Croeso!

Croeso i Sôn am Sîn, gwefan sydd yn trafod y gerddoriaeth ddiweddaraf o Gymru.

ERTHYGLAU: Porwch drwy’r erthyglau yn y ffrwd isod, neu dewisiwch gategori.

PODLEDIADAU: Ydych chi’n un gwell am wrando na darllen? Gwrandewch ar ein podlediadau ni yma!

Diddordeb mewn cyfrannu at ein blog? Ebostiwch ni – blog.sonamsin@gmail.com

Dilynwch ni ar

|| TwitterFacebook ||

Golwg ar… Elis Derby!

OWAIN WILLIAMS

Yn dilyn ei gyfweliad â Lewys, Owain Williams sydd yn gofyn Pam? Sut? Pwy? Pryd? Ble? wrth Elis Derby. Ers i Frwydr y Bandiau 2018 gynnig platfform naturiol iddo arbrofi gyda’i sŵn synth-gitâr, mae Elis wedi profi cryn dipyn o lwyddiant cynnar…

elis derby 2

Diolch am gytuno i gymryd hoe byr o’r gitâr ac i rannu ambell beth gyda SaS! Yn dilyn cyflwyno’r band i’r Selar ym mis Hydref, oes gan y band gyfeiriad cysyniadol penodol bellach?

Ar ddiwedd y dydd – dwi jest yn joio cyfansoddi/perfformio! Gyda Chwalfa yn cyrraedd diwedd naturiol llynedd, roedd dod a’r band yma at ei gilydd yn esgus go dda i allu bod nôl ar lwyfan yn gneud be dwi’n licio fwya’. Dyna oedd yr unig hwb ar y dechrau beth bynnag! O ran cerddoriaeth, dwi wastad wedi bod yn ffan o dechnegau ysgrifennu glam/alternative rock- drwy fod fymryn mwy cymhleth na chaneuon ‘pop’ cyffredinol, ac yn croesi’r ffin bob hyn a hyn- felly amwni, just bod fymryn yn wahanol i be sy’n mynd ymlaen yng nghanol bwrlwm cerddoriaeth Cymraeg ar y funud yw’r nod. Dwi’n dal i weithio ar y hynny…

Er bod y prosiect yn gymharol newydd, mae’r arwyddion cynnar yn awgrymu y gallai 2019 fod yn flwyddyn lwyddiannus iawn i’r band. Dim ond tair wythnos o’r flwyddyn sydd wedi bod, ac mae wedi llwyddo cael Trac yr Wythnos ar BBC Radio Cymru, sesiwn fyw ar Ochr 1, yn ogystal â chyrraedd rhestrau byrion ‘Artist Newydd Gorau’ a ‘Fideo Cerddoriaeth Orau yng Ngwobrau’r Selar.

Ydy hi’n afresymol i honni bod yr ‘awgrymiadau’ hyn yn dy glymu i’r prosiect er mwyn sicrhau llwyddiant hir dymor?

Mewn gwirionedd, y gynulleidfa gyffredinol dwi’n ceisio uniaethu hefo fwyaf. Mae clywed pobl yn gwybod geiriau dy ganeuon ac yn mwynhau dy waith yn wefr dwi’n gaeth iddo! Yn sicr, mae hi’n gyffrous iawn cael y cyfleoedd i wneud sesiynnau acwstig, gigs, a gweld dy enw ar restrau enwebu Gwobrau’r Selar, ond mae o hefyd yn hwb anferthol i rywun sydd yn dechrau allan. Dwi’n meddwl mai gwraidd pob llwyddiant yw gwaith caled. Gan nad wyf yn rhyddhau fy ngherddoriaeth trwy label cerddoriaeth, dwi’n ffeindio’n hun yn gwneud y gwaith hyrwyddo i gyd (hefo help ambell gyfaill ar Facebook..), felly mae unrhyw help i gael dy enw allan ‘na yn cael ei werthfawrogi yn fawr iawn!

Yn bersonol, credaf bod sain unigryw Elis wedi ynysu o weddill cerddoriaeth Gymraeg. Yn glywedol ac yn weledol, mae dylanwad Mac DeMarco yn amlwg ond gellir hefyd glywed atseiniau cynnil o gerddoriaeth artistiaid megis Hers, Underwater Boys a Banes World yn ei ddeunydd diweddaraf.

Wrth dyrchu drwy stwff  o dy dudalen SoundCloud, a’i gymharu â’r deunydd mwy adnabyddus, wyt ti’n cytuno bod dy gynnyrch yn genre-crossing?

Dwi’n gwrando ar nifer o wahanol genres, a felly yn isymwybodol yn cael fy nylanwadu ganddynt amwni. Dio ddim syndod clywed bod gwrandawyr yn clywed cymysgedd o genres yn fy ngwaith! Rwy’n cofio ystod eang o gerddoriaeth yn cael ei chwarae ar y stereo o gwmpas y tŷ pan roni’n tyfu fyny- dwi’n tybio mai o fanno mae’r amrywiaeth o ddylanwadau yn dod. Digwydd bod, ffeindiais hen gasette yn ddiweddar a recordiwyd gan mam a dad 20 mlynedd yn ôl, ohona i’n siarad am be fues i’n gwneud yn ystod y dydd aballu ( mwydro ‘di’r rhan fwyaf )- ond erbyn y diwedd dwi’n gwneud perfformiad byr o ganu cerddoriaeth rhaglenni plant bach y pryd- ‘Pingu’ a ‘Sam Tan’ aballu, a roni reit impressed hefo fi fy hun am ba mor dda oni’n gallu cofio alawon a geiriau, i gysidro mai dim ond dwy oed oeddwn i ar y pryd! Felly yn amlwg, roedd geni ddiddordeb mewn melodi a rhythm o oedran cynnar iawn.

Gellir gategoreiddio Elis Derby dan deitl hynod o ramantus, hypnagogic pop, neu i fi – cymysgedd cŵl o roc-slac, jangle-pop a jizz-jazz. [Mae’r math amhenodol yma o gerddoriaeth yn agor y drws i drafodaeth ehangach erthygl SaS!]. Wyt ti wedi mynd ar ôl yr estheteg yma yn fwriadol?

Heb os, mae Mac Demarco yn ddylanwad enfawr ar fy nghaneuon. Dwi’n edmygu ei dechnegau recordio, ei allu fel cerddor, a safon ei ganeuon- yn ogystal â’r ffaith fy mod wedi cael sgwrs hamddenol iawn gydag ef un tro – lle bu ddigon ffeind i arwyddo fy nghopi vinyl o’i albwm Salad Days. Pan roeddwn yn ysgrifennu fy sengl ddiweddara’, roedd ei albwm ‘Another One’ yn ysbrydoliaeth fawr (gydag un trac yn benodol yn swnio’n hynod debyg i ‘Prysur yn Gneud Dim Byd’- cerwch i ddarganfod eich hunain am ba un dwi’n son!). Mae’r dylanwadau eraill yn cynnwys artistiaid megis David Bowie, The Strokes, The Velvet Underground, The Beatles, yn ogystal â llond llaw o fandiau indie modern. Dwi hefyd yn meddwl bod lyrics yn destun pwysig iawn sy’n cael ei anwybyddu yn aml erbyn hyn- a dwi’n licio ysgrifennu am stwff mwy difyr na’r cysyniad o gariad neu gasineb cyffredinol. Weithiau dwi’n sgwennu caneuon hefo’r bwriad o swnio fel rhywun arall- ond weithiau dwi’n sgwennu stwff just er mwyn plesio fy hun, felly i ateb dy gwestiwn, mae o’n amrywio’n ddyddiol.

Gan dy fod di wedi mynd i’r Brifysgol a bellach yn byw ym Manceinion, i ba raddau mae dy ddylanwadau wedi ehangu yn sgil bod mewn awyrgylch lle mae gigs yn nosweithiol?

Roedd bod yng nghanol cerddorion o bob math o ddydd i ddydd yn hwb mawr i mi o ran fy herio i gyraedd lefel cystal a fy ffrindiau coleg – a cefais fy nghyflwyno i artistiaid a caneuon o bob math. Ac i unrhywun sydd wedi byw yn Manceinion, sanw’n siwr o gytuno ei fod yn amhosib osgoi y cefndir cerddorol sydd i’r ddinas. Pe taswn heb symud i’r ddinas yn 2015- swni o bosib heb gymryd gymaint o ddiddordeb mewn bandiau o’r ddinas megis The Smiths neu The Stone Roses- sydd yn enghreifftiau pellach o fandiau sydd yn dylanwadu ar fy sŵn!

Rwyt ar fin dechrau taith fer o amgylch Cymru yn gigio’r gogledd a’r de, ond yn dechrau’r cwbl, bydd gig yn y Night and Day Café ym Manceinion. Sut brofiad yw perfformio y tu hwnt i’r ffin?

Ffantastig! Perfformiais yno nôl ym mis Hydref, lle cefais ymateb da iawn, er mai canu’n Gymraeg fues i’r holl amser! Dwi’m yn meddwl bod iaith y caneuon yn broblem mewn gigs – y gerddoriaeth sy’n bwysig! Mae Manceinion yn rhan fawr o fy natblygiad fel cerddor – gan fod gigs wastad yn mynd ymlaen yno, gyda nosweithiau meic agored yn gyfle da i ymarfer cynnyrch newydd (roedd ‘Sut Allai Gadw Ffwrdd’ yn gan Saesneg yn wreiddiol, a gafodd ei ysgrifennu i’r perfformiadau hyn).

Mae ambell i gig ysgol yn rhan o’r daith, pa mor bwysig yw digwyddiadau fel hyn?

Pwysig iawn – mewn nifer o achosion, dyma brofiad cyntaf pobl ifanc o weld band cymraeg byw, gyda’r potensial o’u dennu i gigs pellach yn y dyfodol. Sgen i’m cof o fand yn dod i berfformio yn yr ysgol lle bues I – heblaw am Y Bandana yn 2015 ar eu taith ysgolion- ac erbyn hynny roni ‘di bod yn mynd i gigs Cymraeg ers blynyddoedd!

Pa mor anodd yw trosglwyddo’r naws nostalgic a crisp sy’n perthyn ir recordiau cynnar i dy berfformiadau byw?

Un peth roeddwn yn benderfynol o beidio gwneud oedd mynd dros ben llestri yn y stiwdio, gan ei fod wedyn yn sialens ail greu’r naws hwnnw ar lwyfan. Er enghraifft, roeddwn wedi bwriadu cael mymryn o ‘backwards guitar’ ar ‘Sut Allai Gadw Ffwrdd’ (sef recordio darn gitâr arferol, ac wedyn ei chwarae am i nôl yn ystod y broses cynhyrchu- sy’n creu swn anhygoel!) – mi fuasai hyn yn amhosib yn fyw – felly cafodd y syniad ei sgrapio. Roeddwn yn eithaf awyddus o gael teimlad amrwd/stripped back ar fy nghaneuon- gan fy mod yn meddwl weithiau bod cerddoriaeth fodern yn gallu bod yn over-produced, gyda gormod o effeithiau arbennig yn cuddio talent naturiol y cerddorion. Roedd hynny’n un rheswm; y rheswm arall ydi modi’n ffan enfawr o swn The Velvet Underground! Ar y cyfan mae’n hawdd trosglwyddo hyn i berfformiadau byw, gan fy mod mwy neu lai yn chwarae yn union beth sydd ar y record (er mae rhaid cyfaddef bod gitar solo ‘Myfyrio’ yn hen fasdad i chwarae’n fyw!).

Yn Stiwdio Drwm recordiwyd y traciau hyd yma, ai’r gobaith yw dychwelyd i Lanllyfni yn fuan i baratoi am y don nesaf o draciau iw rhyddhau?

Mae gen i lwythi o ganeuon sydd wedi eu cwblhau – yr unig beth sydd rhaid gwneud rwan ydi dewis y goreuon! Dani’n cydweithio yn dda hefo Ifan Emlyn (y cynhyrchydd), felly i Drwm swni’n hoffi mynd i recordio yn y dyfodol. Dyma exclusive bach i chi – dani’n recordio sesiwn one off yn stiwio y New Adelphi yn Salford rhywbryd ym mis Chwefror, i greu EP bach o berfformiadau byw a fydd ar gael ar lein. Nai’m deud dim mwy am rwan!

I gloi, nodyn bach am waith celf trawiadol Efa Lois. Oes yna neges neu naratif ir gwaith?

Cyn i mi ddechrau – swni’n argymell i bawb fynd i weld tudalen instagram Efa Lois, gan fod ei gwaith hi’n anhygoel, yn ogystal â’r ffaith ei bod yn hawdd iawn cydweithio hefo. Dwi’n ysgrifennu yn aml am bobl- felly roedd cael person ar y clawr yn opsiwn reit amlwg, a dyma’r unig friff gafodd Efa o ran dylunio- hi ddoth fyny hefo’r holl syniadau felly dim ond hi sy’n haeddu clod! Toni’m ffansi cael llun ohonof i ar y clawr yn sefyll yng nghanol coedwig yn cydio gitâr neu unrhyw beth naff felly ( nai arbed cloriau felly at pan fyddai’n 60 oed ac yn gwneud albums Country and Western )- felly cael gwaith celf oedd yr opsiwn nesaf. Roni’n ffodus i ddod ar draws gwaith Efa ar rwydwaith cymdeithasol, felly cysylltais yn sydyn i ofyn pe tai ganddi hi ddiddordeb bod yn rhan o’r broses ryddhau- a diolch byth, roedd hi’n awyddus!

Mae ‘na Barrot, Gwdihw a Buffalo yn cerdded mewn i far…

GARMON AB ION
… Mae’r bar di cau.

Depressing yntydi. Llwm iawn a ddweud y gwir a dyw’r sefyllfa ddim chwaith yn gwneud llawer o synnwyr. Ychydig dros flwyddyn yn ôl roedd clybiau nos a bariau Caerdydd dan yr argraff eu bod yn gymharol ddiogel dan oruchwyliaeth newydd y Cyngor a Sound Diplomacy.Wedi protest, gorymdaith ac apêl fe gafodd Caerdydd ei bedyddio fel Dinas Gerdd: roedden ni yn barod i gamu yn hyderus yn  ôl traed San Fran a Vancouver ond ar yr un pryd i ddilyn ein cwys ein hunain. Fe gafon ni seremoni hyd yn oed yn llawn pwysigion y Cyngor, perchnogion clybiau, cerddorion, hyrwyddwyr a datblygwyr. Roedd ’na fap wedi ei greu, a lansiad. Ac roedd ’na fuddsoddiad ariannol. £75000 o bunnoedd wedi ei neilltuo ar gyfer tendar a oedd yn ôl y sôn i arwain y maes.  A be mae’r £75,000 wedi llwyddo i’w wneud? Dim ond achosi i’r map ddyddio a chreu drwg deimlad. Rydyn ni mewn gwaeth sefyllfa nawr nac oedden ni cyn i’r cwmni yma o Lundain (Sound Diplomacy) gyrraedd.

buffalo

Mae effaith cau y drysau yma yn mynd i fod yn un pell gyrhaeddol; fe fydd yn fwy na cholli lleoliad i fynd i weld band yn fyw. Heb y lleoliadau yma sut y mae artistiaid i fod i ddatblygu? Heb y lleoliadau yma ble mae’r sbardun i symud allan o’r stafell ymarfer a chwilio am gynulleidfa? Heb y lleoliadau yma does dim unman i chware felly be di’r pwynt? Ble mae’r artistiaid yma fod i gael yr hyder i drio pethau newydd? Yn lle da ni fod i glywed y “peth mawr nesa”? Yn lle da ni fod i greu atgofion? Cwrdd ag eneidiau hoff cytûn? Yn y pendraw heb y clybiau yma fydd yr ystod eang o gerddoriaeth y mae pawb yn ei frolio ddim yn para llawer yn hirach. Ac wrth gwrs y mae bywoliaeth degau ar ddegau o bobl yn cael ei ddinistrio yn ei sgil a Chaerdydd yn ymdebygu i unrhyw ddinas arall sy’n gorfoleddu ac ymdrybaeddu mewn unffurfiaeth.

Dwi’n llwyr ymwybodol fod yna ffactorau eraill yn ymwneud â chlybiau yn cau ac felly y mae hi ychydig yn annheg i mi bwyntio bys yn uniongyrchol at y Cyngor a Sound Diplomacy fel cnewyllyn y broblem ond mae’n amlwg bod buddsoddiad y Cyngor yn llawn ffaeleddau, ac gallent fod wedi gwario’r arian mewn modd callach. Dwi’n ymwybodol ein bod yn byw mewn cyfnod lle mae gwrando ar gerddoriaeth gymaint haws ac yn fwy hygyrch ac felly falle bod llai yn mynychu gigiau- ond nid dim ond gwrando wnewch chi’n wrth fynychu gig.  ’Da chi’n byw’r gerddoriaeth –  dwi’n llwyr ymwybodol bod hwnna yn swnio fel llinell gawslyd o ffilm ond mae na elfen o wirionedd iddo. Gyda’r clybiau yma yn cau dwi’n gweld cenedlaethau’r dyfodol yn colli ar brofiadau ffurfiannol hanfodol. Felly cefnogwch eich clybiau lleol, mynychwch y gigs, a dangoswch eich dicter bod rhan hanfodol o ddiwylliant Cymru dan fygythiad.

Rhagolwg: Let it Happen yn cyflwyno…

Gig LIH

Mae ‘na gannoedd o flogiau yn trafod ac adolygu cerddoriaeth yn Saesneg – ond os nad ydych chi erioed wedi mentro eu darllen nhw o’r blaen, gadewch i ni awgrymu Let it Happen! Mae’r blog bellach yn trafod cerddoriaeth, ffilm a ffasiwn, ac mae ganddyn nhw nifer o wahanol awduron sydd â’u bys ar y pyls. Myfyrwyr coleg yw nifer o’r awduron, ac mae hynny’n cael ei adlewyrchu yn y math o ddelwedd a cherddoriaeth y maen nhw yn ei harddel. Os ydych chi eisiau lledaenu eich gwybodaeth am artistiaid newydd sbon yn Saesneg – does nunlle gwell. Er nad yw’r gerddoriaeth dan sylw yn perthyn i ardal benodol, ac er bod nifer o’r awduron yn dod o Loegr, mae sefydlwyr y blog yn dod o Dde Cymru, ac mae ganddyn nhw un lygad ar gerddoriaeth o Gymru o hyd.

I brofi hynny – mae criw’r blog yn trefnu eu gig cyntaf erioed yng Nghasnewydd nos Wener yma, gyda Chroma a The Pitchforks yn ymddangos yn Le Pub. Er bod y ddinas wedi bod yn un o ganolfannau cerddorol mwyaf cyffrous Cymru ar un adeg, mae’n hawdd anghofio amdani fel lleoliad. Os ydych chi yn y de, pam ddim neidio ar y trên draw yno i brofi rhywbeth ychydig yn wahanol?

Bydd y gig ei hun yn ddiddorol, gan bod Chroma a The Pitchforks yn cynnig rhywbeth gwahanol i’w gilydd. Er bod y ddau artist ar brosiect Gorwelion eleni, mae sain indi-roc The Pitchforks yn cyferbynnu ag egni ffrwydrol Chroma, sydd yn drymach ac yn dywyllach eu natur. Mae Chroma yn un o’n hoff artistiaid ni yma ar SaS, ac rydym ni’n gyfarwydd iawn â hwy gan ein bod wedi profi eu perfformiadau byw yn aml. Daw The Pitchforks o Gwm Rhondda, a bu iddynt ymddangos yng Ngŵyl Sŵn ym mis Hydref. Bydd Finding Aurora a Papa Jupe’s Taurus Club yn ymuno â nhw fel gwesteion arbennig, yn ogystal â DJ Pydew.

Os ydych chi eisiau ffordd dda o ddechrau’r flwyddyn – ewch draw i Gasnewydd nos Wener!

Ewch draw i’r digwyddiad ar Facebook er mwyn derbyn mwy o wybodaeth. Mae’r tocynnau ar gael i’w prynu yma.

Gwobrau SaS 2018!

A hithau’n ddiwedd blwyddyn, ac yn drydydd pen-blwydd ar Sôn am Sîn, mae’n bryd ar gyfer y seremoni wobrwyo mwyaf di-nod a fuodd erioed – GWOBRAU SaS!

Gwyliwch yr holl drafod YMA!


Yr Enillwyr

 

CÂN ORAU: Clarach – Los Blancos

 

GWOB Y BOB am y BAND/ARTIST GORAU: Mellt

 

ALBWM: Mae’n Hawdd Pan Ti’n Ifanc – Mellt

 

GEIRIAU/LYRIC: “Nes di archebu ticed, Diced? Mae’r trên yn gadael ond dwi moyn cerdded” Breichiau Hir

 

ARWYR: Alffa

 

DIGWYDDIAD: Taith Gwenno ac Adwaith

 

REMIX: Smocio, Hustlo, Dwyn o Tesco – 3 Hwr Doeth (Pys Melyn Remix)

Adolygiad: Libertino yn Cyflwyno… / Y Parrot, Caerfyrddin / 8.12.18

RHYS DAFIS
Ar ôl noson dda yng Nghaerdydd, aeth Rhys Dafis draw i’r Gorllewin i fwynhau ei ail barti Nadolig cerddorol mewn dwy noson. Label Libertino oedd yn gyfrifol am y gig y tro hwn, a’r lleoliad, yn naturiol, oedd Y Parrot.

Ysgol Sul

Llun: The Shoot

Odd hon yn noson eitha chwerwfelys i fi, fel ffan o gerddoriaeth amgen. Ar un llaw, ges i wylio Ysgol Sul a Castro eto, ond ar y llaw arall, dyma’u gig ola nhw, ac hefyd un o’r gigs ola yn y Parrot. Dechreuwyd y noson gan ARGRPH. Ma nhw’n llwyddo bod yn drwm ond hefyd yn laid back yr un pryd, a o nhw’n ffordd grêt o ddechre’r noson. O’n i’n ymdrochi yn llais melfedaidd Emyr, ond hefyd ar yr un pryd yn cael fy nharo dros y mhen gan riffs mawr caneuon fel ‘Neb yn Cofio’. Odd y vibe cymharol ymlaciedig yn ffordd da o baratoi pawb at weddill y gig.

Nesa roedd Castro. Dy’n nhw heb chwarae gig ers tua pedair mlynedd, ond fyse chi byth wedi dweud hynny o ystyried y perfformiad. Roedden nhw’n arfer bod yn three-piece ond wedi colli un aelod ac ychwanegu dau arall, roedd y sŵn yn llawer mwy llawn, a dwi’n credu taw dyma’r gore dwi erioed wedi eu gweld nhw’n chwarae. Mae’n drueni mawr ei bod hi’n debygol taw dyma’u gig ola nhw, oherwydd does dim band punk Cymraeg gyda prif leisydd mor dda a Osian yn fy marn i. Dwi’n gobeithio newn nhw newid eu meddwl, achos pan glywes i riff agoriadol ‘Gwahaniaeth’ gofies i jyst faint o tiwns oedd ganddyn nhw.

Trydydd band y noson oedd Los Blancos, a dyma’r ail waith i fi eu gweld nhw mewn dwy noson. Fyse chi’n meddwl bod hwnna’n beth gwael, neu bod fi am ddiflasu, ond fi’n credu allen i wrando arnyn nhw bob nos heb fynd yn bored (yn enwedig y cover ABBA ‘na!). Doedd yr awyrgylch yn ystod eu set nhw ddim cweit mor fywiog yn y Parrot ag oedd e yn Clwb y noson cynt (llai o glatsho) ond mae hynny i’w ddisgwyl gyda’r band cynderfynol. Fe orffennon nhw’r noson gyda ‘Cadi’, cân hyfryd a wholesome am gi Osian (sy hefyd yn chware i Los Blancos), fyse chi ddim fel arfer yn cysylltu gyda band fel nhw.

Ac yn goron ar y cyfan, roedd Ysgol Sul. Waw. Gan bod fi heb eu gweld nhw’n fyw ers cymaint o amser, nes i anghofio cweit pa mor dda maen nhw. I ddechre, ro’n nhw’n edrych yn ffantastic mewn turtlenecks, a nath Cian y basydd fynd amdani go iawn gyda sbecs oren Gruff Rhys-esque a tsiaen aur. Oedd Cian hefyd yn mynd amdani wrth chware, a dwi’n credu taw dyma’r mwya egniol fi wedi eu gweld nhw. Roedd Llew yn fetronomig ar y dryms, a riffs-Smithsaidd a llais gwych Iolo yn gorwedd ar ben y cyfan. O’n i’n siomedig bod nhw heb chwarae ‘Er Mor Brin yw Nawr’ ond heblaw hynny fe gafon ni’r hits i gyd, o’r senglau megis ‘Aberystwyth yn y Glaw’ a ‘Promenad’, i ganeuon o’r EPs Cymraeg a Saesneg, Huno a Eventide. Cafwyd un camgymeriad lle dechreuodd Cian chwarae cân mewn cywair gwahanol i’r gweddill, ond daeth y band dros hyn yn gyflym iawn a heblaw hynny roedd y set yn berffaith. Fel yn achos Castro, mae’n drueni mawr bod Ysgol Sul wedi penderfynu gorffen gigio gyda’i gilydd; nid yn unig oherwydd bod nhw’n fand gwych, ond hefyd am nad oes band arall o’r fath i’w gael yn y Gymraeg ar y funud. Dwi mor falch ges i’r cyfle i’w gweld nhw unwaith eto.

Bydde dim modd i fi adolygu’r gig yma heb ddweud rhywbeth am y Parrot. Ma’r Parrot yn cau mis nesa ar ôl blynydde o gynnal gigs a digwyddiade amrywiol eraill yng Nghaerfyrddin. I rywun sy wedi gigio yna ei hun, ac sy wedi mynychu degau o gigs eraill yna, odd y newyddion yn dorcalonnus. Ma Caerfyrddin wedi cynhyrchu cymaint o fandie Cymraeg amgen gwych dros y degawd dwetha, a ma pob un o’r bandie hynny wedi chware gigs yn y Parrot rywbryd neu’i gilydd. Falle bod e’n cau, ond bydd ysbryd y lle yn parhau am byth yng ngherddoriaeth bandie fel Ysgol Sul, Los Blancos, Adwaith, Cpt. Smith a gyment o rai eraill.

Adolygiad: Parti Nadolig TWRW / Clwb Ifor Bach, Caerdydd / 7.12.18

RHYS DAFIS
Roedd Rhys Dafis yn ddigon lwcus i gael mwynhau dau barti Nadolig cerddorol mewn un penwythnos! Dyma’r hyn oedd o’n ei feddwl o’i noson gyntaf, sef Parti Nadolig TWRW yng Nghlwb Ifor Bach.

Screen Shot 2018-12-18 at 20.24.43.png

Llun: Hannah Tottle

Ma Twrw di rhoi lot o gigs da mlan yng Nghlwb Ifor Bach dros y misoedd dwetha – ma gigs Tri Hŵr Doeth a Breichiau Hir yn sefyll allan i fi – ac roedd line-up y gig yma’n addo mwy o’r un peth. Y Sybs, band ifanc o Gaerdydd a enillwyr brwydr y bandie Maes B odd y band cynta mlan. Melltith y band cynta yw bod neb yn troi lan ar eu cyfer nhw, ac yn eu hachos nhw ma hwnna’n drueni mawr achos ma nhw’n fand da iawn. Fi’n teimlo fel bod lot o bobl heb ddarganfod Y Sybs oherwydd hynny. Nath y lle lenwi’n araf ond fi’n teimlo fel bod nhw’n haeddu torf lot mwy.

Odd eu set nhw’n egniol iawn a llawn caneuon poppy gwych. Nid i ddweud bod nhw’n poppy yn yr ystyr hynny, ma nhw’n tueddu mwy tuag at sŵn punk, ond ma da nhw lot o ganeuon catchy. Ma nhw’n un o nifer o fandie ysgol ar y funud sy’n cynhyrchu cerddoriaeth o safon uchel iawn, a ma rhaid gweud bod gwylio nhw bach fel gwylio Ben Woodburn yn sgori’r screamer na yn erbyn Awstria – ewfforia i ddechre achos bod chi di gwylio rhywbeth gwych, a wedyn teimlad bach yn wag o sylwi bod nhw lot iau na fi a bod fi heb gyflawni unrhywbeth tebyg yn fy mywyd. Ond dim eu bai nhw yw hwnna, mae mwy i neud da fy hangups i.

Ta waeth, Hyll odd mlan nesa. Erbyn iddyn nhw ddechre odd y lle wedi llenwi, a roedd na awyrgylch da yna. Ma Hyll yn un o nifer o fandie Caerdydd sydd (fel Y Sybs) ddim yn cael y sylw ma nhw’n haeddu, falle am nad ydyn nhw’n un o’r bandie indie-pop sy mor niferus ar y funud bod nhw’n dechre mynd yn bla. Fodd bynnag, odd hi’n amlwg fod y dorf ar y noson yn gyfarwydd da’u caneuon nhw, a fe gafon nhw ymateb da iawn. ‘Efrog Newydd, Efrog Newydd’ oedd fy uchafbwynt personol i, ond mae’n amlwg taw ‘Diwedd Gwanwyn Tragwyddol Max Rockatansky’ odd ffefryn y mwyafrif a mae’n hawdd gweld pam – ma’r hook yna’n ei gwneud hi’n amhosib peidio ymuno yn y canu.

Los Blancos oedd yn gorffen y noson, ac os oedd unrhyw amheuaeth am hynny cynt, fe brofon nhw heb os nac oni bai eu bod nhw yn fand headline. Y tri band dwetha i gymryd y slot olaf yn gigs Nadolig Twrw oedd Candelas, Swnami a Yws Gwynedd, sy’n dangos pa mor bell ma Los Blancos wedi dod yn y flwyddyn dwetha. Ffrwydron nhw drwy eu set, odd yn cynnwys y senglau ‘Cadi’, ‘Clarach’, a ‘Datgysylltu’ i enwi dim ond rhai. Fi di sgwennu o’r blaen am faint dwi’n hoffi ‘Clarach’, felly mae’n eitha arwyddocaol taw uchafbwynt eu set nhw (a’r noson) i fi oedd eu cover nhw o ‘Does Your Mother Know’ gan ABBA. Os ma’u gyrfa nhw fel band yn mynd i nunlle – sy’n annhebygol – allen nhw wastad ailddyfeisio’i hunain fel ABBA tribute band! Odd e’n ffordd wych o orffen y noson, ac hefyd yn ddiweddglo gwych i flwyddyn arall o gigs Twrw. Fi’n methu aros tan y flwyddyn nesa!

Nadolig Llawen bawb.

Lewys – Y Dyn, y Band, y Dyfodol

OWAIN WILLIAMS

Lewys

Nid fi yw’r cyntaf, ac yn sicr nid yr olaf, i ddatgan fy nghyffro am Lewys fel un o artistiaid mwyaf blaenllaw y sîn Gymraeg ar hyn o bryd. Wedi rhannu sawl ‘DM’ dros wefannau cymdeithasol, teimlais ei fod yn naturiol i holi pensaer y prosiect, Lewys Meredydd, am eu deunydd hyd yma. Er mai deunaw oed yn unig yw’r gŵr chwilfrydig o Ddolgellau, mae’n amlwg  ei fod yn ei elfen yn trafod elfennau artistig gwahanol sydd ynghlwm â’i gynnyrch.  

I ddechrau, diolch am gytuno i rannu dy gyfrinachau a dy syniadau hefo fi! Er mai’r enw ‘Lewys’ sy’n cael ei ddefnyddio, bosib bod rhai yn ymwybodol bellach mai band ydych chi! Lle da i ddechrau felly yw cyflwyno gweddill y band…

Mae ‘na 6 aelod o’r band erbyn hyn, gyda phwy bynnag sy’n cymryd rhan yn y gigs yn cylchdroi yn dibynnu ar argaeledd. Ond, ar gyfer ein gigs diweddar – Iestyn sy’ ar y dryms, Owain ar y bas, Ioan ar y gitâr flaen, a minnau wrth gwrs yn canu ac yn chwarae’r gitâr.

Cŵl. Ti’n amlwg yn gwario llawer o amser yn perffeithio’r strwythur a’r synau sydd i’w clywed ar y senglau. Sut wyt ti’n mynd o’i chwmpas hi i ‘sgwennu trac newydd?

Dwi fel arfer yn gwario lot o amser yn loopio gwahanol syniadau tan dwi’n dod ar draws wbath cŵl. Ar ol hynny, dwi’n creu demo bach munud a hannar yn fy stafall wely, cyn ei ddatblygu i fod yn gân gyflawn o fewn mis neu ddau (yn dibynnu ar faint o amser sbar ‘sgenai!). Dwi’n gyrru’r demo i Yws (Gwynedd) Côsh ac mae o’n trefnu dyddiadau i’w recordio hi’n iawn efo Rich Roberts yn Stiwdio Ferlas, Penrhyndeudraeth.

O ran y trefniant cynhyrchu yn y stiwdio, oes yna fformiwla benodol?

‘Mond fi a Iestyn sydd yn mynd. Ma’ Iestyn yn ddiawl o ddrymar da a dwi’n lwcus iawn i’w gael o yn y band. Wrth gwrs dwi’n creu rhyw fath o amlinelliad o ran pa fath o drac dryms dwisho ar y gân, ond mae gynno fo’r ddawn i’w datblygu hi a chynnig syniadau eraill, gwell. Unwaith mae’r trac drymiau ‘di gorffen, dwi’n tracio popeth arall dachi’n glywed ar y senglau – bas, gitâr, llais, lleisiau cefndir, synth.

Symud ymlaen o’r elfen gyfansoddi, ydi’r geiriau’n llifo yn yr un modd?

Dwi’n hoff iawn o ysgrifennu’r gerddoriaeth ar gyfer y caneuon, ond fy mhroblem i ydi ysgrifennu geiria’ mewn amser call! Geshi bach o help gan Yws ar y sengl ddwytha’ ‘Camu’n Ôl’ – ddaeth o draw i Dŷ Siamas, Dolgellau am sesiwn ‘sgwennu bach. Pan dwi’n ‘sgwennu ar ben fy hun, dwi’m yn dueddol o ‘sgwennu am unrhywbeth yn benodol – os oes ‘na rywbeth bach yn dod i’r meddwl, nai ‘sgwennu fo lawr, tan dwi’n cyrraedd y pwynt lle allai roi’r holl linellau at ei gilydd i greu cân!

Er mai tair sengl yn unig sydd allan ar hyn o bryd, bosib bod eich dilynwyr yn gyfarwydd gyda’r sain indie yn barod. Sut hwb ydi o i weithio efo label Côsh?

Mae bod yn rhan o deulu Côsh wrth gwrs wedi bod yn help mawr i mi dros y flwyddyn ddiwethaf. Hebddynt, mi fuaswn i dal yn fy ystafell wely yn neud beats bach fel hobi! Mae Côsh wedi galluogi i mi dyfu a chryfhau fel artist, a dwi’n hynod ddiolchgar am y gefnogaeth. Mae gan Yws ffydd go gryf yndda i a bandiau ifanc eraill y sîn – boi da ‘dio!

Awn ni yn ôl i’r sengl gyntaf gafodd ei rhyddhau ym mis Chwefror, ‘Yn Fy Mhen’. Fe gafodd hi ymateb gwallgo’ yn nhermau ffrydiau Spotify ac ati. Oedd hyn yn ddisgwyliedig?

Doeddwn i wir ddim yn disgwyl yr ymateb ges i pan gafodd ‘Yn Fy Mhen’ ei ryddhau ar ddechrau’r flwyddyn. O ystyried mai fy sengl gyntaf oedd hi, roedd y gefnogaeth a’r ganmoliaeth ges i yn wych, ac mae hi’n well byth ei bod hi’n ffefryn gan y gynulleidfa mewn perfformiadau byw erbyn hyn!

Gyda’r ail sengl ‘Gwres’ yn denu sylw’r blog ‘comeherefloyd’ a’r sengl diweddara’ ‘Camu’n Ôl’ yn hawlio trac yr wythnos ar Radio Cymru (yn ogystal â chefnogaeth Estrons ar Twitter!) – cafodd hyn wared ar unrhyw bryderon ynglŷn â dilyniant i ‘Yn Fy Mhen’?

Felly, roeddwn i wastad wedi meddwl fod gan ‘Gwres’, yr ail sengl, job fawr i’w wneud – roedd hi’n sŵn gwahanol iawn i’r cyntaf, ac roedd llawer o gystadleuaeth pan gafodd hi ei ryddhau ym mis Gorffennaf. Ond, i’n syndod i (dwi’n dueddol o fod yn pessimistic iawn wrth feddwl am fy ngherddoriaeth!), fe gafodd y gân lawer iawn o sylw – gan flogiau di-Gymraeg, a chynhyrchwyr Radio Cymru. Pwrpas ei sgwennu hi rili oedd cael bangar gwylia’ haf i gystadlu yn erbyn y gweddill! I mi, roedd Camu’n Ôl yn drywydd gwahanol eto – ambient a chill – ac o bosib oedd hi’n bach o risg i’w rhyddhau hi fel sengl. Ond roedd yr ymateb ges i yn wych eto.

Mae’n wir dweud bod y traciau hyd yma yn dilyn yr un naws – melodïau chwareus math rock sy’n rhannu elfennau tebyg i Antidotes, Foals neu albwm Wolfgang Amadeus, Phoenix. O ran dy ddylanwadau, yng Nghymru a thu hwnt, pwy sy’n dy ysbrydoli?

Foals, yn enwedig eu halbwm ‘Antidotes’, yw un o fy nylanwadau pennaf – ‘Yn Fy Mhen’ yw’r enghraifft fwyaf amlwg o hyn efallai! Ti’n iawn hefyd fy mod i’n hoff iawn o sŵn a rhythmau bandiau math rock tebyg i Totorro neu American Football. Dwi’n trio plethu petha’ fel’na efo fy niddordeb mewn artistiaid eraill o wahanol arddulliau megis Ben Khan, Thundercat, Tom Misch, a Rage Against The Machine. Mae rhythm, i mi, yn elfen bwysig o’r broses ‘sgwennu – dwisho gallu neud i bobol ddawnsio! O ran dylanwadau o Gymru, dwi’n hoff iawn o Mellt, Boy Azooga, ac Estrons – tri band sydd efo sŵn amrwd, ond tynn iawn. Mae cynhyrchiad eu caneuon nhw yn siwtio eu delwedd a’u cymeriad i’r dim.

Wrth ddilyn dy gyfrifon cymdeithasol, awgrymir mai eich set yng Ngŵyl Sŵn eleni yw uchafbwynt y band hyd yma, cytuno?

Oedd hi’n ffocin class! Na, siriys, oddo’n anhygoel – a gwych i weld y dorf yn raddol yn tyfu wrth i’n set fynd yn ei flaen. Roedd hi’n brofiad bythgofiadwy, gobeithio awn ni lawr i Gaerdydd eto’n fuan!

Ynglŷn â’r set byw bellach, w’ti’n barod i rannu ambell o gyfrinach gyda’r rhai sydd heb dy weld eto?!

I ddeud y gwir, dwi’n uffernol o araf yn sgwennu caneuon! Mae ‘na lot o demos wedi eu recordio, ond mae’n stori arall trio cael y band at ei gilydd i ddysgu’r stwff! Mae ‘na flas bach o gan ychydig yn drymach i gloi’r set, fyddech chi’n falch o glywed! Wrth gwrs dani’n chwarae’r caneuon sydd allan yn barod, ond hefyd dani’n chwarae’r gan gynta’ neshi ‘sgwennu sef ‘Adnabod’ reit ar y diwedd. Dani’n edrych ‘mlaen at chwarae honno yn Wrecsam! Mae’r band a finna’ yn joio chwarae cwpl o cyfyrs hefyd tra dwi’n brysur yn sgwennu caneuon i gymryd eu lle! Gallwch chi weld blas o’n fersiwn ni o Two Steps Twice gan Foals ar Twitter (@LMeredydd).

Neis neis. Ar dy dudalen SoundCloud, mae awgrym dy fod yn arbrofi a’r sain indie, lo-fi sy’n boblogaidd ar y blogiau cerddorol heddiw – ydi hyn yn fwriadol ac yn awgrym o newid cyfeiriad bosib?

Gellir dweud hynny. Mae ‘na lot o lwybrau allai gymryd efo’r holl beats byr dwi’n gynhyrchu adra yn fy amser sbâr… Mae Yws wedi cynnig y syniad o ryddhau EP lo-fi hip-hop o dan enw arall neu mae’n bosib eu cynnwys nhw ar albwm ‘Lewys’ fel math o interludes. Mae hi’n rhy gynnar i ddweud ar hyn o bryd. Os bydd fy sŵn cyffredinol i yn datblygu i fod yn fwy lo-fi, bydd hynny’n digwydd yn ei amser ei hun!

Oes yna unrhyw gigs ar y gorwel?

Ma’n gig nesa’ ni yn Nhŷ Pawb yn Wrecsam, ar y 1af o Ragfyr. Dani di bod yn edrych ymlaen yn arw at y gig yma, gan mai ein gig gyntaf yn y gogledd yw hi mewn gwirionedd! Dwi wastad yn chwilio am lefydd newydd i gigio ac i ymestyn ein cynulleidfa ac mae hyn yn gyfle da i wneud hynny. Yr wythnos ar ôl hynny, ar y seithfed o Ragfyr, dani adra yn Nolgellau yn chwarae set fach yn noson siopa hwyr y dre’. Da ni’n gobeithio gigio’n aml wedi hynny ond yn y dyfodol pell, byddem yn dychwelyd i Wrecsam fel rhan o ŵyl FOCUS Wales (Saith Seren Wrecsam, 9:50pm, Mai 17eg).

Ac yn ola’, y cwestiwn mae pawb isho’r ateb iddo: Oes yna fwriad i ryddhau albwm?!

Wrth gwrs! Mis Mai 2019 yw’r dyddiad sydd gennym mewn cof ar hyn o bryd felly gwyliwch y gofod am gyhoeddiad bach dechrau flwyddyn nesaf!

Pedwar i’w Gwylio – Sŵn 2018

CHRIS ROBERTS

Logo-Pink-swn

Ers dros ddegawd bellach, Gŵyl Sŵn yw uchafbwynt Mis Hydref ar galendr cerddorol Cymru. Gyda gwyliau’r haf yn teimlo’n bell i ffwrdd, mae cyfle i grwydro o lwyfan i lwyfan cyn mynd yn ôl i wely go iawn yn dod mewn da bryd i stopio’r felan aeafol rhag cicio mewn! Mae Swn yn rhoi pwyslais cryf ar ddarganfod cerddoriaeth newydd, felly gadewch i ni eich rhoi chi ar ben ffordd wrth gynllunio eich penwythnos!


Adwaith

Tramshed / Dydd Mercher, 17eg Hydref / 20:45 

Tydi penwythnos ddim yn ddigon i gynnwys Gŵyl Sŵn i gyd felly mae’r hwyl yn dechrau Nos Fercher yn y Tramshed. Mae’n werth mynd draw i weld Patblygu, Halo Maud, Gwenno a band y foment – Adwaith. Mae darllenwyr selog y blog yn hen gyfarwydd ag Adwaith bellach, wedi i ni eu henwi yn Band y Flwyddyn llynedd, ond mae eu halbwm cyntaf, Melyn, yn profi bod y triawd yn parhau i gyffroi. Maent wedi derbyn clod ar flogiau di-ri am y casgliad, ac ar ganol taith o’r D.U hefo Gwenno. Heb os, bydd llawer iawn o benodau lliwgar yn hanes Adwaith – peidiwch â cholli’r un yma!

 


The Orielles

Neuadd Fawr / Dydd Iau, 18fed o Hydref / 19:30

Gyda Gwenno, Boy Azooga a Confidence Man ymysg eu hartistiaid mae label Heavenly yn gofalu am artistiaid o safon. Nid oedd mentro gwrando ar albwm cyntaf The Orielles yn risg, felly, pan ddaeth allan yn gynharach eleni. Mae Silver Dollar Moment yn llawn rhythmau ffynci a melodiau hafaidd ond nid ydynt yn ofn bod ychydig yn fwy blaengar ‘chwaith. Dreampop perffaith! Bydd hi’n werth i unrhyw ffans o Drenge a Rolling Blackouts Costal Fever gyrraedd yn gynnar i weld The Orielles, yn ogystal ag unrhyw ffans Super Furry Animals sydd eisiau ffeindio hoff fand newydd hefyd!

 


Lewys

The Moon/ Dydd Sadwrn 20fed o Hydref / 17:30

Prin iawn yw’r cyfleoedd wedi bod i weld Lewys a’i fand hyd yma, ond mae ei senglau cynnar wedi gwneud mwy na digon i danio ein chwilfrydedd. Mae arddull yr artist ifanc o Ddolgellau yn plethu synau indie gydag elfennau electroneg, sydd yn atgoffa gwrandawyr ychydig o Jack Garratt neu Friendly Fires – cerddoriaeth indie disco! Mae Lewys wedi ei arwyddo i Recordiau Côsh a bydd ffans o fandiau eraill y label fel Gwilym yn siŵr o ffeindio digon i’w fwynhau yma.

 


Estrons

The Old Market Tavern / Dydd Sadwrn, 20fed o Hydref / 22:15

Pan ddaeth sengl gyntaf Estrons, ‘C-C-Cariad’, allan fel y gân gyntaf yng nghlwb senglau newydd Y Selar yn 2014, roedd yn chwa o awyr iach. Roedd egni ac agwedd y band wedi gwneud argraff barhaol. Bu’n rhaid disgwyl yn hir am eu halbwm cyntaf, ond braf oedd clywed You Say I’m Too Much, I Say You’re Not Enough fis diwethaf. Mae’n gasgliad sydd yn dangos agweddau amrywiol y band, gyda chaneuon arafach ymysg y rhai sydd yn nodweddiadol o natur egniol y band. Un rheswm, mae’n debyg, i’r albym gymryd cyhyd i ein cyrraedd ydi bod Estrons wedi bod oddi ar ffordd am y rhan helaeth o’r bedair blynedd diwethaf. Golyga hyn bod eu perfformiadau byw erbyn hyn yn rai sydd yn werth i’w gweld. Byddent yn sicr yn ffordd wych o orffen penwythnos o gerddoriaeth byw yng Nghaerdydd!