlwg, ble fuasai’r artistiaid hyn heb gyfle i ymarfer eu crefft ar lwyfan? Gyda chymaint o ryddhau yn mynd ymlaen, roedd rhaid cael cyfle i hyrwyddo, ac felly bu i 2015 elwa’n fawr o hyn. Roedd y ffans yn disgwyl y mwyaf o Haf 2015 (Nôl yn… na?), ac mi’r oeddwn i hefyd. Roeddwn i wedi disgwyl i Maes B fod yn gracar, ac mi fuodd hi. Roedd set Candelas yn ‘set Maes B’ berffaith – Drama, golau, sioe, guest appearance, hen ganeuon annisgwyl, gorffen hefo singalong. Anhygoel – er ‘mod i wedi blino’n lân, a henaint-gadael-coleg yn dweud arna’ i, mi ges i werthfawrogi’r holl beth o’r cefn. Mae’r ‘Steddfod i gyd, a dweud y gwir, mor bwysig i gerddoriaeth bop Gymraeg y dyddia’ yma. Unwaith eto, fodd bynnag, roedd y wefr i’w theimlo yn yr annisgwyl. Doeddwn i byth byth yn meddwl y buaswn i’n dod adre’ o Feifod, wedi setiau anhygoel gan y ‘tri mawr’, a pherfformiad ffefryn personol, Jarman, mai fy uchafbwynt i oedd atgyfodiad Yr Ods. Doeddan nhw ddim di marw, dwi’n dallt hynny, ond mi’r oeddwn i wedi peidio eu gweld nhw am ddigon hir i fod yn cael y teimlad anhygoel na o ail ddarganfod rhywbeth oeddech chi’n hoff ohono ers talwm. Mi’r o’n i mor smug yn canu ‘Someone told me I was wrong…’ tra’r oedd y criw ieuengaf yn syllu arna’ fi’n wirion. Class of 2011.

‘Fedra’ i ddim peidio meddwl am Gŵyl Arall, hefyd. Roedd y castell yn lleoliad anhygoel. Ac unwaith eto (you’ve guessed it)… cafwyd ambell i berfformiad annisgwyl arall. Mi fydda’ i’n diolch i’r Ŵyl am fy nghyflwyno i HMS Morris, Anelog â’u tebyg. Roedd Nesdi Jones a’i bhangra-pop yn rhywbeth hollol newydd, hefyd. Ond dim ond Iwan Huws fentrodd ganu Whitney Houston, a chofiwch hynny. Ni chefais fy siomi, ‘chwaith, gan fy ymweliad cyntaf i Ŵyl Crug Mawr. Er nad oedd y lle’n llawn, ac roedd ambell i grŵp yn chwarae i un neu ddau o bobl ar brydiau, roedd hynny’n ychwanegu at yr ymdeimlad agos, cynnes oedd yno. A ‘dw i’n meddwl y dylai BOB gŵyl gael makeshift Clwb Nos sydd wedi ei wneud allan o hen awyren.

Yn olaf, hefyd, fel boi o ochra’ C’narfon, roedd gweld lleoliad newydd yn y dref yn cael ei defnyddio yn grêt. Roedd y ffaith fod dwy noson o gigs gan Yws Gwynedd a Sŵnami wedi gwerthu pob tocyn yn Neuadd y Farchnad yn sicr yn uchafbwynt, doeddwn i ddim yn meddwl y buasai hynny’n bosib. Er hyn – rhaid pwysleisio, mae’n bwysig ein bod ni yn trin y neuadd fel lleoliad arall, nid yr unig leoliad. Mae lle i fwy nac un lleoliad yn ‘Dre, a ‘dw i’n gobeithio y bydd 2016 yn brawf o hynny.

Felly, dyna i chi fy mlwyddyn yn fras! Os oes gennych chi uchafbwynt sydd wedi ei hepgor o’r rhestr uchod (ac mae ‘na lawer o ohonynt!!), yna d’wedwch! Cysylltwch â ni ar Facebook, Twitter, E-bost, neu ar waelod y dudalen hon.

One thought on “Sôn am… 2015

  1. Pingback: Sôn am… 2015 / 2016 | Sôn am Sîn

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s