Croeso!

Croeso i Sôn am Sîn, gwefan sydd yn trafod y gerddoriaeth ddiweddaraf o Gymru.

ERTHYGLAU: Porwch drwy’r erthyglau yn y ffrwd isod, neu dewisiwch gategori.

PODLEDIADAU: Ydych chi’n un gwell am wrando na darllen? Gwrandewch ar ein podlediadau ni yma!

Diddordeb mewn cyfrannu at ein blog? Ebostiwch ni – blog.sonamsin@gmail.com

Dilynwch ni ar

|| TwitterFacebook ||

Mirores: Sgwrs hefo Ani Glass!

OWAIN WILLIAMS

Cawsom ragflas o ​MIRORES​ yn yr EP ‘Ffrwydrad Tawel’ yn 2017. Bellach, mae’r cnewyllyn artistig hwnnw wedi blaguro. Dyma’r Dyfodol, Dyma Ani Glass.

Ani

Sut deimlad yw rhyddhau corff hynod o waith i’r byd ar ôl i ti berchnogi, datblygu a pherffeithio’r sain?
Mae’n deimlad hynod braf, rhaid dweud. Y Pencadlys wnaeth gynhyrchu fy EP cyntaf felly mae’r sain wedi datblygu eithaf tipyn ers hynny gan taw fi wnaeth gynhyrchu’r albwm. Er bod naws electronig cryf i Mirores, mae yna gymysg pwrpasol o dempo a synau i adlewyrchu’r profiad o fyw mewn dinas.

Mae’r sôn am gynhyrchu albym yn ei chyfanrwydd yn dyddio yn ôl ambell i flwyddyn, yw natur y casgliad wedi addasu ar hyd ei chwrs?
Dim mewn gwirionedd, mi ydw i wedi bod yn eithaf cyson o ran fy ngweledigaeth ac er bod yna ambell gân wedi mynd a dod oddi ar yr albwm, mae’r cyfeiriad o ran teimlad a naws wedi bod yn gwbl glir yn fy mhen.

Mae elfen amlgelfyddydol gref yn perthyn i’r casgliad, gan ystyried mewnbwn artist/ffotograffydd Carys Huws, a’r defnydd o interludes i greu ymdeimlad dynamig o fyw yng nghanol prysurdeb y Ddinas. Sut wyt ti’n treuddio dy greadigrwydd – boed yn weledol neu’n gerddorol i mewn i dy gerddoriaeth ac o le y daw’r ysbrydoliaeth?

Fe wnes i astudio ffasiwn yn y coleg felly mae’r hyn a ddysges i ynglŷn â lliw, siapau a delwedd yn dal i gael dylanwad arna i. Felly pan fyddai’n cyfansoddi caneuon fe fydd yr elfen weledol yma yn aml yn dod ar yr un pryd. Mi oedd yn grêt gweithio gyda Carys achos er bod gen i syniadau clir o ran lliwiau, steil, delwedd a’r cyfeiriad artistig, nid ydw i’n un sy’n deall ffilm a strwythuro fideo yn dda iawn felly roedd gallu gwireddi’r holl syniadau hyn trwy gydweithio ag artist arall yn brofiad gwbl ffantastig. Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mi ydw i wedi dechrau teimlo mwy o ryddid creadigol i arbrofi. Mae lot o hyn yn ymwneud gyda hyder ac oedran wrth i mi ddysgu sut i ymateb yn ymarferol at y teimlad o ofn a methiant. Mae gweld eraill yn mentro yn rhoi gymaint o hwb i mi felly’r gobaith yw y gallaf basio’r teimlad yma ymlaen rhywsut.

Mae’n deg dweud bod y byd wedi newid eitha’ tipyn ers iti gyflwyno Ffôl / Little Things yn 2015 a’r EP yn 2017 – datblygiadau gwleidyddol, yr Ewros a’r hinsawdd i enwi llond llaw… Faint o effaith y mae materion o’r fath yn eu cael ar dy waith a dy weledigaeth i greu?

Mi fuaswn i’n tybio bod yr holl bethau hyn yn cael cryn ddylanwad ar waith pawb. Does dim o angenrheidrwydd angen canu yn uniongyrchol am wleidyddiaeth neu drafod materion cyfoes yn llythrennol i adlewyrchu’r gymdeithas o’n cwmpas. Er fy mod yn ymddiddori’n fawr yn y pethau hyn, fy mwriad bob tro yw ceisio cyfleu’r materion hyn trwy naws a theimlad y caneuon mewn modd mwy cysyniadol a haniaethol. Yn fy marn i, mewn cyfnodau annod fel hyn, mae creu a dychmygu bydoedd bach eraill a ffyrdd gwahanol a gwell o fyw yn ffordd ymarferol a phositif iawn o ymateb i’r dryswch o’n cwmpas – dyna pam fod y celfyddydau mor bwysig.

A’i arsylwad gwrthrychol o’r byd sydd ohoni yw’r albym?

Nes i ymuno â Gorsedh Kernow yn 2013 ar ôl i mi ddychwelyd adre i Gymru ar ôl cyfnod hir o fyw yn Lloegr. Dyma, mewn gwirionedd, oedd dechrau fy siwrnai at ddarganfod, deall a pherchnogi fy hunaniaeth. Fy enw barddol yng Ngorsedd Cernyw yw Mirores ac fe wnes i weithio gyda Dad i’w chreu – mae’n gyfuniad o enw un o fy hoff artistiaid – Joan Miró – a’r gair Cernyweg am edrych sef ‘miras’. Felly mae’r enw barddol a theitl yr albwm yn cynrychioli’r profiad o ail-ddarganfod dy hunaniaeth a’r effaith mae hyn yn ei gael ar dy weledigaeth.

Ani Glass Taith

 

Faint o ddylanwad creadigol mae bod yn amlieithog yn ei gael wrth lywio dy hunaniaeth arbennig?

Mae Dad yn fardd Cernyweg ac felly mae’r cysyniad o weithio’n greadigol gyda’r iaith wedi bod yno erioed ond mae wedi cymryd peth amser i mi ddod o hyd i’r cyfrwng cywir. Mae’n iaith hynod o hardd ac fe ellir clywed ei gwreiddiau Celtaidd hynafol yn atseinio’n glir yn y geiriau – braint yw gallu ei defnyddio.

Mi wnes di benderfynu gwneud yr holl waith ysgrifennu a chynhyrchu dy hun – faint o hwb fuodd hyn i gyfeiriad yr albym?

Rydw i wedi bod yn awyddus i ddeall pob rhan o’r broses o greu cerddoriaeth ers amser maith ond, yn y gorffennol, wedi peidio mentro yn llawer pellach nag ysgrifennu’r caneuon. Rhaid dweud hefyd fod lot o hyn yn ymwneud â hyder a’r ffaith mod i wastad wedi fy narbwyllo fod rhywun arall yn gwybod yn well. Fe gymrodd lot o amser i gyrraedd pwynt lle roeddwn â digon o ffydd yn yr hyn yr oeddwn wedi ei greu i allu ei rhannu ag unrhyw un. Y tu hwnt i hyn, yn ymarferol, mae’n llawer haws peidio gorfod bod yn or-ddibynnol ar bobl eraill.

Gyda chynyrchiadau tyner, er pwerus, mae elfen o nostalgia yn perthyn i’r pop electronig – y Peirianwaith Perffaith wedi’r cwbl. A faset ti’n cytuno yn hyn o beth?

Yn bendant. Y bobl gyntaf i mi weithio gydag yn fy ngyrfa gerddorol oedd Andy McKluskey o’r band OMD a Martin Rushent sef un o gynhyrchwyr electronig mwyaf dylanwadol yr 80au. Felly mae’r profiadau hyn, heb os, wedi cal dylanwad mawr iawn arna i. Dwi hefyd yn hoff iawn o gerddoriaeth electronig y cyfnod yn cynnwys pobl fel Jean-Michel Jarre a’r Pet Shop Boys a chynhyrchwyr fel Giorgio Moroder a Trevor Horn.

Ges i’r cyfle i weld dy set hyfryd yn Sound City ac yn Future Yard y llynedd – oes gwyliau ar y gweill eleni i ddilyn dy daith o amgylch Cymru?

Mi fyddai’n chwarae mewn ambell ŵyl dros yr haf ac yn gobeithio datblygu’r set wrth i mi wneud mwy o gigs. Roedd yn hyfryd cae sawl cyfle i chwarae yn Lerpwl y llynedd – es i i’r coleg yno felly mae gen i gysylltiad personol ac agos iawn gyda’r lle a’r bobl (a’r tîm pêl droed wrth gwrs!).

Allet ti grynhoi’r albym mewn brawddeg…

Byd bach cyflawn yn llawn golau a gobaith.

Abswrdiaeth: Dyfodol Rhyfedd Cerddoriaeth Cymraeg

IZAK ZJALIC
Mae Izak Zialic, awdur newydd i SaS, yn hoff iawn o’r arbrofi sydd wedi bod yn mynd ymlaen mewn cerddoriaeth Gymraeg yn ddiweddar – ac yn credu bod angen mwy o hyn. Dyma’r artistiaid sydd yn gwthio pethau yn eu blaenau ym marn Izak…

PASTA HULL / TRI HWR DOETH

Wrth edrych ar sîn gerddorol Gogledd Cymru, gallwn weld symudiad arbrofol yn tyfu. Arweinwyr y symudiad yma yw Pasta Hull, sef cymuned creadigol sydd hefyd yn creu o dan yr enw Tri Hwr Doeth. Gan weithio o ‘Bencadlys Pasta Hull’, mae’r grŵp yn creu roc fuzzy a seicdelig, gan gyfuno elfennau o gerddoriaeth lo-fi a roc progressive i greu caneuon ffurf rhydd, sydd hefyd yn cwestiynu ideoleg cerddorol Cymru. Yn ogystal â rhyddhau’r albwm Chawn Beanz, mae’r grŵp hefyd wedi rhyddhau dwy albwm o dan yr enw Tri Hwr Doeth, sy’n brawf eu bod yn artistiaid hynod gynhyrchiol. Gellir ystyried gwaith Pasta Hull yn fwy ‘o ddifrif’ na deunydd Tri Hwr Doeth, ond mae’r un ethig gwaith yn perthyn i’r ddau brosiect, a’r un bwriad o greu sialens sonig i wrandawyr Cymraeg.


PYS MELYN

Mae’r cynhyrchydd Pys Melyn yn ffrind agos iddyn nhw. Gydag amrywiaeth o brosiectau offerynnol ar ei dudalen SoundCloud, ‘Pys Melyn Archive’, ac ar draws YouTube, mae’r cynhyrchydd wedi dod i amlygrwydd drwy rhyddhau ailgymysgiad o ‘Smocio, Hustlo a Dwyn o Tesco’, cynhyrchu caneuon magi., yn ogystal â rhyddhau caneuon ei hun. Mae ei steil cynhyrchu yn cyfuno elfennau o gerddoriaeth lo-fi, indie a hip-hop, gyda’i gân ‘Grym Rh. I + II’ yn samplo penillion a recordiwyd gyda’r Tri Hwr Doeth. Ond y gân wnaeth fy ysbrydoli fi i ‘sgwennu’r erthygl yma oedd ‘Hosepipe Ban’, gafodd ei hymddangosiad cyntaf ar ‘Lŵp’ ar S4C. Mae rhywbeth yn wahanol – hollol wahanol. Gydag offerynniaeth gynnil, ond ffynci, mae yna elfennau o gerddoriaeth byd a roc. Mae’r canwr yn dod i mewn gyda phennill llafar sydd am… wel… yr hosepipe ban! Mae’n dechrau canu wedyn – ‘Sorry British Gas, dwi’m yn ffan / Chi di’r unig beth gwaeth na… hosepipe ban’. Mi alla’ i glywed dylanwad clir bandiau fel Talking Heads – mae Pys Melyn yn pregethu am sefyllfaoedd anghyffredin, yn debyg i’r David Byrne ifanc. I ddilyn hyn, mae ‘na gorn enfawr yn torri ar draws y gân, cyn torri’n syth yn ôl i’r groove.


KIM HON

Dilyniant Iwan Fôn i’w fand Y Reu yw’r band ardderchog newydd, KIM HON. Cafodd dilynwyr a chyhoeddiadau ar hyd y sîn eu polareiddio gan eu sengl cyntaf, ‘Twti Ffrwti’. Gyda llais Iwan yn cymysgu’n berffaith gyda’r synths y drymiau a’r bongos, mae yma wedd newydd ar bop a roc Cymraeg. Mae’r egni seicedelig ar ‘Nofio Efo’r Fishis’ yn newid cyfeiriad pwysig o ran y sain a’r cynhyrchiad, ac mae’n cynnwys cytgan aml-haenog sydd yn fy atgoffa o effeithiau lleisiol Tame Impala a Bon Iver. Ar ben hyn, mae’r band wedi cael eu bwcio ar gyfer nifer o gigiau, o ganlyniad i’w perfformiadau egnïol a charthatig. Mae ‘na glip diddorol iawn o un o’u perfformiadau byw, sydd yn dangos Iwan yn canu gyda llais pitch-shifted dros offerynniaeth sydd wedi’i ysbrydoli gan y pop anghyffredin sydd yn dod allan o’r diwylliant PC Musik. Er mai dim ond munud o hyd yw’r clip, mae’n ysbrydoledig, ac yn brawf clir o gymhelliant di-ofn y band i arbrofi gyda genres ac arddulliau gwahanol.


Beth mae hyn yn ei olygu?

Amser am farn amhoblogaidd! Mae’r sîn Gymraeg yn aml yn blaenoriaethu steil dros sylwedd. Dwi’m yn dweud bod cerddoriaeth cyfoes Cymraeg yn wael – mae yna lawer o artistiaid a bandiau cyffrous yn dod i’r arwyneb, ond mae’r sîn yn brin o hunaniaeth unigryw. Rwy’n gweld y gerddoriaeth uchod fel rhai sydd yn torri’r confensiwn yn llwyr. Mae Tri Hwr Doeth yn gwthio pethau yn eu blaenau yn sonig, gan greu parodi o’r syniad o ‘hip-hop Cymraeg’, ac yn gwneud job dda arni hefyd! Yn yr un modd, dydi Pys Melyn ddim yn cymryd eu hunain o ddifrif gan arbrofi gyda strwythur caneuon, ac mae Kim Hon yn troi confensiwn ar ei ben gyda chynhyrchu seicadelig. Yn syml, mae’r artistiaid yma yn swnio fel eu bod nhw’n creu cerddoriaeth y maen nhw’n ei fwynhau eu hunain – a ddim yn poeni am farn pawb arall.

Dwi ddim yn arbenigwr cerddorol wrth gwrs, a dydw i ddim yn ceisio amharchu unrhyw un talentog yn y diwydiant, ond i mi, mae angen gollwng y delweddau ‘graenus’. Arbrofi yw’r unig ffordd i gadw celf i symud a datblygu. Felly, fy neges i bawb sy’n meddwl am greu cerddoriaeth, neu unrhyw un sydd am greu unrhyw ffurf o gelf: mynegwch eich hunain. Ewch yn wyllt. Gwnewch lanast ohoni. Crëwch sialens i chi eich hunain a phawb arall, a peidiwch â phoeni amdano!

Gwobrau SaS 2019!

Na – ‘da ni ddim wedi anghofio.
Dyma chi enillwyr Gwobrau SaS 2019! Dydyn nhw’n golygu dim byd – mae Chris a Geth yn dewis eu hoff bethau nhw o’r flwyddyn a fu. Dim nhw yw’r awdurdod, felly os ydych chi’n anghytuno, rhowch sylw ar y fideo neu ar y dudalen yma, achos cofiwch – Ma’ pob dydd yn angladd i’r petha’ heb eu nodi, a’r pethau ‘sa chdi wedi gallu deud os sa chdi ffansi.

ENILLWYR 2019:

BAND / ARTIST: Carwyn Ellis a Rio 18

COVER / REMIX: Olion (Ifan Dafydd Remix)

EP: Rhamant gan Hyll

LYRIC: ‘Ma’ pob dydd yn angladd i’r petha heb eu nodi a’r petha sa chdi wedi gallu deu’ os sa chdi ffansi’ – Bywyd Llonydd gan Pys Melyn

ARTIST Y DYFODOL: Y Sybs

CÂN ORAU: Duwies y Dre gan Carwyn Ellis a Rio 18

DIGWYDDIAD: Gig lansio EP Papur Wal yn Rascals, Bangor (Noson Neithiwr)

ARWYR: Adwaith

ALBWM: Rhyddid o’r Cysgodion Gwenwynig gan Alffa

Ydy’r Cymry’n ei chwarae hi’n rhy saff?

TEGWEN BRUCE-DEANS

Wrth i restr fer gyntaf Gwobrau’r Selar 2019 gael ei gyhoeddi, sef gwobr y Band Gorau, rhaid llongyfarch y tri sy’n codi i’r brig. Heb os, mae safon cerddoriaeth y sîn heddiw yn talu teyrnged briodol i arloesi’r Blew ‘nôl yn 1967. Fodd bynnag, er gwaethaf cyrhaeddiad safon y bandiau llwyddiannus, mae dewisiadau’r cyhoedd Cymreig yn gwneud hi’n amhosib peidio codi ambell gwestiwn ynghylch amrywiaeth y fath o gerddoriaeth Cymraeg sy’n ymddangos yn mainstream heddiw, ys dywed y Sais.

Nid ydwyf yn ceisio tynnu i ffwrdd o gyrhaeddiad y bandiau Lewys, Gwilym a Fleur de Lys – yn wir, ‘dw innau hefyd wedi mwynhau llawer set gan y tri ohonynt dros y blynyddoedd, gyda lansiad albwm ‘Mi Awn Ni am Dro’ Fleur de Lys yn hwyr yn y flwyddyn ddiwethaf yn aros yn fy mhen yn benodol fel atgof cu. Ond hoffwn oedi am eiliad i ystyried y gwahaniaethau rhwng y tri band hyn. Pedwar hogyn wedi ffurfio band canol y ffordd, disgwyliedig, bron wedi’i gyfarwyddo i apelio i ganfyddiad pobl ifanc o beth dylai band poblogaidd cyfoes gynnwys. Nid dim ond hynny, ond cyd-bletha’r bandiau hefyd; dau o dan gyfarwyddyd meistrolgar Yws Gwynedd yn Côsh, dau yn rhannu aelodau bandiau. Felly codir y cwestiwn: lle mae’r amrywiaeth?

Ac nid oes esgus bod y sîn yn brin o fandiau amgen sy’n werth eu chweil chwaith. Cymerwch Adwaith, er enghraifft: tair merch sydd wedi bod ati dros y blynyddoedd diwethaf yn chwalu ystrydebau rhyweddol ac yn cynhyrchu caneuon gwleidyddol, ffeministaidd ac yn bennaf oll, gwahanol. Nhw ydy’r anadl o awyr ffres yr oedd y sîn yn aros, yn ysu amdani. Cyhoeddwyd ei halbwm cyntaf, ‘Melyn’, yn 2018. Ers hynny maent wedi ennill clodydd o’r uchaf, gan godi i broffil rhyngwladol wrth gigio yng Nghanada a Manceinion, ac ennill Gwobr Cerddoriaeth Cymraeg 2019. O’r golwg cyntaf, maent yn ysbrydoliaeth ddelfrydol i bobl – yn enwedig merched – ifanc. Felly pam, â nwythau eisoes wedi profi eu haeddiant i rai o enwogion amlycaf y sîn, ydy’r cyhoedd yn ei hanwybyddu? Ac a oes peryg bod anwybyddu merched cryfion yn y byd cerddorol Cymreig am rwystro eraill rhag cymryd y cam i greu cerddoriaeth, mewn cyfnod pan fo’r cyfryngau yn ceisio cydbwyso’r sîn yn hytrach na’i gulhau? Nid oes rhaid edrych ymhellach na’r ffaith bod dim un fenyw yn aelod o’r bandiau llwyddiannus hyn er mwyn darlunio’r pwynt yma.

Felly ydy’r cyhoedd yn ofn o fandiau gwahanol sydd am gyfansoddi negeseuon amgen i roi allan i’r byd? Ofnaf mai un ffordd mae aelodau o’r sîn yn ceisio apelio at gynulleidfa o bobl ifanc ydy trwy efelychu sŵn a delwedd y sîn Anglo-Americanaidd; “Edrychwch! Rydyn ni union yr un fath â’r bandiau eraill ‘dych chi’n hoffi gwrando arnynt, ond ein bod ni’n canu mewn iaith wahanol!”. Trywydd peryglus ydy hwn – ydy, mae’n bwysig i godi proffil y sîn ymysg pobl ifanc er mwyn moderneiddio a chynnal dyfodol yr heniaith ei hun. Serch hynny, mae angen cynnig rhywbeth gwahanol i’r byd i’n gwahaniaethu rhag eraill. Onid dyna yw hanfod datgan Cymreictod: gwahaniaethu rhwng ein diwylliant cyfoethog, unigryw ninnau a diwylliannau eraill, yn hytrach na’u hefelychu?

Mae llwyddiant Alffa, er enghraifft, yn ddiddorol iawn i arsylwi arni. Wedi i’w llwyddiant ym Mrwydr y Bandiau, mae ei apêl wedi lledu tu hwnt i Gymry Cymraeg ac wedi cyrraedd cynulleidfaoedd o bell. A pham hynny? Nid oherwydd ei fod yn efelychu delfryd Anglo-Americanaidd, ond oherwydd ei fod wedi creu rhywbeth newydd: dau fachgen, un gitâr ac un set o ddrymiau, dyna’r cyfan. Ac mae’r cyfryngau rhyngwladol yn ffynnu ar y ffaith eu bod wedi darganfod rhywbeth newydd a gwahanol i rannu i’r byd. Yn gyd-drawol, mi wnaeth Alffa hefyd rhyddhau albym cyn diwedd blwyddyn ddiwethaf. Ond ym mhle oedd ei enwebiadau nhw ar restrau hir Gwobrau’r Selar 2019? Yn wir, efallai y cawson nhw ei bigo i fod ar restr chwarae poblogaidd Spotify oherwydd ei fod yn gyfarwydd i ffans rhyngwladol o genre roc drwm, ond o leiaf maent yn wahanol i’r genre indie-pop canol-y-ffordd sydd wedi bod yn mygu ein siartiau cerddorol am ormod o flynyddoedd bellach. Pam nad yw’r cyhoedd Cymreig yn sylwi’r gemau amgen o dan eu trwynau, ac yn pleidleisio dros yr un hen fandiau tro ar ôl tro yn lle?

Wrth gwrs, rhaid llongyfarch y bandiau sydd wedi cyrraedd rhestr fer Band y Flwyddyn 2019. Ond dyma yw gobeithio erbyn blwyddyn nesaf bod y Cymry yn deffro i’r chwyldro cerddorol sy’n digwydd o’u cwmpas, ac yn cymryd mantais ohoni tra ei bod hi’n bodoli i frolio dawn amrywiol ein sîn i’r byd yn hytrach na’i chwarae hi’n saff gan gydymffurfio i ddisgwyliadau’r sîn Anglo-Americanaidd.

Hana2k: O’r ystafell wely i’r tonfeddi…

OWAIN WILLIAMS
Wedi iddi gipio Gwobr Triskel yng Ngwobrau’r Gerddoriaeth Gymraeg wythnos diwethaf, roedd rhaid bachu’r cyfle i gael darganfod mwy am yr optimistiaeth a’r sylwedd sy’n cuddio tu ôl i’w electro-pop prydferth – dyma HANA2K yn rhannu ei meddyliau am ei chreadigrwydd, ei hunaniaeth a’r rhwystrau sy’n parhau i fodoli yn y diwydiant cerddorol…

Hana 2k 1.png

Mae’n ddiddorol gweld dy fod wedi rhyddhau cyfres o senglau yn 2019, pa mor gyffrous yw hyn? 

Y ffocws i mi flwyddyn yma oedd jest i ddechrau rhyddhau mwy o’r caneuon ‘dwi wedi bod yn gweithio arnynt, i arbrofi ac i weld beth sy’n gweithio a gweld beth sy’n cael ymateb. Pan ti’n dechrau allan fel artist ma’ rhyddhau senglau yn caniatáu ychydig o arbrofi, lle mae albwm yn commitment llwyr i un cyfeiriad penodol – dwi ddim yn meddwl ‘mod i yn y sefyllfa yna eto. Ma’r byd pop yn genre yn ei hun, er mod i’n ymwybodol o’r dylanwadau cyfredol, dyw e ddim yn rhywbeth conscious, mae’n reddfol i fi greu caneuon yn y genre pop. Fi’n cael fy nghyflyru gan gerddoriaeth fel ‘ma, felly’n naturiol fy mod i’n creu cerddoriaeth fel ‘ma.

Gyda bron i 20,000 o wrandawyr misol ar Spotify, pam wyt ti’n meddwl bod y gerddoriaeth yn cysylltu efo gymaint o bobl?

Mae’n anodd rhoi fy mys ar unrhyw beth penodol pan mae cân yn dod yn boblogaidd. Fi byth yn meddwl am hyn wrth ysgrifennu, ti jest methu, neu os ti’n ysgrifennu cân yn meddwl am beth ma pobol yn mynd i licio, mae’n lladd pob creadigrwydd. Yn bersonol dwi’n ysgrifennu am fy nheimladau a fy mhrofiadau personol – unrhyw beth dwi’n teimlo’n angerddol amdano. Fi’n ysgrifennu er mwyn delio gyda fy nheimladau. I guess mae’n gwneud synnwyr bod pobol sy’n gwrando yn gallu uniaethu gyda’r syniadau yma. Mae’r profiadau dwi’n ysgrifennu amdanynt yn rhai ma’ pawb yn delio gyda nhw, felly falle mai hyn sy’n cysylltu pobl efo fy nghaneuon i?

Y sengl diweddara ‘Daydreaming’ – mae’r sain yn amlwg yn hafaidd ac yn fwy breuddwydiol na’r arfer. Sut nes di ddatblygu’r gân fel ‘ma?

Diolch! ‘Nath y gân ddatblygu o syniad cychwynol o freuddwydio, ac o ni’n gweithio gyda Tom Stafford ar y pryd – cynhyrchydd ifanc anhygoel. Fe wnaethom ni drafod y syniad o gyfleu teimlad hafaidd yn y cynhyrchiad, a thrio creu cân bop ysgafn hapus o ran naws. Mae’n grêt pan ti’n gweithio gyda rhywun sy’n gallu cydweithio, a gweld syniad a’r sain yn datblygu yn organig. Mae mor bwysig imi fod y cynhyrchu yn atseinio ystyr a theimlad y gân.

Nid yn unig wyt ti’n cynnig dy arddull unigryw yn ysgrifenedig, rydym ni’n gwybod dy fod yn cynhyrchu’r miwsig adref dy hun hefyd… 

Ie, nes i ddechrau cynhyrchu stwff adre, mwy na dim allan o frustration o orfod aros am demos nôl gan bobol eraill, a hefyd er mwyn dangos syniadau newydd i bobl. Nes i gynhyrchu “Jealousy’ a “Too Close” yn yr ystafell wely. Mae’n deimlad da rheoli popeth. Er hynny, mae’n dda pan fi’n cydweithio gyda chynhyrchydd a ddim yn gorfod meddwl am yr ochr technegol fi’n gallu ysgrifennu a chanolbwyntio ar y geiriau yn llwyr a dim yr EQ!

Sut ges di dy gyflwyno i’r gerddoriaeth yma?

Fy mhrif ddylanwadau yn sicr yw artistiaid o’r 2000s era– Britney Spears, Katy Perry, Christina Aguilera! Rwy’n tame’ bach o nerd pan mae’n dod i pop music yn y noughties. Fi erioed wedi gwrando ac ymchwilio lot yn y maes yma. Fi’n ymwybodol o bwy sy’ wedi ysgrifennu pa gân a phwy sy’ wedi cynhyrchu ar gyfer yr artistiaid. Fi’n meddwl am bobol fel Xenomania a Max Martin, fe yw’r cysywllt rhwng yr artistiaid yma, a fe yw brenin y byd pop!

‘Nes di ddefnyddio Soundcloud fel platfform i ryddhau dy gerddoriaeth o oedran cynnar. Sut mae hyn wedi arwain at ble wyt ti rŵan?

Do, oedd Souncloud yn cŵl ar y pryd, i fod yn onest. Heb label dyna’r unig ffordd oedd i ryddhau fy ngherddoriaeth ar y pryd. Fi’n meddwl mai MySpace oedd hi cyn hynny. Oedd yna lot o A&R’s yn defnyddio Soundlcoud i wrando ac i weld pwy oedd allan yna a ges i dipyn o sylw gan flogiau gwahanol yn gofyn am lincs i ganeuon trwy Soundcloud. Fi’n cofio lan lwytho i Soundcloud ac i BBC Introducing trwy app y BBC ond o’ni hefyd yn anfon lincs i flogiau a gwefannau o bobman –  o’ nhw wastad yn dod ‘nôl ag adborth positif, oedd e’n lot o hwyl. Mae pethau wedi newid erbyn hyn, ma’ rhyddhau cerddoriaeth lot haws, ond lot anoddach hefyd o ran torri trwodd a chysylltu gyda chynulleidfa yn uniongyrchol. Mae byd Spotify yn gymhleth, ac ma’ playlists wedi lladd lot o greadigrwydd a chyfleoedd i unigolion dorri trwodd. Ma pobl yn gwrando ar automatic pilot a ddim yn mynd i chwilio am artistiaid yn annibynnol. Mae fel petai’r labeli mawr yn rheoli eto, fel yng nghyfnod y 70/80/90au gyda radio!

Yn amlwg mi allai’r rhyngrwyd fod yn le negyddol ond wti’n teimlo bod y byd digidol wedi dy gyflwyno i gynulleidfaoedd gwahanol?

Yn sicr ma cerddoriaeth yn gallu teithio ymhellach, fi’n mwynhau edrych ar ystadegau Spotify a gweld pwy sy’n gwrando ar fy ngherddoriaeth. Ar y foment ma lot o fy ngwrandawyr yn dod o Awstralia, ma’ fe’n rhyfedd!

Hana 2k 2

Mae cynrychiolaeth bandiau gitâr y sîn Gymraeg yn gryf iawn heddiw, sut mae bod yn rhan o gylch ychydig llai amlwg a pha ddrysau mae hyn wedi’i agor?

Eto fi heb feddwl am hyn o’r blaen, ond fi’n meddwl bod pawb yn tueddu i gylchdroi mewn cylchoedd sy’n adlewyrchu eu taste personol. Drwy ryddhau caneuon pop, dwi wedi bod yn ffodus i ddal sylw cerddorion a chynhyrchwyr y byd pop. Dwi wedi cael profiadau gwych o weithio gyda chynhyrchwyr cŵl ac wedi dysgu lot ar hyd y blynyddoedd. Dim ond dros y flwyddyn neu ddwy ddiwethaf dwi’n teimlo fy mod wedi bod yn rhan o sîn bop Caerdydd. Fi wedi cael y cyfle drwy bethau fel “Forte Music Project” a “Horizons / Gorwelion” i berfformio yn lleol. Mae yma sîn bach newydd o artistiaid, ysgrifenwyr a chynhyrchwyr pop yma yn ddiweddar a dwi wedi gweithio gyda hanner dwsin o fewn fy milltir sgwâr, a ma nhw wedi cydweithio gyda artistsiaid llwyddiannus iawn – pwy bydde’n meddwl bod nhw’n byw yn lleol! Fi’n meddwl bod yna lot mwy o barch tuag at y genre pop yn ddiweddar, fi’n credu bod pawb yn sylweddoli bod ysgrifennu can bop da yn anodd anodd iawn, fi dal i ddysgu!

Ti’n crybwyll ar brosiect Gorwelion sy’n amlwg yn cydlynnu rhestr faith o berfformiadau, gweithdai a chyfleoedd i rwydweithio gyda phobl dylanwadol y diwydiant. Faint o ysgogiad oedd hyn i ti?

O ni wastod wedi bod yn ymwybodol o Gorwelion, a gweld bands yn cael cyfleoedd da, felly nes i roi cais mewn eleni a llwyddo i gael fy nghynnwys fel un o’r 12. Mae yna lwyth o gyfleoedd gigio yn sicr, ac ma Gorwelion yn gwneud gwaith gwych wrth neud yn siŵr dy fod yn cael dy dalu’n deg! Ond hefyd fi’n gweld bod pobol yn cymryd ti fwy seriouspan ti ar Horizons, mae’n fath o accreditation bod pobol yn credu yno ti, a ma hynny yn help mawr wrth edrych am gyfleoedd newydd.

Ai dyma o ble ddaeth y cysylltiad efo PRS Women Make Music?

Nes i weld y cyfle PRS ar ôl bod mewn cynhadledd, a nes i lwyddo i gael grant ganddyn nhw i helpu gyda fy ngherddoriaeth. Mae’n enghraifft berffaith o annog merched i greu cerddoriaeth a rhoi hyder i ni fwrw ymlaen.

O ran cynrychiolaeth menywod yn y byd miwsig yn gyffredinol, yw’r rhwystrau yn parhau i fodoli? 

Mae’n anodd, fi’n meddwl bod merched yn lot fwy self-critical na dynion. Os dim ni yw’r gorau mewn rhywbeth, newn ni ddim rhoi ein hunain ymlaen – ni’n self-critical iawn ac mae hyder yn broblem wedyn. Fi’n credu bod cyfrifoldeb ar y diwydiant i annog merched i neud mwy ac i helpu yn ystod y cyfnod cyfredol. Unwaith ti’n dechrau gweld cynhyrchwyr sy’n fenywod  yn llwyddo ar y lefel uchaf, bydd mwy yn dilyn. Ma’ yna lwythi o artistiaid sy’n fenywod wedi llwyddo yn ddiweddar ac mae yna dwf enfawr sy’n ffab i weld.

Es di draw i Sweden yn ddiweddar i weithio ar gynnyrch newydd – gafodd hyn effaith ar dy greadigrwydd?

Mae’n debyg i Gymru ond odd e’n grêt cael bod mewn sîn newydd, sîn ffres, oedd y caneuon oni’n gweithio arno felly yn swnio’n ffres ac yn wahanol. Nath fy rheolwr gael cynnig imi ysgrifennu gyda’r bois yma o Sweden oedd draw yn Llundain gan fod rhywun oedd I  fod i weithio hefo nhw wedi tynnu allan munud ola. Ma hyn yn digwydd eitha’ aml a fi wastad lan am gyfle i greu rhywbeth newydd. Felly bant a fi i Lundain ac mi ‘naethon ni gyd gael laugh ac ysgrifennu lot o stwff. Felly ges wahoddiad i fynd allan i Stockholm. Mi wnes i wir syrthio mewn cariad gyda Stockholm – a mwy na dim y sîn bop yna. Ma’ pawb yn cŵl, ma’ pawb yn gwybod popeth am gerddoriaeth ac yn ‘nabod pawb. Fi methu aros am gyfle arall i fynd allan yna!

I ba raddau mae gweithio gyda chynhyrchwyr eraill wedi cael dylanwad arnat a sut brofiad oedd hi i gynhyrchu gyda’r aml-offerynnwr uchel-ei-barch John Calvert (Nao, Kwabs, Billie Black)?

Odd gweithio gyda John yn brofiad gwych, nath fy rheolwr anfon linc o fy nhraciau iddo fo, ac oedd e’n keen i gydweithio. Mae’n gynhyrchydd eitha cŵl. Nes i weithio gyda fe ar un gân ac oedd hi’n really arbrofol – nes i bron ysgrifennu albwm cyfan gyda fe. Dwi’n gweithio mewn lot o ffurfiau gwahanol i fod yn onest, ‘sdim set rules. Weithiau dwi’n gweithio gyda chynhyrchydd wrth rannu voice note yn unig fel cnewyllyn syniad. Ar adegau eraill mae’r gân wedi’i hysgrifennu yn barod ac mae’r cynhyrchydd yn cyflwyno beat a ‘dan ni’n mynd o fana…

Mae’n cŵl gweld dy fod yn ymddangos ar sengl newydd Yxng Jamz – sut gododd y cyfle yma?

Nath fi a Jamz gwrdd pan odd e’n gweithio mewn stiwdio drws nesaf i fi yn Llundain a nath e ofyn os o ni am ymuno’r sesiwn! Naethon ni wedyn fynd ati i greu’r gân. Nes i wir fwynhau’r profiad o ysgrifennu mewn genre gwahanol i’r hyn fi’n arfer â hi.

O ‘Off The Record’ ym Manceinion i gig yng Nghlwb Ifor Bach yn ddiweddar – be allwn ni ddisgwyl o set byw Hana2k? 

Dwi wedi ffurfio band ar gyfer sioeau byw yn ddiweddar – eto, arbrofi gyda’r setup a gweld sut ma’ hynny’n gallu newid a sut ma pobl yn gwrando ar fy nghaneuon. Beth bynnag a ddaw, mae’n hwyl bod ar lwyfan gyda band byw, ma’r egni yn hollol wahanol i neud stwff electroneg!

Ac yn olaf oll, dy obeithion ar gyfer 2020?

Mae’n mynd i fod yn gyfle i rannu cerddoriaeth, falle trio creu casgliad o ganeuon, rhai sy’n fwy pop na’i gilydd, falle stwff acwstig, neud jyst fi a’r piano, mae’n agored ar hyn o bryd!

Merci x

Alffa- Amen

Cyn i’r albym Rhyddid o’r Cysgodion Gwenwynig / Freedom from the Poisonous Shadows ddod allan ddydd Gwener… dyma gyfle cyntaf i ffrydio Amen’, fydd yn ymddangos arni!

Alffa Clawr.jpg

Ddwy flynedd yn ôl roedd Alffa yn ymarfer mewn festri eglwys yn Llanrug ger Caernarfon. Ers hynny, mae’r band wedi derbyn llif cyson o lwyddiant – ennill Brwydr y Bandiau ‘Maes B’ Eisteddfod Genedlaethol Cymru, ymuno â label Recordiau Côsh a derbyn cefnogaeth aruthrol gan Spotify. Maent wythnos yma ar drothwy rhywbeth mawr – rhyddhau eu albym cyntaf!

Alffa – enw addas ar gyfer band sydd wedi cyflawni cymaint o gampau mewn cyfnod mor fyr. Dal yn eu harddegau, nhw oedd yr artist cyntaf i gael trac yn yr iaith Gymraeg wedi ei ffrydio filiwn o weithiau ar Spotify. Ar hyn o bryd, mae ‘Gwenwyn’ wedi cyrraedd 3 miliwn, ac mae sengl Gymraeg arall y band a ryddhawyd wedi hynny o’r enw ‘Pla’ hefyd wedi cyrraedd y miliwn. Rhyddhawyd eu sengl Saesneg 1af ‘Full Moon Vulture’ ym mis Gorffennaf, ac mae honno hefyd wedi profi cryn lwyddiant ar Spotify wrth hawlio’i lle ar rhestrau fel Walk Like a Badass ochr yn ochr â Arctic Monkeys, Black Keys a Foals!

Mae Rhyddid o’r Cysgodion Gwenwynig / Freedom from the Poisonous Shadows yn baradwys o riffs cyfarwydd, roc trwm, mor syml a mor syfrdanol. Mae curiadau’r drymiau fel tarannau sy’n ategu at synau gitâr tew sy’n eich taro fel dwrn. Ond, er mai’r sŵn sydd yn eich taro chi gyntaf, gwrandewch yn agosach a mae’r band yn delio ag amryw o themau o gariad i ddial, gydag un o’r uchafbwyntiau’n dod wrth iddynt ddelio â iechyd meddwl mewn ffordd cofiadwy, di-flewyn-ar-dafod.

Mae Dion a Siôn wedi bod yn awyddus iawn i ryddhau eu halbwm, prin yn gallu aros nes bod y torfeydd sy’n dod i’w gweld yn eu sioeau byw niferus yn clywed y traciau newydd. Mae’r band wedi cael blwyddyn ffrwythlon o gigio, yn cynnwys sioeau cofiadwy yn The Great Escape, noson hyfryd gyda’u ffan enfawr Michael Sheen yng Nghwpan y Byd Digartref, set bythgofiadwy yn Maes B, cyn gorffen yr haf yn chwarae i ystafell lawn yng Ngŵyl Sŵn Caerdydd. Mae dipyn o gyffro i glywed yr albym yn fyw ac mae ‘chydig o gyfleoedd i wneud hynny cyn diwedd y flwyddyn. Dani’n edrych ymlaen yn arbennig i’r gig yn Tŷ Glyndŵr Nos Wener – Mi fyddwn ni yno, yn holi’r hogia ac yn troelli tiwns rhwng setiau acwstig ganddyn nhw a Dienw! Welwn ni chi yna!

29/11 – Tŷ Glyndŵr, Caernarfon 
11/12 – Clwb Ifor Bach, Caerdydd / Cardiff (https://www.ticketweb.uk/event/alffa-clwb-ifor-bach-tickets/10035165?pl=clwb)
19/12 – The Fiddler, Llundain / London (https://www.seetickets.com/event/alffa/the-fiddler/1455944) 

Bydd Rhyddid o’r Cysgodion Gwenwynig / Freedom from the Poisonous Shadows allan ddydd Gwener a gallwch ragarchebu copi ar CD neu Finyl o www.alffaband.com. Gallwch chi glywed ein sgwrs ni efo Dion a Sion am yr albym ar y bennod nesaf o Y Sôn – allan yn fuan!

Ond cyn hynny i gyd, gwrandewch ar Amen:

Sôn am Sŵn

Ar ôl mwynhau gymaint flwyddyn diwethaf, aeth Chris a Geth draw i Gaerdydd ar gyfer Gŵyl Sŵn 2019!

Tra’r oeddan nhw yno, mi’r oedd ‘na gyfle iddyn nhw siarad hefo rhai o’r artistiaid oedd yn perfformio yn yr ŵyl – Casi, Eadyth, Hyll ac Ynys, yn ogystal â chael sgwrs gydag un o’r trefnwyr, Elan Evans.