Croeso!

Croeso i Sôn am Sîn, gwefan sydd yn trafod y gerddoriaeth Gymraeg ddiweddaraf.

ERTHYGLAU: Porwch drwy’r erthyglau yn y ffrwd isod, neu dewisiwch gategori.

PODLEDIADAU: Ydych chi’n un gwell am wrando na darllen? Gwrandewch ar ein podlediadau ni yma!

Diddordeb mewn cyfrannu at ein blog? Ebostiwch ni – blog.sonamsin@gmail.com

Dilynwch ni ar

|| TwitterFacebookInstagram ||

Adolygiad: Le Kov gan Gwenno

BETH CELYN
Le Kov

Pan gododd y cyfle i adolygu Le Kov ‘nes i neidio amdano’n syth. Ro’n i’n fwy ecseited am albwm nesaf Gwenno Saunders nag o’n i am ‘Dolig, a ges i flas ar yr hyn i ddod yn y flwyddyn newydd yn y gig Canolfan Ucheldre yng Nghaergybi. Roedd yr egni ar y llwyfan rhwng Gwenno a’r band fel cyffur a phob cân yn dy adael di isio mwy. Yr uchafbwynt, heb os, oedd ‘Eus Keus’ – cân fachog a sasi am gaws. Do, mi ddarllenoch chi hwnna’n gywir. Cân am gaws a gafodd ei ysbrydoli gan yr hen ddywediad Cernyweg ‘eus keus’ sef ‘a oes caws’. Do’n i methu cael drinc y noson honno a finnau’n dreifio nôl a ‘mlaen i ben pellaf Môn, ond gadewais y gig wedi meddwi ar y soundscape anhygoel ro’n i newydd ei brofi, yn ysu am gael gafael ar yr albwm.

Cafodd Le Kov ei ryddhau ar yr 2il o Fawrth ar Heavenly Recordings, a rhaid cyffesu mai dau brofiad gwahanol iawn oedd profi’r gerddoriaeth yn fyw a gwrando ar yr albwm yn fy ‘stafell fyw. Ro’n i wedi disgwyl, wrth ei chwarae am y tro cyntaf, y baswn i’n ail brofi cyffro y noson arbennig honno yng Nghanolfan Ucheldre. Ffolineb oedd disgwyl y bydda i’n ail brofi gig byw yn fy nghartref rhai wythnosau wedyn, ond wrth chwarae Le Kov ar y foliwm uchaf posib (sori cymdogion), a chael bŵgi iddo fo rownd y tŷ (fel y bydd rhywun yn ei wneud), ges i fy atgoffa o’r ffaith amlwg mai dau brofiad gwahanol iawn ydi profi gig byw a gwerthfawrogi albwm wedi ei gynhyrchu.

Mae Le Kov yn syfrdanol, ac roedd cael profi y gampwaith yma’n fyw yn fraint. Mae Gwenno yn artist beiddgar a’r hyn mae hi’n ei wneud mor gyffrous. Nid yn unig ydi hi’n rhannu a normaleiddio Cernyweg trwy albwm pop, ond mae hi’n herio ffiniau cerddoriaeth gyfoes trwy’r bydoedd cerddorol mae hi’n ei greu. Mae Le Kov yn golchi drosta ti o’r eiliad ti’n dechrau gwrando, a gair fydd wastad yn codi pan y bydda i’n trafod Gwenno ydi soundscape. Mae hi’n dy wahodd di i mewn i’w soundscape unigryw ei hun a’n dy ail-fedyddio di, mewn ffordd, gyda’i gweledigaeth greadigol.

Mae gwrando ar Le Kov fel dianc i ryw fyd 70aidd seicadelig yn frith o drawsacennu ac alawon bachog. O hud ‘Tir Ha’ Mor’, hwyl ‘Eus Keus’ i ryfeddod ‘Herdhya’, chewch chi ddim eich siomi gan yr amrywiaeth. Y peth mwyaf cyffrous am Le Kov yw’r wefr o fedru ymgolli mewn iaith sydd yn teimlo’n gyfarwydd ond eto mor ddiethr i ni’r Cymry Cymraeg. Er bod pellter daearyddol yn ein gwahanu, mae hanes yn cysylltu Cernyw a Chymru a’n heithioedd yn gwreiddio o’r un lle. Mae’r albwm yn mynd â ni ar daith amgen gan gyfleu yn gerddorol y catalydd a ysbrydolodd Gwenno i greu yr albwm, sef teithiau awyren yr artist Peter Lanyard dros Gernyw. Gallwn glywed synau cerddorol yn dynwared sŵn injan yn nechrau ‘Hi a Skoellyas Liv a Dhagrow’, ac yn achlysurol drwy’r albwm, yn cyfleu yr hediadau hyn. Artist oedd Lanyard a geisiodd adlewyrchu hanes Cernyw yn ei beintiadau haniaethol. Teithiodd dros Gernyw i geisio cael golwg gwell, mwy manwl, o’r tirwedd.

Mae Gwenno yn cynnig tirwedd newydd sbon i ni fel Cymry Cymraeg trwy greu albym pop Cernyweg. Mewn ffordd mae hi’n bwydo ein dealltwriaeth o’n hunaniaeth a’n cryfhau ein cysyniad o sut beth yw perthyn, a bodoli, o fewn cymdeithas leiafrifol. Mae cyd-destun ehangach i’n Cymreictod, ac mae ein teulu Celtaidd yn ymestyn ymhellach na’r ffin. Dydi’r Gernyweg ddim yn rhwystr. Mae’n agor deialog a’n dangos pŵer a gallu un llais, llais Gwenno, i herio trwy gerddoriaeth. Mae ei grym yn amlwg o’r sylw mae Le Kov wedi ennill yn y cyfryngau, o Lundain i Efrog Newydd!

A ninnau bellach yn oes o senglau a rhestrau chwarae, os gwrandewch chi ar unrhyw albwm yn ei gyfanrwydd yn 2018 sicrhewch mai Le Kov sydd yn hawlio sylw eich clustiau. Mae Gwenno yn artist sydd yn rhoi cymaint i’w chynulleidfa a dydi’r miwsig, na’r naratifau, yn tawelu unwaith i’r crynoddisg, neu’r feinyl, stopio troi.

 

Oes gan gerddorion Cymru dueddiad i’w chwarae hi’n saff er mwyn plesio eraill?

Mae’r drafodaeth am gyflwr beirniadaeth gerddorol yng Nghymru yn parhau, ac mae Elis Derby yn defnyddio ei erthygl gyntaf ar gyfer SaS er mwyn ei dweud hi fel y mae hi am y mater.

Elis Derby.jpg

ELIS DERBY

Heb amheuaeth bu 2017 yn flwyddyn hynod ffrwythlon i gerddoriaeth Gymraeg, o gyweithiau newydd gan rai o’n grwpiau mwyaf adnabyddus (Yws Gwynedd a’r Eira yn enghreifftiau), i’r holl fandiau newydd cyffrous ddaeth i’r amlwg, megis Serol Serol, Pasta Hull, Adwaith, a Gwilym; beth fydd gan 2018 i’w gynnig felly?

Wrth gwrs, wrth greu a rhyddhau cynnyrch, mae ymateb cynulleidfa yn cael ei ystyried o ddifrif gan y mwyafrif o artistiaid – boed ar ffurf ffigyrau gwerthiant, nifer y gwrandawiadau ar safleoedd ffrydio, neu faint y dorf sydd yn mynd i gigs. Does dim modd osgoi beirniadaeth, boed yn bositif neu negatif, ond dwi’n teimlo ar adegau bod gennym dueddiad fel Cymry i ganmol artistiaid am eu gwaith, heb boeni llawer am ei ansawdd, ‘oherwydd ei fod o’n Gymraeg’, a dyma sy’n codi’r cwestiwn; oes rhaid i hyn fod?

Mae’r Gymraeg yn un o ieithoedd hynaf Ewrop ac yn hollbwysig i’n hunaniaeth fel cenedl, felly yn naturiol, mae sicrhau ei pharhad yn flaenoriaeth, e.e. drwy gefnogi mentrau iaith, busnesau Cymraeg lleol, ac wrth gwrs, drwy ei defnyddio o ddydd i ddydd. Mae hi’n ymddangos bod annog a chefnogi artistiaid Cymraeg yn hanfodol i sicrhau ei pharhad. Ydi hi felly yn anfoesol i gyflwyno beirniadaeth negyddol, neu fynd yn erbyn cynnyrch a gyflwynir yn y Gymraeg? Mewn gwlad mor fach gyda diwylliant mor gyfoethog, a ddylsen ni fod yn cefnogi ac edrych allan am ein gilydd yn hytrach ‘na ffeindio esgus i wrthdaro?

O brofiad personol yn perfformio/recordio yn y Gymraeg, rwy’n gallu gwerthfawrogi beirniadaeth, hyd yn oed os yw’n anffafriol. Wedi’r cyfan, mae gan bawb yr hawl i leisio barn, a gall beirniadaeth wael arwain at eich datblygiad fel cerddor, a’ch galluogi i ddysgu o’ch camgymeriadau. Mae gan yr agwedd bod angen cefnogi a chanmol rhywbeth ar y sail ei fod o yn Gymraeg y potensial i fod yn hynod niweidiol i ddiwylliant Cymru, gyda’r cyfryngau yn dueddol o anwybyddu neu hyd yn oed geisio tawelu unrhyw un sy’n lleisio barn sydd yn groes i beth maent eisiau ei glywed. Un enghraifft sydd wedi ei drafod ar y blog yma yn barod yw’r stŵr yn dilyn uwchlwythiad ‘Geith Bryn Fon Fynd i Ffwcio’ i Soundcloud gan Pasta Hull. Roedd yr ymateb yn un cymysg: nifer yn diawlio unrhyw un oedd â’r wyneb i ddweud gair drwg am “Bryn ni”, ac eraill yn ei ystyried fel chwa o awyr iach am beidio’i chwarae hi’n saff drwy greu cynnyrch ‘radio gyfeillgar’.

Wrth edrych ar hanes cerddoriaeth yr ugeinfed ganrif yn gyffredinol, roedd y genres cerddoriaeth sy’n cael eu hystyried erbyn heddiw fel rhai hanfodol i’r holl ddatblygiad, ar y pryd yn mynd yn groes i’r ‘prif lif’. Er enghraifft, roedd caneuon Roc a Rol y 50au ar y pryd yn cael eu gweld yn rhywbeth bygythiol i’r genhedlaeth hŷn, ond yn eithriadol o gyffrous i bobl yn eu harddegau. Roedd hi’n sefyllfa debyg pan ymddangosodd cerddoriaeth punk ynghanol y 70au, ac yn y 90au roedd yna bwysau i ddewis ar ochr pwy yr oeddech chi; Blur ta Oasis?

Gwrthdaro a thrafodaeth o fewn y sin gerddorol sy’n ei gwneud yn ddifyr ac yn iach, gan ei fod o leiaf yn ysbrydoli mwy i gyfrannu, gan achosi esblygiad cyson. Hyd yn oed yng Nghymru, motif band fel Edward H. Dafis oedd bod yn wrthbwynt i’r caneuon acwstig poblogaidd oedd o gwmpas ar y pryd, gan synnu cynulleidfaoedd gyda’u perfformiadau bywiog, eu synau gitar trwm a’u lyrics awgrymog. Ac yn ddiweddarach, ymddangosodd bandiau fel yr Anrhefn i drio ‘topio’ hynny gyda lyrics mwy eithafol. Erbyn hyn wrth gwrs, mae’r ddau fand hwn yn cael eu hystyried fel rhai o fandiau gorau Cymru erioed. Daw enghraifft mwy diweddar o Ŵyl Gwydir 2014 (heddwch i’w llwch): clywed Iwan Fôn o’r Reu yn sgrechian i’r meic yn ystod eu perfformiad, “Pwy sy’n licio Bromas? ACHOS DWI FFOCIN DDIM!”, gan gyfeirio at y band o Gaerfyrddin. Mewn gwlad sydd ar adegau yn ymddangos fel cenedl sy’n gaeth i nostalgia, mi ddylien ni fod yn croesawu syniadau newydd yn hytrach na’u distewi. Gallwch hyd yn oed ei ddehongli fel codi ymwybyddiaeth! Pam bod angen mynd dros ben llestri pan gyflwynir barn sydd yn mynd yn erbyn y graen? Cyn belled â bod artistiaid Cymraeg dal i ryddhau cynnyrch, be di’r otch?

SAIN 2018: Los Blancos

GETHIN GRIFFITHS
Sain Sigrid fydd yn nodweddu cerddoriaeth 2018 yn ôl y BBC, ond ar ôl rhoi gwobr i Los Blancos fel band i’w gwylio yn ystod y flwyddyn i ddod, eu sain nhw sydd yn denu sylw SaS!

_61C0273.jpg

Ers y tro cyntaf i ni glywed Los Blancos yn yr Hen Lew Du, Aberystwyth, fis Chwefror diwethaf, roeddem ni’n gwybod yn syth eu bod nhw’n wahanol. Roedd ‘na gymhariaethau cyffrous yn sbarduno ein trafodaeth yn syth.. Radiohead cynnar.. ‘Dy nhw’n fwy punky na hynny? Grunge? Beth bynnag yr oedd o, roedd o’n gwneud rhywbeth i ni…


YR AELODAU

Fel aelod o Y Gwyryf a Tymbal, mae Gwyn Rosser, yn gerddor cyfarwydd i’r dilynwyr mwyaf craff, ac er i Alffa ddatgan yn gyson mai Tymbal yw un o’u prif ddylanwadau nhw fel band, mae Los Blancos yn gyfle iddo gyrraedd clustiau mwy o wrandawyr nac erioed o’r blaen. Mae ei lais, ei leferydd a’r ffordd y mae’n ymestyn ei eiriau’n cynnig ei hun yn berffaith i’r sain slacyr hwn, fydd yn ôl ein gwobrau ni, yn dod i amlygrwydd pellach yn ystod y flwyddyn fawr sydd o’n blaenau.

Mae unig aelod arall Tymbal, Emyr, yn ogystal â Dewi ac Osian, yn ymuno â Gwyn fel pedwar o ffrindiau ers dyddiau ysgol. Er ein bod ni wedi penderfynu eu bod yn creu synau slac, mae yna baradocs yn y ffaith bod eu cyfeillgarwch yn tynnhau’r holl beth, yn dechnegol os nad yn gysyniadol.

_61C0373.jpg


EU CANEUON HYD YN HYN

Unwaith eto, nid yw’r gair slacyr yn rhoi digon o glod i’r pedwar am eu gallu i ysgrifennu ac adeiladu caneuon. Mae ‘na rywbeth ffres am y ffordd y maen nhw’n strwythuro eu caneuon ac yn cuddio’r hooks yn y mannau perffaith ar gyfer chwarae a’n disgwyliadau. Mae pawb wedi bod yn barod iawn i’w cymharu â’r Velvet Underground yn ddiweddar, hefyd, a lle’r ydw i’n deall hynny, mae dylanwad y Velvets yn tueddu i effeithio ar bob band indie o’r math hwn. I mi, mae’r sain yn ffres ac yn gyffrous, ac am fod yn nodweddu 2018, gobeithio.

Mae pedair cân, ar ryw ffurf neu’i gilydd, ar gael i’w clywed ar SoundCloud.

Clarach

Os ydych chi’n ymlacio ar draeth Clarach, ger Aberystwyth, rhywbryd dros yr haf, rhowch y gân yma yn eich clustiau. Hon oedd y gân gyntaf i ni ei chlywed ar record ganddynt, ac mi’r oedd clywed y sain hamddenol yma am y tro cyntaf yn dal dychymyg yn syth. Fodd bynnag, mae ‘na ryw sinigaeth eironig yn perthyn i’r geiriau, sydd yn gwneud i chi feddwl ychydig yn ddyfnach. Mae’n anodd credu mai demo ydy hon!

Mae’n Anodd Deffro Un

Roedd 2017 yn flwyddyn dda am lyrics clyfar, bachog, ac mae hon yn ffitio yn y categori hwnnw yn berffaith. Uchafbwynt y gân, heb os, yw’r linell, ‘Mae’n anodd deffro un sy’n esgus cysgu’. A dweud y gwir, mae’n anodd prosesu’r fath ddatganiad, ac mae’n gwneud i chi ystyried os yw’n golygu rhywbeth o gwbl, ond mae’n adlewyrchu eironi crafog y band yn berffaith. Hon oedd y gân gyntaf i ni ei chlywed ganddynt ar sianel SoundCloud Libertino, ac mae disgrifiad y label o’r band ac o’r gân yn werth i’w ddarllen. 

 

Datgysylltu

Er mai ‘Aros o Gwmpas’ gan Omaloma ennillodd ein gwobr fel cân orau 2017, ac yn gwbl haeddiannol o wobr Selar fis nesaf (gobeithio), hon oedd y gân gafodd y mwyaf o argraff arna’ i yn ystod y flwyddyn. Mae hynny’n ddatganiad mawr i’w ddweud, yn enwedig gan mai ym mis Rhagfyr y bu iddi gael ei uwchlwytho ar SoundCloud, ond mae hon yn gwneud rhywbeth i mi nad ydw i’n gallu ei egluro. Mae ‘na rywbeth am y ffordd y maen nhw’n adeiladu tensiwn anhygoel drwy’r gân, a’r groove llac cyffredinol sydd yn rhedeg drwyddi, yn gwneud hon yn glasur yn barod. Fedra’ i ddim disgwyl clywed hon yn fyw.

 

Chwarter i Dri

Mae ‘na rai sydd eisiau bod yn wahanol, does, ac mae ‘na rai, heb os, am ddweud ‘Well gen i Chwarter i Dri, fy hun’. Byddwch fel ‘na, ‘ta. ‘Dw i’m yn gweld bai arna chi, gan bod yr ochr arall i’r sengl ddwbl yn cynnig rhywbeth gwahanol i Datgysylltu. Mae ‘na naws fwy hwyliog i hon, ac er nad oes geiriau i’r gytgan, mae modd canu hefo hi os ewch chi ar fws heb do o gwmpas y ddinas ac anghofio am eich bywyd a’ch poenau. Fodd bynnag, unwaith eto, mae’r geiriau’n llawer tywyllach na’r disgwyl, ac mae’n apelio at yr athronwyr mwy dwys yn ein plith, yn ogystal â’r indie kid arwynebol.


EU LABEL

Ers sefydlu eu hunain fel Decidedly Records yn ystod misoedd olaf 2016, mae label Libertino wedi datblygu i fod yn label anhygoel o gyffrous. Ers ail sefydlu o dan yr enw newydd, ac ers iddynt arwyddo nifer fawr o artistiaid gwych dros y flwyddyn ddiwethaf, mae eu hagwedd a’u hallbwn wedi creu argraff ar y cyfryngau a’r gynulleidfa fel ei gilydd. Mae’r bartneriaeth rhwng Libertino a Los Blancos yn un perffaith, gan bod y ddau yn cynrychioli meddylfryd eang a blaengar sydd wedi trawsnewid y ffordd y mae rhywun yn meddwl am gerddoriaeth yn y presennol. Mae Los Blancos yn ymuno ag artistiaid fel Adwaith, Argrph a Papur Wal i enwi dim ond rhai, ac mae’n rhaid iddynt ryddhau mwy o bethau ar ffurfiau ehangach na SoundCloud dros y misoedd nesaf i fwy o bobl gael mwynhau eu cynnyrch anhygoel ar raddfa fwy.

Libertino


BETH SYDD I DDOD?

Er bod Datgysylltu a Chwarter i Dri i’w clywed ar SoundCloud yn barod, bydd y band yn ail ryddhau’r sengl ddwbl fel rhan o Ddydd Miwsig Cymru, ar y 9fed o Chwefror eleni. Yna, yn ôl Libertino, bydd yna ddwy sengl i ddod dros yr haf, ac albwm, gobeithio, erbyn diwedd y flwyddyn. Os y daw’r holl gynnyrch yma i gyd allan yn ystod y flwyddyn, does gen i ddim amheuaeth mai sain Los Blancos fydd sain 2018.

Los Blancos.jpg

Lluniau o Los Blancos gan The Shoot

Os ydych chi yn ardal Caerdydd ac eisiau profi sain 2018 yn fyw, ewch i Glwb Ifor bach nos Iau yma! Bydd Los Blancos yn rhannu llwyfan â Breichiau Hir, Y Sybs a DJ Break My Heel.

Adolygiad: Gig Band Pres Llareggub, Omaloma a Ffracas yn Neuadd Ogwen, 27/12/17

GETHIN GRIFFITHS

Band Pres Llareggub.jpg

Llun gan Fand Pres Llareggub

Rhwng y Nadolig a’r flwyddyn newydd, mae’r byd yn stopio. Dydy o ddim, wrth gwrs, ond mae o. Mi wnes i ddisgwyl ychydig cyn ysgrifennu adolygiad i wneud yn siŵr nad oeddwn i’n dioddef o’r syndrom sydd yn dod yn sgil y cyfnod trachwantus yma. Ond, ydy hynny’n beth da? Wedi’r cyfan, cynhaliwyd y gig yn fwriadol i ffitio yn y cyd destun hwnnw. Mae’n debyg mai’r hyn y buaswn i wedi ei ysgrifennu y diwrnod wedyn oedd ‘WAAAAW CLASS, ‘DOLIG, WOOO’, tra’n paratoi gwydraid o brosecco ar gyfer y bore wedyn. Fuasai hynny ddim yn ddiddorol i unrhyw un, am wn i. Felly, ydy, mae werth gadael pethau am ychydig. Am wn i.


Un peth y galla’ i ei ddatgan gyda sicrwydd yw mai Neuadd Ogwen yw’r lleoliad gorau, yn nhermau’r berthynas rhwng y sain, yr ystafell a’r ymdeimlad cyffredinol o amgylch y lle, i gynnal gig yng Ngwynedd. Mae hanes cerddorol cyfoethog Bethesda a chymeriad y gymuned yn sicr yn ychwanegu at yr holl beth yn yr isymwybod, ond mae’n ffitio’n berffaith yn y canol rhwng gig ‘mawr’ a gig ‘agos’, os yw hynny’n gwneud unrhyw synnwyr o gwbl.

Roedd dau allan o dri o’r artistiaid yn rai oedd yn chwarae yn y gig yn Pontio ym mis Hydref, sef Ffracas ac Omaloma, ac o gofio’r hyn yr oeddwn yn ei deimlo am eu perfformiadau nhw bryd hynny, roedd y penderfyniad o’u cyfuno nhw â Band Pres Llareggub yn teimlo’n un od o flaen llaw. A dweud y gwir, o ran ymdeimlad, egni a chysondeb, mi’r ydw i dal yn teimlo felly, ‘dw i’n meddwl.


Mae ‘na rywbeth diddorol iawn am Ffracas. Er nad oedd eu EP diwethaf, Maer nos yn glos ond mae ffos rhyngtha ni, yn cynnwys yr un ymdeimlad amrwd a chyffrous â’r EP cyntaf a wnaed ganddynt flwyddyn ynghynt, maent yn parhau i ddal fy sylw, diolch i’w hagwedd a’u hedrychiad ar y llwyfan. Gallwch ddyfalu pwy yw’r brêns, pwy yw’r un mwyaf hyderus, pwy yw’r cerddor gorau, a gallwch gael trafodaeth ddiddorol am y berthynas y maen nhw’n ei harddangos wrth chwarae’n fyw. Mae’n gwbl amlwg eu bod nhw wedi arfer gweithio â’i gilydd yn aml, drwy ymarfer neu drwy gigio, er eu bod nhw’n dal i fod mor ifanc. Mae hynny’n dangos, ac roedd eu perfformiad nhw mor dynn unwaith eto. Chefais i erioed mo’r fraint o weld Ffa Coffi Pawb yn chwarae’n fyw ym Methesda, gan fy mod i’n rhy ifanc o lawer, ond mi gefais i ddychmygu fy mod i wedi gwneud hynny am dri chwarter awr, diolch i Ffracas.


Omaloma, Omaloma, Omaloma. Y ffenomen a ddaeth o nunlle, ond eto’n ffenomen sydd yn ddiolch i ddatblygiad graddol George Amor fel cerddor ers dyddiau Sen Segur. Roedd pawb yn ymwybodol nad oedd George, fel ei gyd-Seguryddion sydd bellach wedi ffurfio grwpiau eraill, yn gerddor arferol o bell ffordd, ond feddyliodd ‘na neb, erioed, bod yna ‘Aros o Gwmpas’ rownd y gornel. Ac felly, yn naturiol, roedd dyfodiad Omaloma fel band byw yn un hir ddisgwyliedig. Mae’r grŵp yn cynnwys rhai o’r cerddorion gorau all Cymru ei gynnig, does dim dadlau yn erbyn hynny, ac maen nhw’n tried and tested erbyn hyn. Ond, i mi, ‘dw i’n credu bod yr anthemau arallfydol yma’n gofyn am berfformiadau sydd ychydig yn fwy corfforol ‘na’r hyn y maen nhw’n ei gynnig. Mae popeth ychydig yn rhy debyg i’r traciau ar y radio, ac o edrych ar berfformiadau Mac DeMarco o ganeuon eithaf tebyg, ‘dw i’n gweld lle i fwy o arbrofi’n theatrig hefo’r holl beth. ‘Dw i’n deall apêl shoegaze, a pan mae’n effeithiol, mae’n effeithiol, ond alla’ i ddim helpu meddwl bod ‘Ha Ha Haf’ a ‘Cŵl ac yn Rad’ yn cynnwys digon o bop pur i ofyn am fwy o gysylltiad rhwng y gynulleidfa a’r artist. Mi’r oedd y set yn berffaith, ond doedd ‘na ddim digon o gyffro i mi yn perthyn iddo fo. Drwy gigio’n gyson, mewn lleoliadau amrywiol, ‘dw i’n gobeithio y bydd hynny’n rhywbeth y bydd y pedwar yn gweithio arno fo yn y dyfodol.

Rhaid cofio, fodd bynnag, nad oedd yr artist olaf i ymddangos ar y llwyfan yn lawer o help i berfformiad Omaloma. Mewn gig ‘chydig mwy quirky, mi fuaswn i wedi bod yn hapusach fy myd o lawer hefo hynny, ond mi’r oeddwn i mor ymwybodol o’r chwistrelliad o egni ac adrenalin oedd o fy mlaen. Wrth adolygu eu halbwm newydd ar gyfer y Selar a Radio Cymru yn ddiweddar, mi oeddwn i’n feirniadol o’r ffaith nad oedd y recordiadau’n cyrraedd uchelfannau eu perfformiadau byw, a heb os nac oni bai, dim ond cefnogi fy natganiad wnaeth perfformiad Band Pres Llareggub fel headliners. Nid gallu firtwosig y cerddorion sydd yn sefyll allan yn unig, ond eu gallu i gynnal egni a brwdfrydedd am amser hir drwy greu sioe weledol anhygoel yn ogystal ag un clywedol. A dweud y gwir, does dim angen lleisydd arnyn nhw gan eu bod nhw’n medru cyfleu alawon rhai o’n hoff ganeuon mor gelfydd. Ond, wedi dweud hynny, ni chafwyd siom wrth i Alys Williams eu hymuno nhw… a doedd neb yn disgwyl iddi ganu ‘You Got the Love’. Pwy feiddia fod yn Candi Staton? Pwy feiddia fod yn Florence? Alys wnaeth, ac Alys lwyddodd. Ar ôl hit ar ôl hit, cover ar ôl cover, mewn set oedd yn llifo mor wych nad ydw i’n cofio’r gerddoriaeth yn stopio rhwng bob cân, beth ar wyneb y ddaear oedd y tu ôl i’r penderfyniad i chwarae Thrift Shop?! Ond, mi’r oedd hi’n ‘Ddolig, a fi oedd ffan mwyaf Macklemore am bum munud. (Mi ‘naethon nw ryddhau llwythi o falŵns enfawr i mewn i’r gynulleidfa ‘fyd.. a mi nesh i gyrraedd un, unwaith. O’dd hynny jest yn wych.) Es i Fangor wedyn i chwilio am glwb i gario ‘mlaen. Doedd ‘na nunlle yn ‘gorad. Ond mi achosodd Band Pres Llareggub i fi golli fy ngallu i resymu am un noson ym mis Rhagfyr.

Pwy a ŵyr be’ fuaswn i’n ei feddwl o’r un gig mewn unrhyw fis arall o’r flwyddyn, ond a’ i ddim i feddwl am hynny rwan. Only got twenty dollars in my pocket

Welodd ‘na neb 2017 yn dod… ac oes modd rhagweld 2018?

GETHIN GRIFFITHS

‘Da ni’n siarad mewn seiniau. Space Pop. Slacker Rock. ‘Da ni’n siarad am Gaerfyrddin, am Llanrwst, am Gaerdydd. ‘Da ni’n sôn am Libertino. ‘Da ni’n sôn am Neb, ond yn sôn am bawb, yn cynnwys merched. ‘Da ni’n sôn am Aros o Gwmpas, heb aros yn ein hunfan. ‘Da ni’n sôn am ddyfodol Ffarout, yn nwylo Los Blancos, Cadno a Hyll. ‘Da ni’n sôn am sîn sydd yn adnewyddu ei hun, Adwaith ar ôl Adwaith. ‘Da ni’n sôn am Ani Glass. Class. ‘Da ni’n sôn am y Pasta, y Pys a’r Papur, yr Alffa a’r Omaloma. Does neb yn ein rheoli ni, a ni sydd yn gyfrifol am ein ffawd ein hunain. Chwalu bob dim. Smash ‘em. Mae unrhyw beth yn bosib. Mi allwch chi wneud deg sigarét bara’ am byth, hyd yn oed. Mae’r allt, hir, serth, a’r pwysau trwm yn eich dwylo yn Hen Hanes, ac mae egni newydd, gobeithiol 2017 yn barod i’w orfodi ei hun ar gynfas wag 2018. Achw met.


Welodd ‘na neb 2017 yn dod. Heblaw am isymwybod Gruff Libertino, efallai. Mae popeth yn teimlo’n ffres, a’r peth gorau am yr holl beth yw’r ffaith nad yw’r gorau y tu ôl i ni. Mae mwy i ddod gan y don newydd o artistiaid sydd yn brwydro’n galed i fod yn gyfoes ac yn gyfredol, ac yn gwrthod setlo ar hen soffa gyfarwydd SRG y blynyddoedd a fu. Lle awn ni rwan, ar ôl cyrraedd y ‘brig’? Newid y ‘brig’, dyna be’. Dydy popeth ddim yn berffaith ac yn bur, ac mae dylanwadau artistiaid fel Tame Impala a Mac DeMarco mor amlwg â theulu o bengwins yn y Sahara, ond ‘da ni’n mynd i rywle. Efallai fy mod i wedi cyffroi’n ormodol am ambell artist, ond dyna sy’n wych. Mae artistiaid yn chwilio am eich emosiynau chi ac yn barod i’ch tywys ar daith, nid yn barod i gyfeilio eich taith flynyddol i gae’r Eisteddfod. Lle awn ni rwan? Dim syniad. Mae angen mwy o gigs, mae angen mwy o gyfleoedd i glywed y cyffro a sbardunodd y newid yn 2017 yn fyw o’n blaenau. Mae angen mwy o albyms, mae angen mwy o back catalogue i sbio’n ôl mewn pum mlynedd. Dw i isio barnu pumed albwm Los Blancos am fod yn rhy poppy yn 2025. Dw i isio canmol Adwaith am gofleidio hip hop yn eu pedwerydd albwm. Dw i isio clywed albwm back to basics Yr Eira, dw i isio clywed Fleur De Lys yn troi pennau’r beirniaid mwyaf llym ar ôl rhyddhau eu seithfed albwm gysyniadol. Dw i isio gweld pethau’n Datblygu ac yn adnewyddu cyn chwalu. Dw i isio casau, dw i isio gwironi.


‘Dw i wedi ceisio gorfodi rhyw naratif ar y flwyddyn, fel ymateb, ac fel gwrthwyneb i’r hyn a fu, ac efallai nad ydych yn cytuno. Efallai eich bod yn meddwl bod 2017 wedi bod yn flwyddyn ‘ddiddorol’, ac yn flwyddyn o ambell diwn. Gwych, cawn adael 2017 yn y fan a’r lle. Ond i mi, mi fuaswn i wrth fy modd yn meddwl  ein bod ni wedi dechrau rhywbeth pwysig a chyffrous, a mewn gwirionedd, os mae ‘na ddigon o bobl yn barod i wthio’r naratif hwn ac yn barod i brofi hyn yn wir, dyma’n union wnaiff ddigwydd. Dim amheuaeth. ‘Alla i ddim meddwl am 2017 heb feddwl am y dyfodol. Ym mhob ffordd, mi o’n i’n caru, casau a theimlo dim byd am 2017.

Efo be? Efo chips.


Yn ôl yr arfer, bydd Chris yn ceisio ateb cwestiynau Geth ac yn rhagweld beth fydd yn digwydd yn 2018 yn fuan… Beth ydych chi’n ei feddwl??

Gwobrau SaS 2017!


Gyda blwyddyn arall wedi mynd heibio, mae’n amser dilyn trywydd traddodiadol a gwobrwyo ein hoff bethau o 2017. Cafwyd nifer o senglau ac EPs gan fandiau newydd a chyffrous, tra’r oedd rhai o’r artistiaid mwyaf profiadol yn rhyddhau albyms gwych. ‘Doedd pob penderfyniad ddim yn hawdd o bell ffordd, a gallwch wylio Chris a Geth yn dadlau trafod y categorïau draw ar ein tudalen Facebook ni.


Dyma ni! Enillwyr Gwobrau SaS 2017:

Albwm y Flwyddyn: Toddi gan Yr Eira

Lyric y Flwyddyn: “Mae gen i ddeg sigaret i bara am byth os da chi’n credu mewn hud a lletwith” o Efrog Newydd Efrog Newydd gan Hyll

Cover y Flwyddyn: Ar Draws y Gofod Pell gan Yucatan (fersiwn o Across The Universe gan The Beatles)

Digwyddiad Byw y Flwyddyn: Gig FEMME yn Y Parrot Caerfyrddin gyda Ani Glass, Adwaith a Chroma

Band i’w Gwylio yn 2018: Los Blancos

Arwr y Flwyddyn: Labeli bychan Cymru!

Record Fer y Flwyddyn: Hyll gan Hyll

Cân y Flwyddyn: Aros o Gwmpas gan Omaloma

Artist y Flwyddyn: Adwaith